utworzone przez Rafał | cze 15, 2021 | Profesjonalny Regulamin Sklepu Internetowego od prawników Prokonsumencki.pl, Reklamacja Towaru, Rękojmia, Ustawa o prawach konsumenta |
Webinar Q&A z prawnikiem już za nami, odbył się 10 czerwca 2021 r. Kluczowym problemem poruszonym podczas tego webinaru, to odpowiedź na pytanie – Kto ponosi koszty reklamacji towaru i czy zasadność reklamacji ma tutaj znaczenie?
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za zaangażowanie i aktywność – zebraliśmy aż 38 pytań od Państwa! Pytania są przez Nas spisane i można je znaleźć pod nagraniem i – serdecznie zapraszamy do obejrzenia nagrania oraz lektury pytań i odpowiedzi. Już teraz zapraszamy na kolejne webinary Q&A – kolejny odbędzie się w lipcu, będziemy o nim informować mailowo.
Nagranie z webinaru:
Poniżej zamieszczamy listę pytań zadanych podczas webinaru. Wskazujemy także odpowiedzi, które zostały udzielone podczas webinaru:
| numer pytania |
Treść pytania |
Odpowiedź podczas webinaru |
| 1 |
Kto nigdy nie będzie obecnym konsumentem ani przedsiębiorcą na prawach konsumenta |
TAK |
| 2 |
Kto ponosi koszty reklamacji towaru i czy zasadność reklamacji ma tutaj znaczenie? |
TAK |
| 3 |
Rękojmia – kto ponosi koszty reklamacji konsumenta |
TAK |
| 4 |
Czy mam obowiązek zwrotu wpłaty/przyjęcia zwrotu od kupującego w przypadku uszkodzonej paczki przy jednoczesnym braku protokołu na uszkodzenie. Kto odpowiada za paczkę w przypadku uszkodzenia w transporcie. Jak udowodnić, że uszkodzenia powstały w transporcie i czy mam taki obowiązek |
TAK |
| 5 |
Posiadamy od Państwa regulamin. Pytanie, czy można w nim zawrzeć punkt, w którym informujemy iż ostatecznym potwierdzeniem przyjęcia zamówienia nie jest jego złożenie w sklepie www ale informacja zwrotna ze sklepu o możliwości bądź brak możliwości jego realizacji? |
TAK |
| 6 |
Czy sklep ma obowiązek zwrócić kwotę, jaką Klient zapłacił za wysyłkę sprzętu na reklamację, jeśli nie dołączył potwierdzenia tej kwoty w postaci paragonu z poczty / od kuriera ? |
TAK |
| 7 |
Reklamacje produktów personalizowanych – wykonywanych na specjalne zamówienie. Co w przypadku, gdy klient personalizował produkt ale zgłasza zastrzeżenia do wybranych parametrów? |
TAK |
| 8 |
Kto ponosi koszt transportu w przypadku odesłania do nas tylko części towaru/próbek do weryfikacji czy cała dostawa rzeczywiście była wadliwa? |
TAK |
| 9 |
Klient zwraca zamówiony towar, w jakich sytuacjach sprzedawca jest zobowiązany do zwrotu koszów za transport? |
TAK |
| 10 |
W pismach od rzecznika zauważamy stronniczość – czy to właściwa postawa? |
TAK |
| 11 |
Jaki jest zakres stosowania rękojmi? Tzn. przez jaki czas klient może się na nią powołać, jaki zakres wady obejmuje (czy chodzi tylko o uszkodzenie fabryczne) i czy może się na nią powołać przedsiębiorca? |
TAK |
| 12 |
Odstąpienie od umowy w terminie 14 dni z powodu wady towaru. Czy konsumentowi należy się zwrot kosztów odesłania towaru? |
TAK |
| 13 |
Dzień dobry, czy przy zwrocie towaru z zagranicy – klient wybrał wysyłkę np. do Niemiec (chodzi o ustawowy zwrot w ciągu 14 dni) zwracamy pełen koszt tej wysyłki, czy ogólnie najtańszy oferowany w sklepie, jednak dotyczący przesyłki krajowej? Dodam, że najtańsza wysyłka pod wskazany adres na terenie Polski, to koszt 8,00 zł, natomiast najtańsza zagraniczna przesyłka to 25,00 zł. Podsumowując – zwracamy 8,00 zł, czy 25,00 zł? |
TAK |
| 14 |
Reklamacja grilla – grill zardzewiał, bo stał na zewnątrz jest z blachy. Kto ponosi koszty odesłania palety z grillem. |
TAK |
| 15 |
Klientka w lutym zakupiła karmę dla kociąt, część zużyła i teraz twierdzi, że karma nie smakuje kotom, szkodzi im i ma skład nie nadający się dla kotów. Twierdzi, że w worku znajdują się oprócz karmy kawałki plastiku i kości. Na zdjęciach które przesłała tego nie widać. Czy mamy obowiązek odebrać od niej tę karmę i zwrócić zapłatę. Kto ponosi koszty transportu – zwrotu tej karmy do nas. Sprawdziliśmy karma jest pełnowartościowa- producent przechowuje próbki wszystkich produkowanych partii. |
TAK |
| 16 |
Czy zawsze mamy pytać klienta, którą ścieżkę wybiera (gwarancja czy rękojmia) |
TAK |
| 17 |
Czy na wybrane produkty można wyłączyć możliwość zakupy dla konsumenta? |
TAK |
| 18 |
Czy w takim przypadku klient, który nie jest konsumentem może skorzystać z opcji gwarancji na dany produkt z wyłączeniem opcji rękojmi? |
TAK |
| 19 |
Jeśli klient się nie określi i zrealizujemy reklamacje, to wtedy nie ma to już znaczenia na jakich ona była prawach? czy ma to jakiś ewentualny skutek po czasie? |
TAK |
| 20 |
Na czym polega wyłączenie rękojmi w sprzedaży pomiędzy firmami a regres? |
TAK |
| 21 |
Jakie przepisy mają zastosowanie, jeżeli klient zakupił produkt w 2020r. jeszcze przed zmianami przepisów? JDG zakupiła produkt i reklamuje go, mimo że rękojmia jest wyłączona. |
TAK |
| 22 |
Czy przysługuje prawo do reklamacji z tytułu rękojmi, jeśli towar został uszkodzony w transporcie, a klient nie spisał protokołu uszkodzenia paczki z przewoźnikiem. |
TAK |
| 23 |
Czy kupujący może zwrócić (jak rękojmia) produkt, który był zamontowany w nieprawidłowy sposób i został uszkodzony |
TAK |
| 24 |
Czy mam obowiązek zwrócić kupującemu koszt przesłania towaru na reklamację czy ponoszę koszt tylko za zwrot do klienta |
TAK |
| 25 |
Rękojmia w drugim roku od zakupu- kto ponosi koszty ewentualnej ekspertyzy- czy może wykonać ją sam sprzedawca |
TAK |
| 27 |
Jeśli konsument ponawia reklamację produktu, który jest sprawny, czy możemy mu odmówić odbioru produktu do weryfikacji? Chodzi o sytuację gdy zgłaszany jest ten sam problem, a wiemy, że wynika z niewłaściwej obsługi lub użytkowania niezgodnie z instrukcją. |
TAK |
| 28 |
Konsument kupił u nas dwie ławki ogrodowe w sierpniu 2020. W czerwcu 2021 złożył reklamację, że obie ławki są uszkodzone. Przesłał zdjęcie przedstawiające uszkodzenia. Naszym zdaniem meble albo nie były odpowiednio przechowywane albo uszkodzono je mechanicznie w trakcie użytkowania. Konsument twierdzi, że użytkował je zgodnie z przeznaczeniem. Nie mamy możliwości tego zweryfikować, natomiast bazując na naszej wiedzy, wiemy że aby uszkodzić takie meble trzeba bardzo chcieć. Odrzuciliśmy tę reklamację, ale konsument upiera się przy swoim. Pojawiła się też groźba od Kupującego włączenia do tego Rzecznika Praw Konsumentów. Proszę o realną ocenę jaką mamy szansę jako Sprzedawca w tej sytuacji. Podkreślam, że nie minęło 12 miesięcy od zakupu. |
TAK |
| 29 |
Zajmujemy się sprzedażą produktów erotycznych. Co w przypadku, kiedy klient zgłasza nam zwrot z tytułu rękojmi, nie podając powodu, a dystrybutor odmawia reklamacji z racji tego, że według nich produkt był używany (mimo, że jest w pełni sprawny) i z racji przeznaczenia nie nadaje się do dalszej sprzedaży? |
TAK |
| 30 |
Co jeśli klient wybrał wszystkie dostępne możliwe opcje do przesyłki typu „uwaga szkło”, potwierdzenie doręczenia etc. |
TAK |
| 31 |
Zwrot produktu spersonalizowanego – grawer. Klient zaakceptował regulamin, a mimo to zgłasza chęć zwrotu z grawerem ze względu np. na nieczytelność grawera, grawer to usługa bezpłatna |
TAK |
| 32 |
W naszym sklepie www blokujemy możliwość składania zamówień dla numerów IP poza Polski, czy jest to zgodne z prawem? |
TAK |
| 33 |
Przykład płytek i ich montażu/demontażu. Czy klient kupując produkt wykończeniowy i montując go we własnym zakresie, uszkadzając produkt w trakcie montażu (wg nas nie miał on wad), może domagać się demontażu i wymiany? Czy istnieje zapis w ustawie lub czy możemy ująć go w regulaminie sklepu, iż po zamontowaniu produktu nie podlega on reklamacji, jeśli wada powstała w wyniku montażu? |
TAK |
| 34 |
Czy jeśli klient wysłał paczkę, która została uznana przez kuriera za niestandardową mam obowiązek zwrócić koszty całej przesyłki? |
TAK |
| 35 |
Kupujący chce skorzystać z rękojmi. Powodem jest wada produktu, gdy produkt był zamontowany naszym zdaniem w niewłaściwy sposób. Kupujący twierdzi, że zamontował zgodnie z instrukcją. |
TAK |
| 36 |
Jeśli kupujący zgłasza zwrot i odsyła towar, który ulega uszkodzeniu w trakcie transportu. Na kogo spada odpowiedzialność za zawartość paczki i czy mam obowiązek przyjąć towar? |
TAK |
| 37 |
Jeżeli klient odstąpił od umowy w ciągu 14 dni, ale nie zwrócił całości, a część zakupu. Zamówienie szło w dwóch paczkach, a to co zwrócił mieściło się w jednej paczce. Muszę zwrócić koszt za całość czy za jedną paczkę? |
TAK |
| 38 |
Jeśli nie możemy sprawdzić, czy produkt był zamontowany w sposób prawidłowy (zgodnie z instrukcją) przez klienta, co wtedy? |
TAK |
utworzone przez Doradca Sprzedawcy | lip 26, 2018 | Reklamacja Towaru, Ustawa o prawach konsumenta |
Kwestię sporną w doktrynie prawa konsumenckiego od dawna stanowi przenoszalność uprawnienia do reklamacji produktu z tytułu rękojmi. Czy „odkupiony” od poprzedniego właściciela produkt możemy skutecznie sami reklamować u pierwotnego sprzedawcy? Czy możliwe jest skorzystanie wówczas z prawa do odstąpienia od umowy z powodu wykrytej wady?
Pomoc w znalezieniu rozwiązania problemu może nam przynieść uchwała Sądu Najwyższego. Zapraszamy do lektury.
Przełomowe orzeczenie?
Sąd Najwyższy uchwałą z 19 października 2016 roku rozstrzygnąć miał zagadnienie dotyczące możliwości odstąpienia od umowy sprzedaży z tytułu rękojmi przez współwłaściciela rzeczy, który wskutek umowy darowizny stawał się jej samodzielnym właścicielem. W analizowanej przez SN sprawie chodziło konkretnie o przeniesienie udziału we współwłasności samochodu z ojca na syna. Syn, który stał się samodzielnym właścicielem pojazdu kupionego wcześniej wspólnie z ojcem, wystąpił do sprzedawcy z oświadczeniem o odstąpieniu do umowy w związku z wykrytą wadą fizyczną. Sprzedawca odmówił uznania roszczenia, po czym sprawa wylądowała w sądzie.
Wątpliwości sądu budziło, czy syn rzeczywiście miał prawo, aby odstąpić od całości umowy. Jeszcze jako współwłaściciele ojciec i syn mieli bowiem prawa do swoich określonych udziałami części pojazdu, a zatem żaden z nich nie mógłby samodzielnie odstąpić od umowy sprzedaży całego samochodu — konieczne byłoby oświadczenie wszystkich współwłaścicieli. Pozostawało zatem pytanie, czy umową darowizny doszło też do skutecznego przeniesienia udziału w prawie odstąpienia od umowy z tytułu rękojmi.
Sąd Najwyższy, do którego skierowano powyższe zapytanie, postanowił uznać, że przeniesienie udziału we współwłasności w tych konkretnych okolicznościach pociągało za sobą również przekazanie uprawnień przysługujących z tytułu rękojmi. Wydawałoby się, że jest to zbyt specyficzny przypadek, aby można go było rozciągnąć np. na zbycie zakupionego produktu na rzecz osoby trzeciej. SN wykorzystał więc tę okazję, by wypowiedzieć się szerzej o problematyce, która dla prawników od lat była niejasna. Postawiono dodatkowo pytanie, czy uprawnienia przysługujące wobec pierwotnego sprzedawcy z tytułu zawartej z nim umowy sprzedaży mogą być przeniesione na kolejnego nabywcę rzeczy. W szczególności należało wyjaśnić, czy mógłby skutecznie wykonywać uprawnienia z tytułu rękojmi, a w tym odstąpić od umowy.
Rękojmia przypisana do rzeczy czy do osoby?
Udzielając odpowiedzi na to pytanie, Sąd Najwyższy przyjrzał się podejmowanym już przed laty uchwałom, które dotykały omawianego tematu. Linia orzecznicza zmieniała się bowiem bardzo drastycznie na przestrzeni kilku dekad. Ostatecznie postanowił przychylić się do tezy wyrażonej w uchwale z 2004 roku, która mówiła, że uprawnienia z tytułu rękojmi przysługują tylko kupującemu wobec sprzedawcy, nie są związane z prawem własności rzeczy i nie przechodzą wraz ze sprzedażą na kolejnego nabywcę. Możliwość taką daje wyłącznie przelew uprawnień zastrzeżony albo w umowie sprzedaży, albo w formie odrębnej umowy. Nie dotyczy to jednak prawa do odstąpienia od umowy, ponieważ jest ono ściśle związane ze stronami pierwotnej umowy sprzedaży. W związku z tym osoba trzecia, której przekazujemy własność zakupionej rzeczy, nie może skutecznie odstąpić od umowy ze sprzedawcą, której przecież osobiście nie zawierała.
Wyłączenie skorzystania z prawa odstąpienia od umowy przez osobę trzecią podyktowane jest faktem, że nie stanowi ono roszczenia, lecz prawo kształtujące stosunek prawny. W miejscu dotychczasowego zobowiązania powstaje nowe roszczenie o zwrot wzajemnych świadczeń — kupujący musi zwrócić rzecz, a sprzedawca otrzymaną kwotę. Zdaniem SN nie jest dopuszczalne, aby osoba trzecia decydowała o istnieniu stosunku, którego nie jest stroną. Zastrzeżenia budziłoby szczególnie żądanie zwrotu ceny zapłaconej pierwotnie sprzedawcy za towar, która byłaby przecież inną kwotą niż zapłacona przez odstępującego od umowy nabywcę kupującemu. Możliwość przelania uprawnienia do odstąpienia od umowy wraz z przeniesieniem własności rzeczy powodowałaby więc zbyt wiele komplikacji prawnych.
Jedyny wyjątek stanowi zatem zdaniem Sądu Najwyższego zbycie udziału we współwłasności w drodze darowizny na rzecz drugiego współwłaściciela, który tym samym staje się samodzielnym właścicielem rzeczy, tak jak miało to miejsce w sprawie będącej przedmiotem omawianej uchwały. Przyjęcie, że nie może przejść na niego przysługujące zbywcy współuprawnienie do odstąpienia od umowy, faktycznie pozbawiłoby nabywcę udziału i obecnie jedynego właściciela rzeczy możliwości skorzystania również z własnego współuprawnienia do odstąpienia od umowy, którego nie może wykonywać w odniesieniu tylko do własnego udziału. Pozwolenie na zbycie w ramach udziału we współwłasności również współuprawnienia do odstąpienia od umowy jest wobec tego konieczne w takiej sytuacji dla ochrony interesów współwłaściciela, który ten udział nabywa, oraz trwałości jego uprawnienia.
Znaczenie orzeczenia dla umowy sprzedaży
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego nie okazuje się szczególnie korzystne dla konsumentów. Podzielone zostało stanowisko znane już od kilkunastu lat, zgodnie z którym umowa sprzedaży zawarta przez kupującego z osobą trzecią nie powoduje automatycznie zbycia uprawnień z tytułu rękojmi, natomiast prawo odstąpienia od umowy pozostaje w ogóle niemożliwe do przelania na nabywcę. Uchwała zwróciła jednak uwagę na szczególność sytuacji, w której zbywany jest jedynie udział we współwłasności na drugiego ze współwłaścicieli, posiadającego już własny udział w uprawnieniach z tytułu rękojmi do danej rzeczy.
Sąd Najwyższy położył jednak akcent na umowę darowizny jako formę zbycia udziału, która prowadzi do skutecznego przelania uprawnień z tytułu rękojmi związanych z rzeczą wspólną. Czy zatem przemilczenie przez SN kwestii umowy sprzedaży oznacza, że zbycie udziału w jej drodze nie wywołałoby podobnych skutków co darowizna?
Wydaje się, że tak nie jest. Sąd Najwyższy odwoływał się co prawda w omawianym przypadku do umowy darowizny, jednak wynikało to raczej z zamiaru analizy konkretnych okoliczności sprawy, w której udział zbyty został właśnie w formie darowizny. Trudno jednak doszukać się powodów, które uniemożliwiałyby rozciągnięcie tej tezy także na umowę sprzedaży udziału. Sąd Najwyższy sam zresztą wspomniał, że w świetle art. 56 i 65 k.c. można uznać, że celem umowy sprzedaży oraz innych umów zobowiązujących do przeniesienia własności (tak jak umowa darowizny) jest również przelew wszystkich uprawnień z tytułu rękojmi. Niewątpliwie nie istnieją więc przeszkody, aby i umowę sprzedaży udziału zaakceptować jako skuteczną formę zbycia udziału we współwłasności, w tym udziału w uprawnieniach z tytułu rękojmi, na drugiego współwłaściciela.
W sytuacji jednak, gdy sprzedajemy nie udział, a całą rzecz nowemu właścicielowi, to nie nabywa on automatycznie uprawnień z tytułu rękojmi w stosunku do poprzedniego sprzedawcy – w tym wypadku konieczne jest zastrzeżenie w samej umowie sprzedaży lub w umowie odrębnej przelewu takich uprawnień na nowego właściciela (w tym wypadku jednak i tak nie ma możliwości przeniesienia prawa do odstąpienia od umowy, a jedynie pozostałe uprawnienia z tytułu rękojmi).
utworzone przez Doradca Sprzedawcy | cze 20, 2017 | Regulamin Sklepu Internetowego, Reklamacja Towaru, Zwrot towaru |
Zwrot pieniędzy w ramach reklaamcji. Poniżej omówimy szczegółowo, dlaczego i kiedy sprzedawca może odmówić przyjęcia zwrotu reklamowanego towaru.
Zakładamy oczywiście, że reklamacja jest zasadna. Pamiętajmy, że to klient musi wykazać istnienie wady i jej istotność – szerzej piszemy o tym tutaj: Reklamacja towaru – kupujący musi zawsze wykazać istnienie wady i jej istotność
Klient domaga się zwrotu pieniędzy, a sprzedawca proponuję naprawę lub wymianę
Przy pierwszej reklamacji sprzedawca może zamiast żądanego przez klienta zwrot pieniędzy zaproponować mu niezwłoczną naprawę lub wymianę wadliwej rzeczy. Jest przysługujące sprzedawcy kontruprawnienie, którego skutkiem jest wyłączenie możliwości odstąpienia przez kupującego od umowy.
Zgodnie z art. 560 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie.
Przepis ten wskazuje, że przysługujące konsumentowi prawo odstąpienia od umowy może zostać ograniczone. Sprzedającemu przysługuje bowiem tzw. uprawnienie blokujące i może w określonych sytuacjach udaremnić intencje kupującego. Jeśli więc sprzedawca wymieni rzecz wadliwą albo ją usunie, kupujący nie może skorzystać z prawa odstąpienia. Po zaproponowaniu wymiany, sprzedawca jest zatem uprawniony do odmowy przyjęcia odstąpienia od umowy.
Przepisy te są wyrazem wdrożenia dyrektywy 1999/44/WE, zgodnie z którą pierwszym poziomem uprawnień Kupującego jest żądanie naprawy towaru lub jego wymiany na nowy. Uprawnienie do odstąpienia od umowy konsumentowi przysługuje dopiero wówczas, gdy nie przysługuje mu uprawnienie do żądania naprawy ani wymiany na rzecz wolną od wad. Wykładnia w zgodzie z implementowaną dyrektywą nakazuje w pierwszej kolejności podjęcie próby doprowadzenia do realizacji umowy zgodnie z jej treścią, a dopiero w ostateczności, gdy okaże się to niemożliwe, wówczas stosownym jest przyjęcie odstąpienia od umowy.
Ponadto, art. 560 § 2 k.c. stanowi, że jeżeli kupującym jest konsument, może on zamiast zaproponowanego przez sprzedawcę usunięcia wady żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo zamiast wymiany rzeczy żądać usunięcia wady, chyba że doprowadzenie rzeczy do zgodności z umową w sposób wybrany przez kupującego jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów w porównaniu ze sposobem proponowanym przez sprzedawcę.
Z przytoczonego przepisu wynika, że konsument może nie zgodzić się na zaproponowane przez sprzedawcę rozwiązanie, jednak tylko wówczas jeśli nie jest to niemożliwe albo nie wiąże się z nadmiernymi kosztami. Wybór w tym wypadku ma jednak miejsce jedynie pomiędzy żądaniem naprawy i wymiany.
Podsumowanie
W przypadku pierwszej reklamacji sprzedawca ma możliwość odmowy zwrot pieniędzy konsumentowi pod warunkiem niezwłocznej naprawy albo wymiany. Przy kolejnej reklamacji sprawa niestety się komplikuje i sprzedawca nie może już tak łatwo odmówić zwrotu – w tym wypadku pozostaje jedynie kwestionowanie istnienia wady albo jej istotności. Przy okazji warto wspomnieć, że w przypadku gdy kupującym nie jest konsument, a przedsiębiorca, to sprzedawca może np. w regulaminie sklepu ograniczyć albo wyłączyć rękojmię za wady i uniknąć takich dylematów.
Sprzedawco, jeżeli potrzebujesz wsparcia przy reklamacjach i zwrotach, to skontaktuj się z nami – nasi prawnicy są do Twojej dyspozycji.
utworzone przez Doradca Sprzedawcy | sie 28, 2015 | Obowiązki Informacyjne Sprzedawcy, Regulamin Sklepu Internetowego |
W dzisiejszym wpisie dostarczymy informacji na temat sprzedaż żywności przez internet. Co istotne zasady te dotyczą także sprzedaży internetowej – w takim wypadku odpowiedzialność za przekazanie obowiązkowych informacji na temat żywności przed ostatecznym dokonaniem zakupu spoczywa na właścicielu sklepu internetowego.
Zasady te zostały wprowadzone Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Celem wprowadzonych zmian jest udostępnienie konsumentom czytelnych i zrozumiałych informacji na temat kupowanych produktów żywnościowych. Ze względów związanych z ochroną zdrowia publicznego nowe zasady zwiększają także ochronę przed alergenami.
Kogo i czego dotyczą nowe zasady etykietowania żywności
Rozporządzenie stosuje się do podmiotów działających na rynku spożywczym na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego. Ma ono zastosowanie do wszelkich środków spożywczych przeznaczonych dla konsumenta finalnego, w tym do środków spożywczych dostarczanych przez zakłady żywienia zbiorowego i do środków spożywczych przeznaczonych do dostarczenia do zakładów żywienia zbiorowego.
Zasady te dotyczą także sprzedaży internetowej – w takim wypadku odpowiedzialność za przekazanie obowiązkowych informacji na temat żywności przed ostatecznym dokonaniem zakupu spoczywa na właścicielu sklepu internetowego.
Zasady podstawowe dotyczące etykietowania
Etykietowanie, prezentacja i reklama środków spożywczych nie mogą:
- wprowadzać nabywcy w błąd co do charakteru środka spożywczego, jego właściwości i działania,
- przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania lub leczenia chorób ludzi (z wyjątkiem naturalnych wód mineralnych i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia , których dotyczą inne przepisy).
Informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta.
Zgodnie ze stanowiskiem Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych informacje zamieszczane w ofertach handlowych przeznaczonych dla konsumentów dostępnych na stronach internetowych lub przekazywanych konsumentowi w tradycyjnej formie (ulotki, gazetki itd.) powinny spełniać wymagania określone w niniejszym rozporządzeniu.
Kto odpowiada za spełnienie obowiązków dotyczących etykietowania
Podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub – jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii – importer danego środka jest odpowiedzialny za informację na temat żywności. Musi zapewnić obecność i rzetelność tych informacji zarówno zgodnie z prawem unijnym dotyczącym informacji na temat żywności, jak i z wymogami odpowiednich przepisów krajowych.
Ważne! Zgodnie ze stanowiskiem Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, w przypadku żywności oferowanej do sprzedaży na odległość (np. w sklepie internetowym), odpowiedzialność za przekazanie obowiązkowych informacji na temat żywności przed ostatecznym dokonaniem zakupu spoczywa na właścicielu stron internetowych.
W praktyce sprzedawca internetowy może na przykład zamieścić w opisie danego produktu na stronie swojego sklepu skan etykiety zawartej na opakowaniu danego produktu przez jego producenta lub importera. Należy jednak pamiętać o uprzedniej weryfikacji tej etykiety z przepisami rozporządzenia.
O danych szczegółowych, które są wymagane przy sprzedaż żywności przez internet.
Gdzie muszą być umieszczone informacje
W przypadku żywności opakowanej obowiązkowe informacje muszą się znajdować bezpośrednio na opakowaniu lub na załączonej do niego etykiecie.
W przypadku żywności nieopakowanej informacje na temat żywności muszą być przekazane podmiotowi otrzymującemu żywność, aby umożliwić, tam gdzie jest to wymagane, przekazywanie konsumentom finalnym obowiązkowych informacji na temat żywności.
Jakie dane szczegółowe należy podać obowiązkowo
Obowiązkowe informacje powinny być dobrze zrozumiałe i widoczne, wyraźnie czytelne oraz, w stosownych przypadkach, nieusuwalne. Wysokość czcionek musi wynosić co najmniej 1,2 mm (z wyjątkiem małych opakowań lub pojemników).
Zgodnie z rozporządzeniem obowiązkowe jest podanie następujących informacji:
- nazwa żywności,
- wykaz składników. Wszelkie składniki występujące w postaci wytworzonych nanomateriałów muszą być wyraźnie wskazane w wykazie składników, ponadto po nazwie tych składników należy umieścić w nawiasach wyraz nano,
- substancje powodujące alergie lub reakcje nietolerancji (takie jak orzeszki ziemne, mleko, gorczyca, ryby, zboża zawierające gluten itd.),
- ilość określonych składników lub kategorii składników,
- ilość netto żywności,
- data minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia,
- wszelkie specjalne warunki przechowywania lub warunki użycia,
- nazwa lub firma i adres podmiotu działającego na rynku spożywczym lub importera,
- kraj lub miejsce pochodzenia w przypadku niektórych rodzajów mięsa, mleka lub gdy ich pominięcie może wprowadzać konsumenta w błąd,
- instrukcja użycia, w przypadku gdy w razie braku takiej instrukcji odpowiednie użycie danego środka spożywczego byłoby utrudnione,
- w odniesieniu do napojów o zawartości alkoholu większej niż 1,2% objętościowo, rzeczywista zawartość objętościowa alkoholu,
- informacja o wartości odżywczej.
Obowiązkowe dane dotyczące nazwy, ilości netto i rzeczywistej zawartości objętościowej alkoholu muszą znajdować się w tym samym polu widzenia. Obowiązkowe informacje muszą być podawane w języku łatwo zrozumiałym dla konsumentów, a jeśli to konieczne, w kilku językach.
Należy pamiętać, iż obok wymaganych rozporządzeniem informacji konieczne może być także podanie innych wymaganych prawem informacji, w tym np. wynikających z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (treść dostępna tutaj).
Sprzedaż żywności przez internet
Rozporządzenie w artykule 14 szczegółowo reguluje kwestię – sprzedaż żywności przez internet. Rozporządzenie rozróżnia żywność opakowaną oraz nieopakowaną i w zależności od tego wyznacza różne obowiązki informacyjne.
Na marginesie wskazujemy, iż poza informacjami dotyczącymi samej żywności niezbędne jest podanie także innych informacji wymaganych prawem – np. w przypadku sprzedaży internetowej niezbędne jest spełnienie obowiązków informacyjnych wskazanych w ustawie o prawach konsumenta – bezpłatny poradnik dla sprzedawców w tym zakresie dostępny jest do pobrania tutaj (kliknij).
„żywność opakowana” oznacza każdą pojedynczą sztukę przeznaczoną do prezentacji konsumentowi finalnemu i zakładom żywienia zbiorowego, składającą się ze środka spożywczego i opakowania, w które został on zapakowany przed oferowaniem na sprzedaż, niezależnie od tego, czy takie opakowanie obejmuje dany środek spożywczy całkowicie czy też jedynie częściowo, ale w każdym razie w taki sposób, że zawartość nie może być zmieniona bez otwarcia lub zmiany opakowania; „żywność opakowana” nie obejmuje żywności pakowanej w miejscu sprzedaży na życzenie konsumenta lub pakowanej do bezpośredniej sprzedaży;
Żywność opakowana
W przypadku żywności opakowanej należy podać wszystkie wymagane informacje, w tym także dane szczegółowe podane powyżej, z wyjątkiem daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia (Ważne! Informacja o dacie minimalnej nie musi być dostępna przed ostatecznym dokonaniem zakupu w sklepie internetowym, ale musi być dostępna już w momencie dostawy towaru).
Obowiązkowe informacje w takim wypadku:
- muszą być dostępne przed ostatecznym dokonaniem zakupu i muszą znajdować się w materiałach towarzyszących sprzedaży na odległość lub być dostarczane z użyciem innych właściwych środków wyraźnie określonych przez dany podmiot działający na rynku spożywczym. Kiedy używane są inne właściwe środki, obowiązkowe informacje na temat żywności dostarcza się bez obciążania konsumentów dodatkowymi kosztami przez podmiot działający na rynku spożywczym;
- wszystkie obowiązkowe dane szczegółowe muszą być dostępne w momencie dostawy.
Żywność nieopakowana
W przypadku żywności nieopakowanej oferowanej do sprzedaży za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość dane szczegółowe wymagane na mocy art. 44 rozporządzenia są udostępniane zgodnie z zasadami wskazanymi wyżej dla żywności opakowanej.
W tym wypadku wymagane dane szczegółowe obejmują:
- wszelkie składniki lub substancje pomocnicze w przetwórstwie wymienione w załączniku II lub uzyskane z substancji lub produktów wymienionych w załączniku II, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji, użyte przy wytworzeniu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeżeli ich forma uległa zmianie;
- przekazanie innych danych szczegółowych określonych w art. 9 i 10 rozporządzenia nie jest obowiązkowe, chyba że państwo członkowskie przyjmie przepisy krajowe zawierające wymóg przekazania części lub wszystkich tych danych szczegółowych, lub elementów tych danych szczegółowych.
W uzupełnieniu do drugiego punktu należy wskazać, iż zgodnie z § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych, w przypadku środków spożywczych oferowanych do sprzedaży konsumentowi finalnemu lub zakładom żywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spożywczych w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie konsumenta finalnego lub ich pakowania do bezzwłocznej sprzedaży podaje się:
- nazwę środka spożywczego wskazaną w sposób określony w art. 17 rozporządzenia nr 1169/2011;
- nazwę albo imię i nazwisko producenta;
- wykaz składników – zgodnie z art. 18–20 rozporządzenia nr 1169/2011, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w art. 21 tego rozporządzenia;
- klasę jakości handlowej albo inny wyróżnik jakości handlowej, jeżeli zostały one ustalone w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych lub ich grup albo jeżeli obowiązek podawania klasy jakości handlowej albo wyróżnika wynika z odrębnych przepisów;
- w przypadku produktów rybołówstwa w rozumieniu pkt 3.1 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego mrożonych glazurowanych – dodatkowo informację dotyczącą ilościowej zawartości glazury lub ryby albo owoców morza w tych produktach;
- w przypadku pieczywa – dodatkowo:
a) masę jednostkową,
b) informację „pieczywo produkowane z ciasta mrożonego” albo „pieczywo produkowane z ciasta głęboko mrożonego”
– gdy został zastosowany taki proces technologiczny.
Powyższe informacje należy zatem podać także w przypadku sprzedaży żywności nieopakowanej w sklepie internetowym.
Poniżej zamieszczamy przykłady podania powyższych informacji odnośnie sprzedaż żywności przez internet:

http://ezakupy.tesco.pl/

http://www.alma24.pl/
Przewodnik po nowych zasadach
Zdajemy sobie sprawę, że niniejszy wpis nie wyczerpuje tematu i Twoich pytań. Dlatego też zachęcamy do lektury przewodnika opracowanego przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Przewodnik ten został opracowany we współpracy z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Przewodnik jest do pobrania tutaj (kliknij)
Można również zapoznać się z samym rozporządzeniem – dostępne jest ono tutaj (kliknij).
W rozporządzeniu określono również, co należy rozumieć pod konkretnymi danymi szczegółowymi. Na przykład art. 17 rozporządzenia precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem nazwy środka spożywczego – nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego.
Co grozi sprzedawcy za niepodanie wymaganych informacji lub za podanie nieprawdziwych informacji
Nie podanie przez przedsiębiorcę wymaganych informacji może być uznane przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Wydanie takiej decyzji może się wiązać z nałożeniem na przedsiębiorcę kary finansowej do 10 % przychodów.
Ponadto podanie nieprawdziwych informacji może być uznane za nieuczciwą praktykę rynkową. Taka praktyka również stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i oprócz odpowiedzialności cywilnej rodzi także odpowiedzialność administracyjną, w tym możliwość nałożenia powyższej kary finansowej.
Podsumowanie
Powyższe zasady informowania o produktach obowiązują one od 13 grudnia 2014 r. z wyjątkiem przepisów dotyczących obowiązku udostępniania informacji o wartości odżywczej, które będą miały zastosowanie od dnia 13 grudnia 2016 r.
Nowe rozporządzenia uzupełnia de facto polskie przepisy, które również nakładały podobne obowiązki informacyjne. Rozporządzenia natomiast ujednolica te obowiązki w zakresie całej Unii Europejskiej. Z naszego punktu widzenia szczególnie ważne jest zwrócenie uwagi na sprzedaż żywności przez internet – tutaj wbrew powszechnej opinii również należy spełnić rozbudowane obowiązki informacyjne. Z jednej strony nakłada to dodatkowe obowiązki na sprzedawców, ale z drugie służy lepszej informacji nas wszystkich – konsumentów.