Czy kurier może dokonać weryfikacji wymiarów paczki tylko w obecności nadawcy? O roli artykułu 48 Prawa przewozowego w kontekście dopłat za przekroczenie wymiarów.

Czy kurier może dokonać weryfikacji wymiarów paczki tylko w obecności nadawcy? O roli artykułu 48 Prawa przewozowego w kontekście dopłat za przekroczenie wymiarów.

utworzone przez | maj 4, 2021 | Prawo przewozowe | 0 komentarzy

Czy kurier może dokonać weryfikacji wymiarów paczki tylko w obecności nadawcy? Z punktu widzenia przedsiębiorców, którzy prowadzą sprzedaż wysyłkową, istotną rolę w tej sprawie odegrało postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 16 stycznia 2020 r. I CSK 618/19. Stąd też potrzeba napisania niniejszego artykułu by wyjaśnić znaczenie wspomnianego orzeczenia. 

Szczególnie wskazać należy jakie znaczenie dla prowadzących sprzedaż wysyłkową ma art. 48 Prawa przewozowego, kiedy znajduje zastosowanie, kiedy nie i jaką rolę w tym wszystkim odgrywa umowa zawarta z przewoźnikiem/ spedytorem. Już na wstepie należy wskazać na istotna kwestię spotykaną częśto w praktyce. Otóż orzeczenie, które postaram się omówić udziela odpowiedzi na często zadawane pytanie dotyczące tego czy na art. 48 Prawa przewozowego może powoływać się nadawca, który nie został wezwany przez przewoźnika do weryfikacji paczki pod kątem jej masy i wymiaru. Jest to ważna kwestia szczególnie, że dla nadawcy staje się często podstawą do odmowy dopłaty za przekroczenie wymiaru nadawanej paczki.    

Na wstępie zastanówmy się co tak naprawdę oznacza wskazane orzeczenie. Aby ułatwić analizę należy zapoznać się z tezą orzeczenia, która brzmi:

„Przepis art. 48 ustawy – Prawo przewozowe nie ma zastosowania do sytuacji, gdy chodzi o inną ingerencję przewoźnika niż otwarcie przesyłki. Ma on zastosowanie do takich oświadczeń jak wartość czy zawartość przesyłki lub rzeczy dopuszczonych do przewozu na warunkach szczególnych. Weryfikując wymiary czy ciężar przesyłki przewoźnik nie ingeruje w prawo własności innej osoby, a to co do zasady wymaga jej zgody”.

Wskazać też należy o czym mówi nam art. 48 Prawa przewozowego. Zgodnie z nim:

„1. Przewoźnik może sprawdzić, czy przesyłka odpowiada oświadczeniom nadawcy zawartym w liście przewozowym oraz czy zachowane zostały przepisy dotyczące rzeczy dopuszczonych do przewozu na warunkach szczególnych.

  1. Sprawdzenia dokonuje się w obecności nadawcy, a jeżeli wezwanie go nie jest możliwe albo gdy nie zgłosi się w wyznaczonym terminie, przewoźnik dokonuje sprawdzenia w obecności osób zaproszonych przez siebie do tej czynności.
  2. Wynik sprawdzenia zamieszcza się w liście przewozowym albo dołączonym do niego protokole.
  3. W razie stwierdzenia niezgodności oświadczeń zawartych w liście przewozowym ze stanem rzeczywistym przesyłki, koszty sprawdzenia obciążają przesyłkę.
  4. W razie ujawnienia rzeczy wyłączonych z przewozu albo niezachowania przepisów dotyczących rzeczy dopuszczonych do przewozu na warunkach szczególnych, stosuje się odpowiednio przepisy art. 55.”

Z cytowanego przepisu w sposób oczywisty wynika, że przewoźnik ma prawo sprawdzenia przesyłki, którą przyjmuje do przewozu. Kontrowersyjnym natomiast jest zakres takiego sprawdzenia, możliwość ingerencji w przesyłkę, koszty związane ze sprawdzeniem czy konsekwencje związane z opóźnieniem w dostarczeniu przesyłki. Przepis ten zdaje się być całkiem niegroźnym i oczywistym dla przewoźnika jednak niezupełnie tak jest. Dlatego też przekazując rzecz przewoźnikowi do przewozu pamiętajmy, że możliwość sprawdzenia przesyłki nie jest niczym nieograniczona ale też musimy wiedzieć jakie uprawnienia przysługują przewoźnikowi, którym nie możemy się sprzeciwić.

Kiedy stosujemy, a kiedy nie artykuł 48 Prawa przewozowego

Cytowane orzeczenie jak również wskazany przepis nie dają nam jasnej odpowiedzi kiedy sprawdzenie przesyłki i w jakim zakresie jest dopuszczalne.

  • Po pierwsze, należy odróżnić sytuację zbadania z zewnątrz przesyłki poprzez jej zmierzenie, zważenie czy zbadanie stanu opakowania od jej otwarcia w  celu weryfikacji zawartości.
  • Po drugie, artykuł 48 Prawa przewozowego stosujemy wówczas gdy dochodzi do otwarcia przesyłki, czyli zbadania jej wewnętrznej zawartości.
  • Po trzecie, jeżeli dokonujemy zbadania przesyłki pod kątem jej wagi czy wymiaru, co wpływa na koszt przesyłki, to nie stosujemy art. 48 Prawa przewozowego. A zatem dopóki nie dochodzi do otwarcia przesyłki przepis ten nie ma zastosowania.

Ingerencja w prawo własności

Artykuł 48 Prawa przewozowego i jego zastosowanie jest dlatego istotny gdyż dotyka problemu ingerencji w prawo własności. Przewoźnik otwierając przesyłkę w sposób oczywisty ingeruje w prywatność zarówno przedsiębiorcy nadającego przesyłkę, jak również osoby, która towar zamówiła.

Należy zauważyć, że przewoźnik ma prawo ale nie obowiązek badania przesyłki w myśl art. 48 Prawa przewozowego. Co za tym idzie otwarcie przesyłki celem jej zbadania może mieć miejsce właściwie w dwóch przypadkach:

  • gdy przewoźnik nabierze podejrzeń, że zawartość przesyłki jest niezgodna z treścią oświadczenia wysyłającego zawartego w liście przewozowym,
  • nie zostały zachowane przepisy dotyczące rzeczy dopuszczonych do przewozu na warunkach szczególnych.

Pierwszy przypadek wzbudza wątpliwości co do sformułowania „nabierze podejrzeń”. Z jednej strony każda nieprawidłowość, chociażby biorąc pod uwagę zapach, ciężar czy wymiary przesyłki może takie wątpliwości wzbudzić. Nieuzasadnione sprawdzenie przesyłki rodzi jednak konsekwencje, które będą omówione w dalszej części artykułu. Drugi natomiast przypadek odnosi się bezpośrednio do art. 36 Prawa przewozowego. W tym przepisie wskazano katalog przedmiotów wyłączonych z przewozów. Jest to o tyle istotne, że jeżeli rzecz przekazana do przewozu kwalifikuje się pod rzecz wyłączoną z przewozu to przewoźnik ma prawo odmówić jej przyjęcia. Wówczas też sprawdzenie przesyłki okazałoby się zasadnym.

Jak dokonać sprawdzenia?

Prawo do sprawdzenia przesyłki przysługuje przewoźnikowi aż do momentu jej wydania zamawiającemu. Co ważne, sprawdzając przesyłkę przewoźnik nie może dokonać sprawdzenia samodzielnie. Co do zasady sprawdzenie powinno odbyć się w obecności nadawcy. W pierwszej kolejności przewoźnik, o ile nie dokonuje sprawdzenia przesyłki od razu po przyjęciu, powinien wezwać nadawcę, by w jego obecności sprawdzić przesyłkę. Jeżeli mimo wezwania nadawca się nie stawi, powinien wezwać inną osobę, która tak właściwie będzie pełnić rolę świadka. Podkreślić należy, że osoba ta nie powinna być osobą zależną od przewoźnika, czyli np. pracownik. Generalnie powinna być to osoba postronna, dodatkowo mająca określoną wiedzę co do rodzaju przewożonego towaru. Często będą to czysto abstrakcyjne wymagania, stąd jest możliwe ominięcie tych zasad, jednak przewoźnik powinien dołożyć starań by im sprostać. A zatem najpierw zawiadomić nadawcę a wobec braku odzewu czy niemożności zawiadomienia postarać się o wezwanie odpowiednich osób a dopiero później, o ile mu się to nie uda, wezwać osoby, z którymi współpracuje. Przewoźnik musi koniecznie udokumentować fakt sprawdzenia przesyłki. Ustawa przewiduje dwie formy dokumentowania:

  • stosowny zapis na liście przewozowym,
  • odrębny protokół, który załącza się do listu przewozowego.

Drugi ze wskazanych sposobów jest zasadny, gdy sprawdzenie obejmuje więcej czynności lub wymaga dokładnego opisania, ze względu na szczególny rodzaj niezgodności zawartości przesyłki.

Umowa zawarta z przewoźnikiem/spedytorem

Omawiany przepis ma duże znaczenie wobec umowy zawieranej z przewoźnikiem/ spedytorem. Zwłaszcza jeżeli chodzi o niezasadne otwarcie przesyłki może dojść do naruszenia warunków umowy, co może rodzić konsekwencje na gruncie zobowiązań. Należy także pamiętać, że w razie nieuzasadnionego otwarcia przesyłki to na przewoźniku będą spoczywały koszty związane ze sprawdzeniem jak np. koszt opakowania. Sprawdzenie przesyłki rodzi także konsekwencje w postaci nieterminowego dostarczenia przesyłki. Przewoźnik chcąc dochować aktów staranności co do doboru osoby potrzebnej do dokonania sprawdzenia, może opóźnić się z terminem doręczenia przesyłki. Wówczas jeśli okaże się, że sprawdzenie było nieuzasadnione, to ponosi wszystkie konsekwencje związane z nieterminowym dostarczeniem przesyłki. Warto zauważyć, że jeśli sprawdzenie okaże się zasadne, to wszystkie wskazane konsekwencje przechodzą na wysyłającego.

Bardzo ważnym jest też rozróżnienie sprawdzenia przesyłki, wynikającego z omawianego przepisu, od sprawdzenia wynikającego z art. 76 Prawa przewozowego. Wynika z niego, że ustalenie stanu przesyłki ma na celu udokumentowanie zaistniałej szkody transportowej oraz jej zakresu, co znacząco różni się od omawianego problemu otwarcia przesyłki celem weryfikacji jej zawartości.

Podsumowanie

Zdaniem podsumowania należy podkreślić, że art. 48 Prawa przewozowego znajduje zastosowanie wówczas gdy przewoźnik dokonuje otwarcia przesyłki celem sprawdzenia jej zawartości. Granicą stosowania przepisu jest zatem moment otwarcia opakowania. Przewoźnik powinien decydować się na weryfikację w sposób rozważny i gdy jego wątpliwości są naprawdę poważne. W przeciwnym razie naraża się na odpowiedzialność wynikającą z zawartej umowy ale także przepisów dotyczących własności rzeczy oraz koszty związane z otwarciem przesyłki. Co istotne z punktu widzenia tego artykułu, to odpowiadając na pytanie postawione we wstępie  nadawca nie może powołać się na art. 48 Prawa przewozowego w zakresie weryfikacji przesyłki pod kątem jej wymiaru. Tym samym sprawdzenie wymiaru paczki bez obecności nadawcy nie rodzi po stronie przewoźnika konsekwencji. Dlatego też nadawca nie może odmówić dopłaty, jeżeli przewoźnik stwierdzi, że paczka przekracza zadeklarowane wymiary, z tej tylko przyczyny, że dokonał tego bez obecności nadawcy. Stanowczo należy zaznaczyć, że art. 48 Prawa przewozowego nie znajdzie tutaj zastosowania na co wyraźnie wskazała Sąd Najwyższy w omawianym orzeczeniu.

MailChimp a RODO – omawiamy decyzję bawarskiego urzędu ochrony danych w sprawie MailChimp

MailChimp a RODO – omawiamy decyzję bawarskiego urzędu ochrony danych w sprawie MailChimp

utworzone przez | kwi 28, 2021 | RODO | 0 komentarzy

Konieczność zapewnienia pełnej ochrony danych podczas ich przekazywania stanowi jeden z obowiązków nakładanych przez RODO na podmioty przetwarzające te dane i przekazujące je do państw trzecich. Określenie jednak, czy w danym przypadku zapewniono ich pełną ochronę może w praktyce okazać się problematyczne i nakładać na podmiot przekazujący konieczność zapoznania się również z odpowiednimi aktami prawnymi państwa do którego dane te przekazuje. 

Przekonała się o tym niemiecka firma wydawnicza, która wykorzystywała platformę MailChimp do wysyłania biuletynu swoim subskrybentom.

Przekazywanie danych do USA – Schrems II

MailChimp to platforma online do wysyłania maili do masowego odbiorcy. Dostarczana jest przez amerykańską firmę, co wiąże się z przekazywaniem danych osób do których kierowane są maile (a więc subskrybentów),  do USA. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r. w sprawie C-311/18 (Schrems II), orzekł że przekazywanie danych do USA opierające się wyłącznie na standardowych klauzulach umownych może okazać się niewystarczające. 

Podmioty przekazujące powinny bowiem również ocenić, czy podmiot do których dane są przekazywane nie podlega przepisom dotyczącym nadzoru, czyli takim które umożliwiają organom nadzorczym danego państwa na uzyskanie dostępu do danych na podstawie przepisów prawa. 

Bez znaczenia bowiem dla stosowania RODO, a tym samym dla zapewnienia ochrony danych osobowych, ma fakt, czy dane te byłyby przetwarzane przez organy władzy w celach związanych z bezpieczeństwem publicznym, obronnością czy też bezpieczeństwem państwa. 

Wymagane przez przepisy RODO odpowiednie zabezpieczenia, egzekwowalne prawa oraz skuteczne środki ochrony prawnej powinny zapewniać, by prawa osób, których dane osobowe są przekazywane do państwa trzeciego na podstawie standardowych klauzul ochrony danych, były chronione w stopniu merytorycznie równoważnym temu gwarantowanemu w Unii przez to rozporządzenie (RODO). W sprawie Schrems II, która dotyczyła przekazywania danych do USA, znaczenie miała amerykańska ustawa dotycząca możliwości nadzoru nad dostawcami usług internetowych. 

Nowe zalecenia Europejskiej Rady Ochrony Danych

Po wspomnianym orzeczeniu w sprawie Schrems II, Unia Europejska doszła do wniosku że dotychczasowe zalecenia mogą okazywać się niewystarczające. Z tego względu w listopadzie 2020 r. opublikowała w celu konsultacji zalecenia, w których wyjaśniono kiedy mogą być wymagane dodatkowe środki obok dotychczasowych standardowych klauzul umownych.

To jaki kształt przyjmą ostatecznie wytyczne nie jest jeszcze wiadome. W grudniu 2020 r. zakończył się bowiem okres konsultacji i obecnie oczekujemy na rozpatrzenie opinii i sformułowanie decyzji, która zostanie ostatecznie przyjęta przez Komisję. W tym momencie możemy jedynie spróbować zastanowić się czy nowe wytyczne będą w stanie jednoznacznie zapewnić, aby przekazywane dane osobowe były objęte poziomem ochrony równoważnym z poziomem ochrony wynikającym z RODO, a tego przecież wymaga się na gruncie tego rozporządzenia, i zgodnie ze wspomnianym orzeczeniem Schrems II. Ostateczna forma decyzji i sama praktyka pokaże, czy dodatkowe postanowienia będą mogły zagwarantować wymaganą ochronę, czy po prostu będą jedynie stanowić pomoc dla podmiotów przekazujących w sformułowaniu odpowiednich umów, zawierających klauzule, które w jak największym stopniu będą zapewniać ochronę danych równoważną z RODO. 

Decyzja bawarskiego urzędu ochrony danych w sprawie MailChimp

Jak wspomniano wyżej, pewna niemiecka firma przesyłała biuletyn swoim subskrybentom przy pomocy platformy MailChimp. Jedna z osób której dane były przetwarzane przez tę firmę, wniosła skargę na to działanie do bawarskiego organu ochrony danych. Organ ten skierował się do pozwanego, wskutek czego podmiot ten zrezygnował z dalszego używania platformy. 

W wydanej decyzji organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów o ochronie danych. Ustalono, że poza standardowymi klauzulami ochrony danych nie stosowano innych, dodatkowych środków, które mogłyby okazać się niezbędne dla ochrony przekazywanych danych. 

Stwierdzono bowiem, że MailChimp jako dostawca usług łączności elektronicznej, podlega przepisom prawa amerykańskiego, które pozwalają organom nadzorczym USA na uzyskanie dostępu do danych przetwarzanych przez ten podmiot. Pomimo więc orzeczenia Schrems II jakie zapadło w lipcu 2020 r., firma nie oceniła czy należy wprowadzić dodatkowe środki zapewniające dodatkową ochronę tych danych – w związku z czym środków takich nie wprowadzono.

MailChimp, a RODO – podsumowanie

Powyższa decyzja informuje nas jedynie o przyczynach niezgodności z prawem używania MailChimp w konkretnym stanie faktycznym. Przedstawiona decyzja nie wskazuje bowiem na ogólną nielegalność MailChimpa, ale na to, że jest to podmiot wobec którego należy zastosować dodatkowe środki ochronne w związku z przekazywaniem danych. 

Niestety z uwagi na to że pozwany nie podjął żadnych dodatkowych środków, nadal nie wiemy jakie działania mogłyby okazać się wystarczające do zagwarantowania wymaganej ochrony danych w niniejszej sprawie (w tym względzie możemy oczekiwać na wytyczne Europejskiej Rady Ochrony Danych). Gdyby bowiem jakieś działania podjęto, bawarski organ ochrony danych oceniłby wówczas ich skuteczność, co stanowiłoby niezwykle cenną informację dla wszystkich podmiotów przekazujących dane poza EOG/UE, a które jak widać na gruncie tej decyzji, zobowiązane są do dokonania oceny czy odbierający dane podlega przepisom dotyczącym nadzoru, które są niezgodne z prawem Unii Europejskiej. 

Decyzja ta stanowi więc teraz cenną wskazówkę dla podmiotów przekazujących dane poza EOG/UE w ogólności, i ostrzeżenie dla tych korzystających z platform typu MailChimp. W niniejszej sprawie z uwagi na niską wrażliwość przekazywanych danych, na które składały się wyłącznie adres e-mail, oraz z uwagi na to że do działań tych doszło jedynie kilka razy, urząd odstąpił od wymierzenia kary grzywny. Pomimo tego, podmioty przekazujące dane powinny zachować ostrożność i pamiętać, że kolejne oceny mogą być mniej pobłażliwe, szczególnie po nadaniu ostatecznego kształtu decyzji zawierających wytyczne w sprawie dodatkowych środków ochrony.

Webinar Q&A z prawnikiem | Czy sprzedawca powinien się obawiać pisma od rzecznika praw konsumentów i 36 innych pytań i odpowiedzi

Webinar Q&A z prawnikiem | Czy sprzedawca powinien się obawiać pisma od rzecznika praw konsumentów i 36 innych pytań i odpowiedzi

utworzone przez | kwi 13, 2021 | Profesjonalny Regulamin Sklepu Internetowego od prawników Prokonsumencki.pl | 0 komentarzy

Zamieszczamy nagranie z webinaru Q&A z prawnikiem, który odbył się 9 kwietnia 2021 r. Kluczowym problemem poruszonym podczas tego webinaru, to odpowiedź na pytanie – czy sprzedawca powinien się obawiać pisma od rzecznika praw konsumentów, czy musi na nie odpowiadać i na co zwracać uwagę przy odpowiedzi?

Bardzo dziękujemy naszym Klientom za aktywny udział w webinarze i zadane pytania – zebraliśmy ich aż 37! Na wszystkie pytania tym razem udało nam się odpowiedzieć podczas webinaru, pod nagraniem będzie można znaleźć tabelę z nimi – serdecznie zapraszamy do obejrzenia nagrania oraz lektury pytań i odpowiedzi. Już teraz zapraszamy na kolejne webinary Q&A – kolejny odbędzie się na w czerwcu, będziemy o nim informować mailowo.

Nagranie z webinaru: 

 

Poniżej zamieszczamy listę pytań zadanych podczas webinaru. Wskazujemy także odpowiedzi, które zostały udzielone podczas webinaru:

numer pytania Treść pytania Odpowiedź podczas webinaru
1 Czy sprzedawca powinien się obawiać pisma od rzecznika praw konsumentów, czy musi na nie odpowiadać i na co zwracać uwagę przy odpowiedzi? TAK
2 Rzecznik praw konsumentów – kto to jest? TAK
3 Czy sprzedawca powinien się obawiać pisma od rzecznika praw konsumentów, czy musi na nie odpowiadać ? TAK
4 Dlaczego musimy odpowiedzieć na pismo od rzecznika praw konsumentów? TAK
5 Dlaczego jeszcze warto odpowiedzieć na pismo od rzecznika praw konsumentów? TAK
6 Na co zwracać uwagę przy odpowiedzi na pismo od rzecznika praw konsumentów? TAK
7 W jaki sposób obciążyć konsumenta kosztami zużycia sprzętu w przypadku zwrotu towaru? TAK
8 Czy klient może bez porozumienia ze sprzedawcą dokonać naprawy wadliwego towaru a potem żądać od sprzedającego zwrotu kosztów tej naprawy w ramach obniżenia wartości towaru ze względu na wadę uniemożliwiającą jego użytkowanie? TAK
9 Czy klient może odmówić rozpatrzenia reklamacji z tytułu rękojmi lub gwarancji poprzez zwrot gotówki? Np. towar, który nabył obecnie jest droższy lub niedostępny. TAK
10 W pismach od rzecznika zauważamy stronniczość – czy to właściwa postawa? TAK
11 Czy mamy jakiś sposób prawny na wystawienie opinii w Internecie – przez osoby nie będące naszymi klientami? TAK
12 Jak jest ze zwrotem kosztów wysyłki zwracanego towaru, gdy klient odsyła jego część? Wiem, że w przypadku zwrotu, zwracamy najniższy koszt wysyłki z naszego cennika. Co, jeśli klient kupił np.. 5 szt. a odesłał np.. 3, a 2 sobie zatrzymał. W przypadku zwrotu kosztów wysyłki, wychodzi na to, że wysyłkę tych 2 pozostawionych sztuk my sponsorujemy wysyłkę? Jeśli tak jest, to klient teoretycznie mógłby złożyć spore zamówienie, nawet z kilkudziesięcioma sztukami wśród których byłaby jakaś \”pierdoła\”, której zwrot przez klienta byłby wkalkulowany jako bardzo tani. Tylko po to by odzyskać pieniądze za drogą wysyłkę TAK
13 Czy dobrze rozumiem, że rzecznik praw konsumenta jest zawsze z góry nastawiony na pomoc klientowi i pod jego sprawę tworzy pismo, czy jednak obiektywnie patrzy na sprawę? TAK
14 Czym się różni federacja konsumentów od UOKIK? TAK
15 Czy federacja konsumentów może nałożyć jakieś kary? TAK
16 Jeżeli nie uznałem reklamacji klientowi, a ten straszył mnie wszystkimi możliwymi instytucjami to czego mogę się spodziewać? TAK
17 Klient dokonuje zwrotu towaru, jednak towar wraca poplamiony antyperspirantem, klient twierdzi, że przy przymierzaniu nie poplamił. co wtedy? TAK
18 gdy reklamacja pozwala na naprawę piżamki, takierozwiązanie proponujemy klientowi. Co jeśli klient żąda zwrotu środków bądź nowego produktu mimo, że mymożemy produkt naprawić/usunąć usterkę? TAK
19 Zwroty/reklamacje produktów cyfrowych, sposób w jaki należy informować konsumenta o ewentualnym braku możliwości zwrotu produktu cyfrowego. TAK
20 Czy jeśli konsument korzystał z gwarancji – nie rękojmi, a reklamację uznano, to czy należy mu się zwrot należności za przesyłkę – dostarczenie przedmiotu reklamacji do wskazanego w regulaminie punktu? TAK
21 Korekta faktury VAT, zgodnie z ustawą o VAT, a odstąpienie od umowy przezfirmę na prawach konsumenta. Co zrobić, jeśli klient nie odsyła potwierdzenia otrzymania korekty i jednoznacznej zgody, wraz z datą, a nam skończył się termin 14 dni od otrzymania odstąpienia od umowy i należałoby pieniądze zwrócić? TAK
22 Art. 34 ust. 4 ustawy o prawach konsumenta mówi o tym, że konsument ponosi odpowiedzialność za zmniejszenie wartości rzeczy będące wynikiem korzystania z niej w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania rzeczy, jednakże mimo złożenia oświadczenia przez sprzedawcę o potrąceniu przysługującej mu wierzytelności z tytułu odszkodowania za zmniejszenie wartości rzeczy z wierzytelnością konsumenta o zwrot kosztów poniesionych w związku z zawartą umową – klienci mimo przedstawionej dokumentacji zdjęciowej, oraz nagrań (ja już od jakiegoś czasu filmuję cały proces rozpakowywania przesyłek od klientów), kwestionują ich prawdziwość, sugerują, że uszkodzeń dokonał sprzedawca, nie chcąc zwrócić całej kwoty. Wielokrotnie słyszałam kłamstwa, że towar został tylko obejrzany, od razu spakowany i odesłany, mimo, że ślady na nim jednoznacznie wskazywały zupełnie co innego. Jak skutecznie bronić się przed tym procederem w praktyce? TAK
23 Czy mogę potrącić koszt zwrotu nieodebranej przesyłki, gdy klient zapłacił z góry, nie odebrał przesyłki i odstąpił od umowy. W regulaminie mamy zapis, że koszt zwrotu towaru ponosi klient TAK
24 Zgodnie z ustawą mamy 14-naście dni na odpowiedź klientowi, który złożył reklamację. Pierwszy problem z zachowaniem terminu to czas dostarczenia do dystrybutora. Jak odpowiedzieć skutecznie klientowi i z jakiego zapisu w prawie możemy skorzystać? TAK
25 Czy rzecznik może nam (sprzedawcy) nakazać uzyskanie opinii rzeczoznawcy w przypadku odmowy uznania reklamacji? TAK
26 Czy zapis w polityce prywatności pozwala na korzystanie z piksela na FB: Profilowanie w Serwisie Internetowym, polega na automatycznej analizie lub prognozie zachowania danej osoby na stronie Serwisu Internetowego np. poprzez dodanie konkretnego produktu do koszyka, przeglądanie strony konkretnego produktu w serwisie czy też poprzez analizę dotychczasowej historii działań podejmowanych w serwisie. Warunkiem takiego profilowania jest posiadanie przez administratora danych osobowych danej osoby, aby móc jej następnie przesłać np. kod rabatowy TAK
27 Klient odebrał przesyłkę, twierdzi, że towar jest uszkodzony, ale nie napisał przy kurierze protokołu szkody, tylko zgłosił to do nas. Co w takiej sytuacji? My jesteśmy pewni, że towar wyjechał od nas pełnowartościowy. Klient nie spisuje protokołu szkody, a nas tylko informuje, że otrzymał uszkodzony towar. TAK
28 Dystrybutor nawet nie rozpatruje reklamacji, ponieważ minął okres ekojmi pomiędzy przedsiębiorcami, termin naszej odpowiedzi klientowi ucieka, a dystrybutor nawet nie rozpatruje. Co w sytuacji gdy reklamacja jest zasadna, a co w sytuacji jak jest niezasadna? TAK
29 W jaki sposób najlepiej informować konsumenta o braku możliwości zwrotu towarów cyfrowych (np. klient jako produkt otrzymuje link i hasło do webinaru)? Czy wystarczy odpowiedni zapis w regulaminie akceptowanym podczas procesu zakupu? TAK
30 Czy można wysyłać towary (produkty spożywcze) pakowane próżniowo pocztą lub paczkomatem etc. sprzedawane na portalu internetowym? Produkty lodówkowe (oprócz lodów i mrożonek) TAK
31 Co później, jeśli odmówimy realizacji reklamacji? Jakoś nie mogę pojąć tego, że można tego odmówić TAK
32 Odnośnie opinii, ostatnio pisałem do Google, że opinia jest nieprawdziwa, powstała z fejkowego konta- Google odmówiło usunięcie opinii TAK
33 Czy można sprzedać produkty spożywcze po terminie ważności o obniżonej cenie uprzedzając o tym fakcie klienta? (stosowanie praktyki w dużych hipermarketach) TAK
34 Czyli jak mamy kwestię wspomnianą z dystrybutorem i nie możemy się odnieść do reklamacji w 100% po naszej stronie, bo odsyłamy do naprawy to na jakiej podstawie dokładnie mogę wysłać klientowi odrzucenie? Jak to najlepiej dyplomatycznie zrobić TAK
35 Konsument składa reklamację w związku z niewielkim uszkodzeniem powstały w trakcie transportu i chce, żebyśmy odebrali produkt i zwrócili gotówkę. Nie zgadzam się na propozycję klienta, ale proponuję wymianę uszkodzonego elementu na nowy, wolny od wad. Klient odrzuca moją propozycję i podejmuje decyzję o odstąpieniu od umowy. Czy w tym przypadku muszę formalnie odrzucić reklamację i prosić klienta formalnie o odstąpienie od umowy TAK
36 Po odpisaniu na pismo rzecznika z podtrzymaniem stanowiska o nie uznaniu reklamacji z tytułu rękojmi rzecznik będzie się z nami jeszcze raz kontaktować czy da sobie spokój? TAK
37 14 dni na dostarczenie do rąk czy wsyłanie odpowiedzi (do rzecznika) TAK

 

 

Zmiany w prawie 2022 | 3 z 3 | Dostarczanie treści lub usług cyfrowych zyskuje własną umowę – ważne zmiany dla Sprzedawców Internetowych w 2022

Zmiany w prawie 2022 | 3 z 3 | Dostarczanie treści lub usług cyfrowych zyskuje własną umowę – ważne zmiany dla Sprzedawców Internetowych w 2022

utworzone przez | kwi 9, 2021 | Odstąpienie od umowy, Reklamacja Towaru | 0 komentarzy

Ważna aktualizacja z 24. maja 2022 r.! 

 

Zmiany dotyczące reklamacji i treści cyfrowych, które pierwotnie miały wejść w życie 1. stycznia 2022 r., a następnie 28. maja 2022 r. wejdą w życie jeszcze później – z najnowszego projektu ustawy wynika, że zmiany wejdą w życie w terminie 14 dni od dnia ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Na dzień 24. maja 2022 r. projekt ustawy nie trafił jednak jeszcze nawet do Sejmu, co oznacza, że dotrzymanie majowego terminu jest nierealne. Spodziewamy się, że zmiany mogą wejść w życie w drugiej połowie czerwca lub później. Na bieżąco monitorujemy sytuację. 

Oznacza to, że zmiany wejdą w życie ponad pół roku po terminie wynikającym z dyrektywy unijnej.

Dla przypomnienia obok projektu ustawy obejmującego tzw. dyrektywę cyfrową i towarową nadal trwają prace nad projektem ustawy wdrażającej tzw. dyrektywę omnibus – tutaj nadal w ostatnim znanym projekcie wskazany jest 28. maja 2022 r., aczkolwiek już z komentarzy do ostatnich zmian wynika, że termin ten nie jest realny i docelowo powinien być połączony z wejściem w życie zmian dot. dyrektywy cyfrowej i towarowej.

Najnowszy projekt ustawy dot. zmian w reklamacjach i treściach cyfrowych jest datowany na 11. kwietnia 2022 r. Pamiętajmy, że cały czas mówimy o projekcie ustawy, który nie przeszedł jeszcze całego procesu legislacyjnego. Oznacza to, że nie znamy jeszcze końcowego kształtu przepisów.

. 

Z dniem 28 maja 2022 r. mają wejść w życie zmiany przepisow prawa 2022 dotyczące rękojmi i gwarancji konsumenckiej, oraz wyodrębniony ma zostać nowy typ umowy – o dostarczanie treści cyfrowej lub usługi cyfrowej. Obecnie nie ma odrębnej regulacji dotyczącej tych treści i usług, wprowadzane przepisy są więc w polskim porządku prawnym nowością. Dotychczas o nadchodzącej nowelizacji kodeksu cywilnego oraz ustawy o prawach konsumenta, pisaliśmy tutaj:

 

Nowy rozdział dla konsumentów

Umowy o dostarczanie treści lub usług cyfrowych otrzymają własny rozdział 5b w ustawie o prawach konsumenta. Projekt przewiduje uregulowanie takich kwestii jak:

  • zgodność treści lub usługi cyfrowej z umową oraz obowiązek dostarczenia treści/usług, i zakres odpowiedzialności w razie braku zgodności lub niedostarczenia;
  • zdefiniowanie takich cech jak funkcjonalność, kompatybilność, interoperacyjność;
  • postępowanie z treściami wytworzonymi lub dostarczonymi przez konsumenta;
  • możliwość dokonywania zmian w dostarczanych treściach;

Należy przy tym pamiętać i mieć na uwadze, że przedstawione poniżej regulacje to na razie wyłącznie propozycje – ewentualne zmiany prawa 2022 muszą zostać wprowadzone do projektu przed 1 lipca 2021 roku. Na przygotowanie się do nich będą mieć Sprzedawcy sześć miesięcy – jest to czas od ogłoszenia ustawy nowelizującej do dnia wejścia w życie tych przepisów, co będzie miało miejsce 1 stycznia 2022 roku.

Wyłączenia określone w art. 3 wskazane zostały bardzo wąsko i wynika z nich, że obowiązkom określonym w nowych przepisach podlegać będzie również większość usług i umów uregulowanych ustawą Prawo telekomunikacyjne.

Przedsiębiorca = sprzedawca, producent, gwarant, a może dostawca?

Niejasnym jest stosowanie przez ustawodawcę pojęcia “przedsiębiorcy” w zakresie ponoszenia odpowiedzialności. Stosowanie ogólnego pojęcia “przedsiębiorcy” rodzi niebezpieczeństwo możliwości wystąpienia problemu np. z określeniem na kim spoczywa odpowiedzialność za niezgodność treści z zawartą umową – na sprzedawcy czy producencie. Nie podjęto nawet próby rozwiązania tego problemu przy pomocy np. zdefiniowania podmiotów w uzupełnianym “słowniczku”. Projekt nie zawiera bowiem definicji przedsiębiorcy, sprzedawcy ani producenta, co na gruncie całej ustawy ma znaczenie nie tylko w odniesieniu do omawianych w niniejszym artykule zmian, ale również na gruncie zmian dotyczących rękojmi i gwarancji konsumenckiej, o czym piszemy tutaj:

 

Nowe definicje

W przedstawionym projekcie postanowiono podjąć próbę zdefiniowania w u.p.k. takich wyrażeń jak m.in. kompatybilność, funkcjonalność oraz interoperacyjność. 

Wynikać to ma z potrzeby wdrażania przepisów dyrektywy do polskiego porządku prawnego. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu: “Zdecydowana większość z nich będzie miała zastosowanie zasadniczo do umów o dostarczanie treści cyfrowej i usługi cyfrowej (…)”. Zaprezentowane definicje nie są jednak pozbawione wad. Prezes UOKiK Tomasz Chróstny krytycznie wypowiedział się o szeregu z nich, w tym nawet o definicji samych umów o dostarczanie treści/usług:

“Z projektu ustawy implementującej wynika, że umowa o treść cyfrowa jest to umowa, na podstawie której przedsiębiorca zobowiązuje się dostarczyć konsumentowi treść cyfrową lub usługę cyfrową, a konsument zobowiązuje się zapłacić cenę lub dostarczyć dane osobowe. Jednocześnie w definicji zawarto określenie wyłączenia kiedy dane osobowe nie stanowią danych tożsamych z zapłatą ceny. Wyłączenie to stanowi ważny element merytoryczny, który dotyczy zakresu zastosowania nowych regulacji o treściach cyfrowych i jako taki nie może stanowić tylko części definicji, natomiast powinien być ujęty w przepisach określających sytuacje, w których nie stosuje się nowych wymogów. Dotychczasowy zakres zastosowania UPK jest tak skonstruowany, że ustawę tą stosuje się do wszystkich umów, w tym o treści cyfrowe i usługi cyfrowe, bez względu na to czy są odpłatne czy też nie. Natomiast wszelkie wyłączenia z zastosowania UPK znajdują się w odrębnym przepisie merytorycznym – art. 3 – i w taki też sposób należałoby wprowadzić ww. wyłączenia.”

W swojej opinii Prezes UOKiK poddał krytyce również definicje kompatybilności, funkcjonalności oraz interoperacyjności, wskazując że nie uwzględniają one towarów z elementami cyfrowymi. 

Z pewnością za wadę projektu można uznać również wspomniany wyżej brak definicji “przedsiębiorcy”, a ponadto brak zdefiniowania “internetowej platformy handlowej”, tym bardziej że posłużono się tym pojęciem w proponowanych regulacjach.

Wymogi zgodności z umową

Ustawodawca w tym zakresie odsyła do nowelizowanych przepisów dotyczących rękojmi, które również znajdą się w u.p.k.. W tym miejscu pozwolimy sobie na wskazanie kwestii związanych z tymi wymogami w tabeli poniżej:

Zgodność z umową treści/usług cyfrowych – propozycje regulacji Nasza opinia

Należy odpowiednio stosować poniższy art., ze szczególnym uwzględnieniem postanowień umowy oraz oczekiwań konsumenta dotyczących aktualizowania, funkcjonalności, kompatybilności, interoperacyjności i wsparcia technicznego.

Rzecz jest zgodna z umową jeżeli zgodne są w szczególności: (art. 43b u.p.k.)

1) opis, rodzaj, ilość i kompletność;

2) przydatność do szczególnego celu, do którego jest potrzebny konsumentowi, o którym konsument powiadomił przedsiębiorcę najpóźniej w momencie zawarcia umowy i który przedsiębiorca zaakceptował.

Ponadto, aby został uznany za zgodny z umową, towar: 


(przy czym Przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności za brak zgodności towaru z umową w tym zakresie, w przypadku towarów z elementami cyfrowymi z uwzględnieniem zasadnych oczekiwań konsumenta dotyczących funkcjonalności, kompatybilności, interoperacyjności i wsparcia technicznego jeżeli konsument, najpóźniej w chwili zawarcia umowy, wyraźnie i odrębnie zaakceptował brak konkretnej cechy towaru)

1) nadaje się do celów, dla których zazwyczaj korzysta się z towaru tego rodzaju, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, norm technicznych lub dobrych praktyk;

2) występuje w takiej ilości i ma takie cechy, w tym trwałość i bezpieczeństwo, jakie są typowe dla towaru tego rodzaju i których konsument może zasadnie oczekiwać, biorąc pod uwagę charakter towaru oraz publiczne zapewnienia złożone przez przedsiębiorcę, jego poprzedników prawnych lub osoby działające w ich imieniu, chyba że przedsiębiorca wykaże, że:

a) nie wiedział o danym zapewnieniu i oceniając rozsądnie nie mógł o nim wiedzieć;

b) przed zawarciem umowy zapewnienie zostało zmienione w sposób, w jaki zostało złożone, lub w porównywalny; lub

c) zapewnienie nie miało wpływu na decyzję konsumenta o zawarciu umowy;

3) jest dostarczany z akcesoriami i instrukcjami, których dostarczenia konsument może rozsądnie oczekiwać; oraz

4) jest takiej samej jakości jak próbka lub wzór, które przedsiębiorca udostępnił konsumentowi przed zawarciem umowy i odpowiada opisowi takiej próbki lub wzoru.

To, czy te zmiany faktycznie rozszerzą ochronę konsumencką, dowiemy się dopiero gdy przepisy zaczną być stosowane w praktyce. W tym bowiem zakresie rozszerzono ochronę o dodatkowe przesłanki zgodności z umową np. to, że cel towaru nie musi być wyłącznie taki, o jakim zapewniał sprzedawca, ale może być również taki, jaki zwykle towarzyszy produktom danego rodzaju. Oznacza to więc, że dotychczas rzecz musiała być zgodna z celem potrzebnym konsumentowi, a o którym zapewniono przy sprzedaży. Po zmianie natomiast nawet jeżeli owego zapewnienia nie było, o niezgodności z umową może zadecydować to, że produkt nie nadaje się do celów, do których zazwyczaj korzysta się z tego rodzaju towarów. 

Należy przyjąć, że zmiany prawa 2022 te mogą pozytywnie wpłynąć na stanowisko konsumentów, natomiast sprzedawcy powinni być ostrożni.

W naszej ocenie negatywnie ocenić należy wskazanie, że przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności w poszczególnych zakresach wtedy, kiedy konsument, najpóźniej w chwili zawarcia umowy, wyraźnie i odrębnie zaakceptuje brak konkretnej cechy towaru. Nie określono bowiem jakie miałoby być to wyrażenie, by okazało się “wyraźne” i “odrębne”. Takie sformułowanie przepisu może rodzić problemy zarówno dla Sprzedawców jak i Konsumentów,  i warto zwrócić na to uwagę.

Obowiązek informowania konsumenta o aktualizacjach przez czas dostarczania (jeżeli następuje w sposób ciągły) lub przez czas zasadnie oczekiwany przez konsumenta (jeżeli dostarczenie jednorazowe lub częściami).

Sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za niedokonanie aktualizacji jeżeli poinformował o nich konsumenta, lub za niemożliwość jej dokonania czy też błąd aktualizacji nie wynikał z dostarczonej instrukcji.

 Problematyczne może okazać się zdefiniowanie czasu zasadnie oczekiwanego przez konsumenta, szczególnie uwzględniając fakt, że obowiązek aktualizowania również należy do wymogów zgodności z umową, których brak pociąga do odpowiedzialności sprzedawcę. Zasadne oczekiwania powinny zostać więc określone, gdyż w takim wypadku, dopóki nie ugruntuje się pewne stanowisko doktryny lub linia orzecznicza, nie będzie do końca jasne jak określenie to rozumieć. 
Przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności za brak zgodności treści cyfrowej lub usługi cyfrowej z umową w zakresie, o którym mowa w ust. 1 lub 2 (powyższe wiersze), jeżeli konsument, najpóźniej w chwili zawarcia umowy, wyraźnie i odrębnie zaakceptował brak konkretnej cechy treści cyfrowej lub usługi cyfrowej. Tak jak powyżej, w naszej ocenie zapis ten należy ocenić negatywnie. Nie określono bowiem jakie miałoby być to wyrażenie, by okazało się “wyraźne” i “odrębne”. Takie sformułowanie przepisu może rodzić problemy zarówno dla Sprzedawców jak i Konsumentów i warto zwrócić na to uwagę.

Odpowiedzialność przedsiębiorcy

Na gruncie zaprezentowanych propozycji okres odpowiedzialności przedsiębiorcy wynosi 2 lata od dostarczenia treści, przy czym nie wskazano na okres przez jaki czas konsument może dochodzić roszczeń. 

W tym miejscu należy wskazać na domniemania, jakie towarzyszą temu typowi umowy: 

  • domniemanie, że niezgodność która ujawniła się w ciągu 1 roku od dostarczenia istniała w chwili dostarczenia,
  • w przypadku dostarczania w sposób ciągły – domniemanie, że niezgodność która ujawniła się w czasie dostarczania wystąpiła w tym czasie, jeśli się w nim ujawniła

Powyższe domniemania nie mają zastosowania w dwóch sytuacjach. Pierwsza z nich to taka, w której środowisko cyfrowe konsumenta nie jest zgodne z wymaganiami technicznymi, o których konsument został poinformowany przez przedsiębiorcę. Druga natomiast to nieustalenie przez konsumenta czy brak zgodności wynika z cech jego środowiska cyfrowego, w sytuacji gdy zobowiązał się do tego przed zawarciem umowy z przedsiębiorcą.

Uprawnienia konsumenta – niezgodność z umową

Przedsiębiorca odpowiada w stosunku do konsumenta za zgodność treści lub usługi cyfrowej z umową, oraz za jej dostarczenie.

Poniżej przedstawione zostały uprawnienia, jakie ma konsument w sytuacji gdy treść lub usługa cyfrowa jest niezgodna z umową (o tym co należy traktować jako taką niezgodność jest mowa powyżej).

Uprawnienie Warunki nabycia uprawnienia

Możliwość żądania doprowadzenia treści lub usługi do zgodności z umową.

Doprowadzenie to ma być nieodpłatne, przeprowadzone w rozsądnym czasie i bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta.

 Jeżeli jest niezgodna z umową, jednakże jeżeli doprowadzenie do zgodności jest niemożliwe lub wymaga nadmiernych kosztów, przedsiębiorca może odmówić jego wykonania.

Możliwość złożenia oświadczenia o obniżeniu ceny.

Przy czym istnieje konieczność zachowania odpowiedniej proporcji ceny – stosunek wartości treści lub usługi zgodnej z umową a niezgodnej.

Przedsiębiorca ma obowiązek zwrócić odpowiednią kwotę w terminie 14 dni od złożenia oświadczenia. Zwrot ten jest bezpłatny.

Jeżeli jest niezgodna z umową, a ponadto:

  1. doprowadzenie do zgodności z umową jest niemożliwe albo wymaga nadmiernych kosztów;
  2. przedsiębiorca nie doprowadził do zgodności z umową, a z jego oświadczenia lub okoliczności wyraźnie wynika, że już nie wykona tego obowiązku;
  3. przedsiębiorca doprowadzał już tę treść lub usługę do zgodności z umową;
  4. brak zgodności jest na tyle istotny, że uzasadnia natychmiastowe obniżenie ceny;

Możliwość złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy.

Możliwości tej nie ma gdy nie są spełnione warunki podane w kolumnie po prawej stronie, a także wtedy gdy treść lub usługa cyfrowa jest dostarczana w zamian za zapłatę ceny, a brak zgodności z umową nie jest istotny (przy czym domniemuje się istotność niezgodności).

Przedsiębiorca ma obowiązek zwrócić cenę w terminie 14 dni od złożenia oświadczenia. Zwrot ten jest bezpłatny, a kwota zwrotu to kwota całościowa ceny – przedsiębiorca nie jest uprawniony do żądania zapłaty za czas niezgodności z umową, nawet jeżeli konsument z nich korzystał przed odstąpieniem. 

Jak wyżej, tzn.: 

Jeżeli jest niezgodna z umową, a ponadto:

  1. doprowadzenie do zgodności z umową jest niemożliwe albo wymaga nadmiernych kosztów;
  2. przedsiębiorca nie doprowadził do zgodności z umową, a z jego oświadczenia lub okoliczności wyraźnie wynika, że już nie wykona tego obowiązku;
  3. przedsiębiorca doprowadzał już tę treść lub usługę do zgodności z umową;
  4. brak zgodności jest na tyle istotny, że uzasadnia natychmiastowe odstąpienie od umowy;

Ustawodawca nie uregulował w tym dodatkowym rozdziale kwestii odpowiedzi na reklamację. Co prawda, w u.p.k. występuje już przepis wskazujący na ten obowiązek, jednakże w projekcie nie wskazano wprost, że będzie mieć on również zastosowanie do umów o dostarczanie treści lub usług cyfrowych. W opinii prezesa UOKiK, z którą się zgadzamy, kwestia ta wymaga uregulowania.

Odstąpienie od umowy w przypadku niedostarczenia treści lub usługi cyfrowej

Poza wskazanymi powyżej uprawnieniami, konsument może również odstąpić od umowy w przypadku niedostarczenia treści lub usługi. Ustawodawca postanowił nie wskazywać konkretnego terminu dostarczenia przedmiotu umowy konsumentowi przez przedsiębiorcę. Nowo utworzony art 43h wskazuje jedynie, że ma to nastąpić niezwłocznie po zawarciu umowy, przy czym strony same mogą określić jakiś termin. Wykonanie tego zobowiązania uważa się za wykonane gdy treść, usługa lub środek pozwalający na uzyskanie dostępu do przedmiotu umowy, zostanie udostępniona konsumentowi. 

W przypadku gdy przedsiębiorca nie wykona zobowiązania, konsument może go do tego wezwać, natomiast jeżeli przedsiębiorca w dalszym ciągu niezwłocznie lub w wyraźnie uzgodnionym przez strony terminie nie dostarczy tych treści, konsument ma prawo odstąpić od umowy. 

Przepis ten poza tym że jest bardzo niekorzystny dla sprzedawców, jest ponadto zwyczajnie problematyczny. Nieporozumienie może bowiem pojawić się już przy kwestii terminu na dostarczenie. Jak bowiem widzimy, wskazano jedynie że ma to nastąpić “niezwłocznie”, a konsekwencją niezachowania tego terminu jest możliwość odstąpienia od umowy. 

Co prawda konsument musi wcześniej wezwać do spełnienia zobowiązania, jednakże jeśli strony nie wyznaczą konkretnego terminu, sprzedawca znów będzie musiał zachować niedookreślony termin, oznaczający wykonanie “niezwłoczne”. Niejasna jest również forma oświadczenia, w jakiej konsument miałby dokonać tego wezwania. Kwestia ta więc jest problematyczna i może rodzić niepotrzebne nieporozumienia w relacjach przedsiębiorca-konsument. 

Wskazano również na sytuacje, w których konsument będzie mógł odstąpić od umowy bez uprzedniego wezwania. Należą do nich sytuacje gdy:

  • przedsiębiorca oświadczył, lub z okoliczności wyraźnie wynika, że nie dostarczy treści cyfrowej lub usługi cyfrowej, lub
  1. konsument i przedsiębiorca uzgodnili, lub z okoliczności zawarcia umowy wyraźnie wynika, że określony termin dostarczenia treści cyfrowej lub usługi cyfrowej miał istotne znaczenie dla konsumenta, a przedsiębiorca nie dostarczył jej w tym terminie.

Co też niezwykle ważne, podobnie jak w przypadku niezgodności treści lub usługi z umową, w przypadku takiego odstąpienia przedsiębiorca ma obowiązek zwrócić cenę w terminie 14 dni od złożenia oświadczenia przez konsumenta. Zwrot ten jest bezpłatny, a kwota zwrotu to kwota całościowa ceny – przedsiębiorca nie jest uprawniony do żądania zapłaty za czas niezgodności z umową, nawet jeżeli konsument z nich korzystał przed odstąpieniem. 

Co dzieje się z treściami wytworzonymi przez konsumenta po odstąpieniu od umowy?

Ustawodawca postanowił uregulować również zagadnienie dalszego losu wytworzonych lub dostarczonych przez konsumenta treści. Ogólnym założeniem jest brak możliwości wykorzystywania tych treści przez przedsiębiorcę, jednakże istnieje kilka wyjątków. Może on bowiem wykorzystywać je w sytuacjach gdy treści te:

  • są użyteczne wyłącznie w związku z treścią cyfrową lub usługą cyfrową, która stanowiła przedmiot umowy;
  • dotyczą wyłącznie aktywności konsumenta w trakcie korzystania z treści cyfrowej lub usługi cyfrowej, która stanowiła przedmiot umowy;
  • zostały połączone przez przedsiębiorcę z innymi danymi i nie mogą zostać rozłączone bez nadmiernych trudności; lub
  • zostały wytworzone przez konsumenta wspólnie z innymi konsumentami, którzy nadal mogą z nich korzystać. (art. 43l. ust 1)

Ustawodawca przyznał konsumentom również możliwość żądania udostępnienia im tych treści, obwarowując to uprawnienie wyjątkami związanymi z przedmiotem umowy. 

Przedsiębiorca może bowiem odmówić w sytuacji gdy treści te są użytecznie wyłącznie w stosunku do przedmiotu umowy, lub dotyczą wyłącznie aktywności konsumenta w trakcie korzystania z przedmiotu umowy. Możliwości takiego udostępnienia nie ma również w sytuacji, gdy treści te zostały połączone z innymi danymi i nie mogą już zostać rozłączone bez nadmiernych trudności.

Dopuszczalne zmiany w prawie 2022 treści

Ogólne założenie zakłada, że zmiany treści lub usługi przedsiębiorca może dokonać jeżeli wymaga tego zachowanie jej zgodności z umową. W stosunku do przedmiotów zgodnych z umową, takie zmiany są dopuszczalne jedynie wtedy gdy umowa tak stanowi. 

O wszelkich zmianach konsument musi zostać poinformowany w sposób jasny i zrozumiały. Ponadto, w przypadku gdy zmiany te wiążą się z negatywnym dostępem do tych treści lub usług, uprzednie poinformowanie musi być dokonane na trwałym nośniku, takim jak plik pdf czy wiadomość e-mail. 

Konsument ma przy tym prawo do odstąpienia od umowy w ciągu 30 dni od dokonanej zmiany. Z uprawnienia tego nie może jednakże skorzystać jeżeli bez dodatkowych kosztów, przedsiębiorca pozwolił zachować konsumentowi dotychczasową treść lub usługę, zgodną z zawartą umową.

Na koniec należy wskazać, że jakiekolwiek wprowadzanie zmian nie może wiązać się z kosztami obciążającymi konsumenta. 

Zamiast podsumowania

Zaprezentowany projekt nie jest pozbawiony wad. Prezes UOKiK trafnie wskazał w swojej opinii, że problemem jest już znowelizowany art. 6 u.p.k. określający kwestię tego, kiedy stosować które przepisy: 

“Należy również dodać, że przepis ten, a zwłaszcza odesłania do stosowania odpowiednich innych przepisów jest całkowicie niejasny. Analiza przepisu nie daje odpowiedzi, które przepisy należy stosować, a których nie. Przepis wymaga ponownej analizy i zmiany jego redakcji.”

Do lipca jest jeszcze trochę czasu, miejmy więc nadzieję, że niejasne i problematyczne zagadnienia zostaną do tego czasu wyjaśnione i odpowiednio sformułowane w ogłoszonym projekcie. Pozwoli to Sprzedawcom Internetowym przygotować się na te istotne zmiany w prawie 2022 i zaktualizować w koniecznym zakresie regulamin sklepu internetowego.

Zmiany w prawie 2022 | 2 z 3 | Rękojmia i gwarancja – jakie zmiany czekają Sprzedawców Internetowych w 2022

Zmiany w prawie 2022 | 2 z 3 | Rękojmia i gwarancja – jakie zmiany czekają Sprzedawców Internetowych w 2022

utworzone przez | kwi 9, 2021 | Reklamacja Towaru, Rękojmia | 0 komentarzy

Ważna aktualizacja z 24. maja 2022 r.! 

 

Zmiany dotyczące reklamacji i treści cyfrowych, które pierwotnie miały wejść w życie 1. stycznia 2022 r., a następnie 28. maja 2022 r. wejdą w życie jeszcze później – z najnowszego projektu ustawy wynika, że zmiany wejdą w życie w terminie 14 dni od dnia ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Na dzień 24. maja 2022 r. projekt ustawy nie trafił jednak jeszcze nawet do Sejmu, co oznacza, że dotrzymanie majowego terminu jest nierealne. Spodziewamy się, że zmiany mogą wejść w życie w drugiej połowie czerwca lub później. Na bieżąco monitorujemy sytuację. 

Oznacza to, że zmiany wejdą w życie ponad pół roku po terminie wynikającym z dyrektywy unijnej.

Dla przypomnienia obok projektu ustawy obejmującego tzw. dyrektywę cyfrową i towarową nadal trwają prace nad projektem ustawy wdrażającej tzw. dyrektywę omnibus – tutaj nadal w ostatnim znanym projekcie wskazany jest 28. maja 2022 r., aczkolwiek już z komentarzy do ostatnich zmian wynika, że termin ten nie jest realny i docelowo powinien być połączony z wejściem w życie zmian dot. dyrektywy cyfrowej i towarowej.

Najnowszy projekt ustawy dot. zmian w reklamacjach i treściach cyfrowych jest datowany na 11. kwietnia 2022 r. Pamiętajmy, że cały czas mówimy o projekcie ustawy, który nie przeszedł jeszcze całego procesu legislacyjnego. Oznacza to, że nie znamy jeszcze końcowego kształtu przepisów.

. 

 

Polska jako jedno z państw członkowskich, obowiązana jest między innymi do wdrażania zasad nakazanych przez Unię Europejską, do swojego porządku prawnego. Jedna z dyrektyw, której założenia mają zostać zawarte w odpowiednich aktach prawnych do dnia 1 lipca 2021 r., dotyczy umów sprzedaży towarów, regulując kwestie związane z reklamacjami. Przepisy te wejdą w życie z kolei najprawdopodobniej 28 maja 2022 roku. W sposób ogólny o omawianych poniżej zmianach pisaliśmy również tutaj:

Rękojmia i gwarancja konsumencka

 

Istotną zmianą w sporządzonym projekcie jest wyodrębnienie rękojmi i gwarancji konsumenckiej i umieszczenie jej przepisów w ustawie o prawach konsumenta (u.p.k.), a nie jak dotychczas w kodeksie cywilnym.  Oznacza to, że przepisy dotyczące rękojmi w zależności od tego, czy będą dotyczyły konsumentów, czy nie konsumentów, znajdować się będą w dwóch aktach prawnych, obowiązujących równolegle. 

Ważne! Nowe przepisy będą stosowane do umów zobowiązujących do przeniesienia własności towaru zawartych po wejściu w życie nowelizacji. W związku z tym do umów zawartych przed dniem 1 stycznia 2022 roku stosowane będą przepisy dotychczasowe.

Obecnie regulacje dotyczące rękojmi znajdują się wyłącznie w kodeksie cywilnym (k.c.), i to czy dany przepis ma zastosowanie do konsumentów czy przedsiębiorców określa ich treść. W odniesieniu do gwarancji, w przypadku konsumentów, obowiązywać będą ich wyłącznie przepisy z ustawy prawa konsumenta. W związku z tymi zmianami, część przepisów z kodeksu cywilnego straci moc. Przyjrzyjmy się więc najważniejszym zmianom dotyczącym rękojmi jakie zostaną wprowadzone w relacji konsument-przedsiębiorca wraz z naszą krótką opinią o zmianach:

Obecnie Planowane zmiany  (wejście w życie 1 stycznia 2022 r.) Nasza opinia
Wada fizyczna (niezgodność rzeczy z umową) lub wada prawna Niezgodność towaru z umową – natomiast w stosunku do wady prawnej stosowanie przepisów z k.c. (dotychczasowe) Wyodrębnienie rękojmi konsumenckiej z kodeksu cywilnego jeżeli już ma zostać przeprowadzona, to powinna to być zmiana całościowa. Wyłączanie wobec konsumentów tylko poszczególnych przepisów dotychczas obowiązujących, rodzi niepewność, które w zasadzie przepisy należy stosować w określonych sytuacjach. (Na ten problem zwrócił uwagę również Sąd Najwyższy w swojej opinii do projektu o czym poniżej.)
Szczególne przesłanki niezgodności z umową: (art. 556[1] k.c.) 1) nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia; 2) nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór; 3) nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia; 4) została kupującemu wydana w stanie niezupełnym. Rzecz jest zgodna z umową jeżeli zgodne są w szczególności: (art. 43b u.p.k.) 1) opis, rodzaj, ilość i kompletność; 2) przydatność do szczególnego celu, do którego jest potrzebny konsumentowi, o którym konsument powiadomił przedsiębiorcę najpóźniej w momencie zawarcia umowy i który przedsiębiorca zaakceptował. Ponadto, aby został uznany za zgodny z umową, towar: (przy czym Przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności za brak zgodności towaru z umową w tym zakresie, w przypadku towarów z elementami cyfrowymi z uwzględnieniem zasadnych oczekiwań konsumenta dotyczących funkcjonalności, kompatybilności, interoperacyjności i wsparcia technicznego jeżeli konsument, najpóźniej w chwili zawarcia umowy, wyraźnie i odrębnie zaakceptował brak konkretnej cechy towaru) 1) nadaje się do celów, dla których zazwyczaj korzysta się z towaru tego rodzaju, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, norm technicznych lub dobrych praktyk; 2) występuje w takiej ilości i ma takie cechy, w tym trwałość i bezpieczeństwo, jakie są typowe dla towaru tego rodzaju i których konsument może zasadnie oczekiwać, biorąc pod uwagę charakter towaru oraz publiczne zapewnienia złożone przez przedsiębiorcę, jego poprzedników prawnych lub osoby działające w ich imieniu, chyba że przedsiębiorca wykaże, że: a) nie wiedział o danym zapewnieniu i oceniając rozsądnie nie mógł o nim wiedzieć; b) przed zawarciem umowy zapewnienie zostało zmienione w sposób, w jaki zostało złożone, lub w porównywalny; lub c) zapewnienie nie miało wpływu na decyzję konsumenta o zawarciu umowy; 3) jest dostarczany z akcesoriami i instrukcjami, których dostarczenia konsument może rozsądnie oczekiwać; oraz 4) jest takiej samej jakości jak próbka lub wzór, które przedsiębiorca udostępnił konsumentowi przed zawarciem umowy i odpowiada opisowi takiej próbki lub wzoru. To, czy te zmiany faktycznie rozszerzą ochronę konsumencką, dowiemy się dopiero gdy przepisy zaczną być stosowane w praktyce. W tym bowiem zakresie rozszerzono ochronę o dodatkowe przesłanki zgodności z umową np. to, że cel towaru nie musi być wyłącznie taki, o jakim zapewniał sprzedawca, ale może być również taki, jaki zwykle towarzyszy produktom danego rodzaju. Oznacza to więc, że dotychczas rzecz musiała być zgodna z celem potrzebnym konsumentowi, a o którym zapewniono przy sprzedaży. Po zmianie natomiast nawet jeżeli owego zapewnienia nie było, o niezgodności z umową może zadecydować to, że produkt nie nadaje się do celów, do których zazwyczaj korzysta się z tego rodzaju towarów.  Należy przyjąć, że zmiany te mogą pozytywnie wpłynąć na stanowisko konsumentów, natomiast sprzedawcy powinni być ostrożni. W naszej ocenie negatywnie ocenić należy wskazanie, że przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności w poszczególnych zakresach wtedy, kiedy konsument, najpóźniej w chwili zawarcia umowy, wyraźnie i odrębnie zaakceptuje brak konkretnej cechy towaru. Nie określono bowiem jakie miałoby być to wyrażenie, by okazało się “wyraźne” i “odrębne”. Takie sformułowanie przepisu może rodzić problemy zarówno dla Sprzedawców jak i Konsumentów i warto zwrócić na to uwagę.
Uprawnienia konsumenta:  Jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady. (art. 560 k.c.) Kupujący może od razu złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny lub odstąpieniu od umowy, jednakże sprzedawcy przysługuje kontruprawnienie w postaci niezwłocznej wymiany lub naprawy. Sprzedawca nie ma tego uprawnienia gdy rzecz była już wymieniana/naprawiana lub nie spełnił obowiązku wymiany/naprawy.

Konsument w pierwszej kolejności może żądać naprawy lub wymiany towaru. Dopiero gdy: 

  • sprzedawca odmówił
  • sprzedawca już raz doprowadził rzecz do stanu zgodnego z umową
  • wada jest na tyle istotna by pominąć naprawę

konsument może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny lub odstąpieniu od umowy. (43d i 43e u.p.k.)

 W tej kwestii można przyjąć, że pomimo pewnego podobieństwa sytuacji, zmiana jest niepotrzebna, a dla konsumentów ponadto niekorzystna. W obecnym stanie prawnym konsument może od razu złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, a sprzedawca na mocy swojego kontruprawnienia może rzecz naprawić lub wymienić, pozbawiając to oświadczenie mocy. Po nowelizacji zmiana będzie polegać na tym, że konsument w pierwszej kolejności może żądać jedynie naprawy lub wymiany (poza poszczególnymi sytuacjami) i dopiero po odmowie złożyć odpowiednie oświadczenie. Takie rozróżnienie może wydłużyć postępowanie reklamacyjne – dotychczas przy jednym działaniu konsumenta otrzymał on odpowiedź na swoje oświadczenie. Po zmianie możliwe będzie dwukrotnie kierowanie się z roszczeniem w sytuacji gdy sprzedawca odmówi naprawy bądź wymiany. Z kolei dla sprzedawców zmiana ta nie ma znaczenia – nawet gdy konsument składał jedno z w/w oświadczeń, posiadał on kontruprawnienie naprawy lub wymiany rzeczy. Problematyczne jest również ogólne wskazanie “wady na tyle istotnej by pominąć naprawę” – ustawodawca nie określił kryteriów jakimi należałoby się posłużyć przy ocenie stopnia istotności wady i tego, od jakiego momentu spełnia ona tę przesłankę. Przyjmując jednak równocześnie domniemanie istotności wady (o czym w wierszu poniżej), powstaje ryzyko tego, że wiele wad będzie okazywać się “na tyle istotnymi”. Zmiana ta jest z pewnością niekorzystna. Poprzez brak precyzji mamy bowiem do czynienia z niepewnością prawa.
Istotność wady  Kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna. (art. 560 § 4) Istotność wady  Konsument nie może odstąpić od umowy, jeżeli niezgodność towaru z umową jest nieistotna. Domniemywa się, że niezgodność jest istotna. (art. 43e ust.4 u.p.k.) Domniemanie istotności wady sprawia, że to sprzedawca będzie musiał wykazać twierdzenie przeciwne. Jest to z pewnością zmiana korzystna dla konsumenta, istnieje jednak ryzyko że uprawnienie to może być nadużywane i faktycznie nieistotne wady będą prowadzić do odstąpień od umowy. Dotychczasowa potrzeba wykazania istotności przez konsumenta wydaje się lepszym rozwiazaniem – to nabywca powinien wykazać, że konkretna wada jest istotna, szczególnie dla niego, gdy sam najlepiej wie w jakim celu nabył produkt i dlaczego wada ta jest właśnie na tyle istotna by odstępować od umowy. 

Zasadniczo część nowych przepisów powtarza regulacje, które dotychczas zawarte były w kodeksie cywilnym. Należą do nich między innymi przepisy dotyczące: 

  • niezgodności towaru z umową również w razie nieprawidłowego zamontowania rzeczy przez sprzedawcę lub konsumenta jeżeli postąpił zgodnie z załączoną instrukcją, 
  • okresu odpowiedzialności sprzedawcy – 2 lata od dostarczenia towaru, dla rzeczy używanych – 1 rok; ale w nowych przepisach u.p.k. nie wskazano na okres przez jaki konsument może skorzystać z rękojmi (obecnie przedawnienie roszczeń uregulowane w art. 568 k.c.)
  • domniemanie istnienia wady fizycznej w ciągu pierwszego roku.

Wyłączenie przepisów kodeksu cywilnego – pytanie: których?

 

Jak już wcześniej wspomniano, Sąd Najwyższy w opinii do tego projektu słusznie wskazał, że należałoby doprecyzować zakres wyłączenia przepisów z kodeksu cywilnego, by dla odbiorcy było jasne, które przepisy należy stosować w danym przypadku.  Ponadto poddano pod wątpliwość czy ustawodawca faktycznie miał na celu wyłączenie wobec konsumentów działu dotyczącego gwarancji z k.c., czy nie chodziło tu raczej o wyłączenie działu dotyczącego rękojmi (i w takim wypadku tym bardziej należałoby wskazać na to czy i w jakim zakresie przepisy te zostaną zachowane dla konsumenta).  Takie stanowisko potwierdza samo uzasadnienie do projektu, w którym wskazano że “Nowo wprowadzone przepisy przewidują wyłączenie stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o rękojmi przy sprzedaży w stosunku do konsumentów (art. 43a) i odrębne uregulowanie tej materii.”  Na ten problem wskazał również Prezes UOKiK Tomasz Chróstny w swojej opinii do projektu, w której wskazał wprost: “w uzasadnieniu MS wyjaśnia, że nowo wprowadzone przepisy przewidują wyłączenie stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o rękojmi przy sprzedaży w stosunku do konsumentów (art. 43a projektu) tymczasem z projektu ustawy wynika, że wyłączenie dotyczy przepisów działu III tytułu XI księgi trzeciej ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – czyli gwarancji”.  Za stanowiskiem, że wyłączenie ma dotyczyć przepisów o rękojmi, a nie gwarancji przemawia również to, że w przedstawionym projekcie zawarto jedynie jeden artykuł dotyczący tej materii (obecnie gwarancja uregulowana jest w art. 577-581 k.c.).  Przyjmując wyłączenie ze stosowania wobec konsumentów tego działu z k.c. i stosowanie wyłącznie nowych przepisów z u.p.k. spowoduje, że konsument na gruncie ustawy będzie mieć zagwarantowane jedynie to, że “Gwarancja trwałości nie może przewidywać warunków naprawy albo wymiany mniej korzystnych dla konsumenta, niż określone w art. 43d. (takie jak w rękojmi). A odstępstwo od warunków gwarancji określonych w reklamie na niekorzyść konsumenta jest bezskuteczne, chyba że oświadczenie gwarancyjne złożone w reklamie zostało przed zawarciem umowy zmienione w sposób porównywalny do tego, w jaki zostało złożone.” 

Co z gwarancją?

 

Na ten problem zwraca uwagę również Prezes UOKiK w przedstawionej opinii: “Projekt nie implementuje wszystkich przepisów dotyczących gwarancji z SGD (wyjaśnienie autora: SGD to implementowana dyrektywa, na podstawie której wprowadzane są zmiany) (por. art. 17 SGD), w tym definicji samej gwarancji handlowej oraz producenta (który może być gwarantem), zasad wzajemnego stosunku gwarancji do odpowiedzialności za zgodność towaru z umową (por. obecny art. 579 Kc), sposobu udostępniania oświadczenia gwarancyjnego konsumentowi, a także istotnych z punktów widzenia ochrony interesów konsumentów opcji regulacyjnych dotyczących języka oświadczenia gwarancyjnego, czy ewentualnej nieodpłatności gwarancji (por. motyw 62 SGD). Jednocześnie projekt uchyla obecnie obowiązujące przepisy Kc (w tym m.in. korzystny dla konsumenta przepis zawarty w art. 581 Kc) dotyczące gwarancji, pozostawiając tę materię, jak się wydaje, niedoregulowaną.” Problematyczne jest również to, że w przypadku gdyby faktycznie wyłączono stosowanie działu dotyczącego rękojmi, konsument nie miałby podstawy do rękojmi z powodu wady prawnej. W nowych przepisach nie wskazano bowiem regulacji, która wskazałaby na to, że taka wada stanowi niezgodność towaru z umową. Trudno również o jednoznaczne wskazanie jakie przepisy miałyby chronić konsumenta w przypadku umowy sprzedaży nieruchomości, z uwagi na brak odpowiednich regulacji w projektowanych przepisach u.p.k. i możliwe uchylenie wobec konsumenta stosowanie działu z k.c. Z pewnością wszystkie powyższe kwestie należałoby wyjaśnić, by stało się jasne (i co istotne – by w samym akcie prawidłowo wskazano!) jakie przepisy są wyłączone w stosunku do konsumenta i tym samym, jak je stosować.

Przedsiębiorca = sprzedawca, producent, gwarant, a może dostawca?

 

Niejasnym jest również stosowanie przez ustawodawcę pojęcia “przedsiębiorcy” w zakresie odpowiedzialności z tytułu niezgodności towaru z umową. Obecne regulacje dotyczące rękojmi posługują się pojęciem “sprzedawcy” co pozwala uniknąć wątpliwości co do kogo konsument może skierować roszczenie z uwagi na wadę rzeczy.  Zaproponowane zastąpienie “sprzedawcy” “przedsiębiorcą” rodzi niebezpieczeństwo możliwości wystąpienia problemu np. z określeniem na kim spoczywa odpowiedzialność za niezgodność towaru z zawartą umową – na sprzedawcy czy producencie towaru.  Nie podjęto nawet próby rozwiązania tego problemu przy pomocy np. zdefiniowania podmiotów w uzupełnianym “słowniczku”. Projekt nie zawiera bowiem definicji przedsiębiorcy, sprzedawcy ani producenta, co na gruncie całej ustawy ma znaczenie nie tylko w odniesieniu do omawianych w niniejszym artykule zmian, ale również na gruncie nowo tworzonego typu umowy, o którym piszemy tutaj:

 

Co z przedsiębiorcami na prawach konsumenta?

 

Dość kontrowersyjne jest pominięcie sytuacji przedsiębiorców zarejestrowanych w CEIDG. Od 1 stycznia 2021 roku zyskali oni wiele uprawnień, które przysługują konsumentom, między innymi te dotyczące rękojmi, zastrzeżone dotychczas tylko dla konsumentów (o tych zmianach można przeczytać na blogu pod tym linkiem: https://prokonsumencki.pl/blog/zmiany-w-prawie-dotyczace-poszerzenia-ochrony-konsumenckiej-na-jednoosobowe-firmy/).  Te uprawnienia nadawał im nowy przepis – art. 556[4]:  “Zawarte w niniejszym dziale przepisy dotyczące konsumenta, z wyjątkiem art. 558 § 1 zdanie drugie, stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla tej osoby charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.” Równocześnie dodano również przepis, który wyłączał stosowanie wobec tych osób regulacji odnoszących się do przedsiębiorców (art. 556[5]). W przedstawionym projekcie możemy wyczytać, że przedstawiony wyżej przepis ma zostać uchylony. Czy to oznacza, że ci przedsiębiorcy utracą co dopiero nadane im uprawnienia? By zachować odrębność uprawnień konsumenckich uchylono również poszczególne przepisy odnoszące się wyłącznie do konsumentów. Wydawać by się mogło, że przepisy z kodeksu cywilnego miały zachować ważność w stosunku do tej grupy, na co wskazuje zachowanie drugiego z przepisów (art. 556 [5] wyłączenie stosowania regulacji odnoszących się do przedsiębiorców). Taką interpretację miałoby potwierdzać również utrzymanie w mocy art. 38a z ustawy o prawach konsumenta, który wskazywał na stosowanie przepisów dotyczących prawa odstąpienia od umowy również do tych przedsiębiorców. Jak wskazano jednak w uzasadnieniu do projektu:  “Uchylenie omawianego przepisu ma na celu uniknięcie sytuacji, w której obok konsumenckiego (wynikającego ze zmian w przepisach ustawy o prawach konsumenta) oraz pozakonsumenckiego (wynikającego z treści przepisów pozostawionych w kc) reżimu odpowiedzialności sprzedawcy przy sprzedaży rzeczy ruchomych, funkcjonował będzie kolejny reżim prawny.”  Wątpliwości budzi jednak fakt, że w mocy zachowano wspomniany wyżej art. 556[5], który wskazuje na przepisy, które wiążą przedsiębiorców, poza tymi na prawach konsumenta. Z tego też względu pojawia się kwestia czy pozostawienie tego przepisu wynika z pomyłki ustawodawcy, który niejako “zapomniał” uchylić tego przepisu czy jednak należy domniemać, że w zamyśle ustawodawcy było zachowanie dla tych osób szerszych uprawnień niż dla pozostałych przedsiębiorców, przy czym domniemanie to nie jest zgodne z przedstawionym fragmentem uzasadnienia z którego wynikać miałoby że dąży się do zachowania wyłącznie dwóch reżimów prawnych. Kwestia ta z pewnością powinna zostać jasno określona, by nie budzić żadnych wątpliwości.

Roszczenia regresowe

 

W przedstawionym projekcie ustawodawca zaproponował uchylenie działu “Roszczenie sprzedawcy w związku z wadliwością rzeczy sprzedanej” z kodeksu cywilnego, co może wydawać się kontrowersyjne mając na uwadze, że dyrektywy przewidują zagwarantowanie dochodzenia roszczeń regresowych.  Ustawodawca uzasadnia to w ten sposób, że przepisy te w zasadzie nie są używane i wystarczającym wydaje się stosowanie przepisów ogólnych o odpowiedzialności kontraktowej z art. 470 k.c.  Wobec takiego stanowiska odniósł się krytycznie Prezes UOKiK, który wskazał na to, że “Takie rozwiązanie może budzić wątpliwości z punktu widzenia interesów sprzedawców i należałoby w tym zakresie skonsultować te rozwiązania z adresatami przedmiotowych norm, w tym w szczególności z Rzecznikiem Małych i Średnich Przedsiębiorstw.”

Nowe definicje i nowy typ umowy

 

W u.p.k. zostanie dodany ponadto nowy rozdział dotyczący umów o dostarczanie treści cyfrowej lub usługi cyfrowej. Warto również wskazać, że postanowiono podjąć próbę zdefiniowania w u.p.k. takich wyrażeń jak m.in.  kompatybilność, funkcjonalność oraz interoperacyjność. Wynikać to ma z potrzeby wdrażania przepisów dyrektyw do polskiego porządku prawnego. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu: “Zdecydowana większość z nich będzie miała zastosowanie zasadniczo do umów o dostarczanie treści cyfrowej i usługi cyfrowej (za wyjątkiem sytuacji „granicznych” tzn. w odniesieniu np. do sprzedaży towarów z wbudowanymi treściami cyfrowymi).” Szczegółowe omówienie projektu regulacji dotyczących umowy o dostarczanie treści cyfrowych lub usług cyfrowych można znaleźć w naszym artykule znajdującym się pod tym linkiem:

 

Zamiast podsumowania

 

Przedstawione powyżej zmiany zawarte są w projekcie nowelizacji kodeksu cywilnego i ustawy o prawach konsumenta. Należy mieć na uwadze, że część z nich może zostać zmieniona po wzięciu pod uwagę poszczególnych opinii co do projektu (szczególnie wiele uwag przedstawił UOKiK).  Zmiany te zgodnie z wymogami dyrektywy, muszą wejść w życie 1 stycznia 2022 r. Przedsiębiorcy powinni więc zwrócić na nie uwagę już teraz i wziąć pod uwagę, że wprowadzone zmiany mogą zostać wprowadzone zgodnie z przedstawionymi założeniami projektu.

Newsletter prawny dla Sprzedawców

Dowiesz się pierwszy o ważnych zmianach w prawie i otrzymasz specjalne zaproszenia na nasze webinary z prawnikiem!

SUKCES - zapisałeś się!

Wybierz kanał kontaktu:
Napisz maila
*
*
*
Zamów rozmowę tel.
*
*
Cześć, czy mogę pomóc?