Odstąpienie od umowy- czy konsument może przetestować zakupiony motorower ?

Odstąpienie od umowy- czy konsument może przetestować zakupiony motorower ?

Odstąpienie od umowy- jak daleko rozciąga się zakres znaczeniowy pojęcia „korzystania z rzeczy w sposób konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania rzeczy”? Czy zamówienie towaru w sklepie, ale zapłacenie za niego przy jego dostarczeniu przez sprzedawcę do domu klienta sprawia, że umowa jest umową zawartą poza lokalem przedsiębiorstwa?

Odpowiedź na pierwsze pytanie jest kluczowa w przypadku konsumenckiego odstąpienia od umowy i zwrotu przez klienta używanego przez niego produktu. Z kolei drugie zagadnienie dotyczy występujących niekiedy wątpliwości co do tego jakie dokładnie transakcje są objęte ustawą o prawach konsumenta, przyznającą konsumentowi szereg przywilejów. Oryginalną (chociaż nie bezdyskusyjną) odpowiedź na te pytania znajdziemy w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w Łańcucie z dnia 5 lipca 2019 r. (I C 14/19).

 

Odstąpienie od umowy sprzedaży motoroweru

Sprawa zaczęła się od wizyty klienta będącego konsumentem w siedzibie sprzedawcy, gdzie klient oglądał motorower trójkołowy. Po odbyciu jazdy próbnej, klient złożył zamówienie na pojazd. Następnie pracownicy sprzedawcy dostarczyli klientowi pojazd w miejscu jego zamieszkania i wówczas również klient dokonał płatności za towar. Od sprzedawcy otrzymał fakturę, na której widniała adnotacja: „w przypadku kupującego będącego konsumentem przysługuje mu prawo do odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni od otrzymania towaru”. Klient zdążył przejechać motorowerem 100-150 km, kiedy stwierdził, że pojazd nie odpowiada mu ze względu na dużo krótszy niż zapewniano go czas pracy na jednym ładowaniu akumulatora. Nie chciał jednak reklamować pojazdu, a zwrócił go w terminie 14 dni, wskazując na swoje prawo odstąpienia od umowy jako konsumenta. Z kolei sprzedawca nie chciał przyjąć zwrotu, stojąc na stanowisku, że umowa była zawarta w lokalu przedsiębiorstwa, a więc nie jest objęta prawem odstąpienia od umowy bez podania przyczyny, o którym mowa w ustawie o prawach konsumenta.

 

Kiedy umowa jest zawarta poza lokalem?

Główna cześć sporu dotyczyła zagadnienia, czy opisana tutaj transakcja kwalifikuje się jako „umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa”. Jest to pojęcie zdefiniowane w ustawie o prawach konsumenta. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy, za tego typu umowę należy uznać:

umowę z konsumentem zawartą:

  1. a) przy jednoczesnej fizycznej obecności stron w miejscu, które nie jest lokalem przedsiębiorstwa danego przedsiębiorcy,
  2. b) w wyniku przyjęcia oferty złożonej przez konsumenta w okolicznościach, o których mowa w lit. a,
  3. c) w lokalu przedsiębiorstwa danego przedsiębiorcy lub za pomocą środków porozumiewania się na odległość bezpośrednio po tym, jak nawiązano indywidualny i osobisty kontakt z konsumentem w miejscu, które nie jest lokalem przedsiębiorstwa danego przedsiębiorcy, przy jednoczesnej fizycznej obecności stron,
  4. d) podczas wycieczki zorganizowanej przez przedsiębiorcę, której celem lub skutkiem jest promocja oraz zawieranie umów z konsumentami.”

Kwalifikacja danej umowy jako zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa sprawia, że podobnie jak w przypadku umowy zawartej na odległość (np. w sklepie internetowym), klientowi będącemu konsumentem przysługuje ustawowe prawo odstąpienia od umowy w terminie 14 dni bez podania przyczyny. Wynika ono z art. 27 ustawy o prawach konsumenta, zgodnie z których: „Konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów (…)”. Sąd uznał, że zachodzi tutaj przypadek, o którym mowa w podpunkcie a) cytowanego przepisu.

Jak wskazuje sąd: „Z treści zeznań powoda oraz jego małżonki, ale też pracowników pozwanej wynika, iż powód oglądał tego typu pojazd, którego zakupem był zainteresowany, na terenie sklepu stacjonarnego należącego do pozwanej, ale do zapłaty ceny i wydania towaru doszło już na terenie posesji powoda, a więc poza lokalem pozwanej. W ocenie Sądu okoliczności zawarcia umowy wskazują, iż jest to umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa.”

 

Co to jest umowne prawo odstąpienia od umowy?

Sąd zwrócił uwagę, że dopisek na fakturze o możliwości odstąpienia od umowy należy uznać za umowne prawo odstąpienie od umowy przez klienta będącego konsumentem. Jest to odrębna instytucja niż ustawowe prawo odstąpienia, prowadząca jednak do bardzo podobnych skutków, a więc uznania umowy za niezawartą. Ustawową wersję tego prawa narzucają w tym przypadku przepisy o prawach konsumenta. Z kolei prawo umowne polega na tym, że umowa może je dodatkowo przyznawać jednej lub obu stronom.

Zgodnie z art. 395 § 1 kodeksu cywilnego: „Można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie.” Zdaniem sądu sprzedawca dodając dopisek na fakturze właśnie w taki sposób ukształtował treść umowy.

Warto zwrócić uwagę, że sąd tak naprawdę sygnalizuje, że nawet jeżeli rozstrzygnąłby w inny sposób zagadnienie kwalifikacji umowy jako zawartej poza lokalem, to odstąpienie i tak by przysługiwało, tyle że na innej podstawie prawnej.

 

Jak daleko rozciągają się granice korzystania z rzeczy w sposób konieczny do sprawdzenia jej cech

Zgodnie z art. 34 ust. 4 ustawy o prawach konsumenta, w przypadku skorzystania z prawa odstąpienia od umowy bez podania przyczyny: „Konsument ponosi odpowiedzialność za zmniejszenie wartości rzeczy będące wynikiem korzystania z niej w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania rzeczy”.

Ponieważ klient zdążył przed zwrotem motoroweru przejechać na nim bliżej nieustaloną odległość mieszczącą się w przedziale pomiędzy 100 a 150 km, powstała wątpliwość, czy nie przekroczył on zakresu korzystania z towaru określonego w powyższym przepisie. Jeżeli tak, sprzedawca mógłby odszkodowania za zmniejszenie wartości motoroweru (przy założeniu, że faktycznie jego wartość się zmniejszyła). Sąd uznał, że przejechania takiej odległości nie można uznać za działanie wykraczające poza zakres konieczny do stwierdzenia parametrów i funkcjonowania pojazdu. Klient próbował bowiem w ten sposób sprawdzić, jak daleko dojedzie na jednym ładowaniu akumulatora. W salonie sprzedawcy zapewniano go, że akumulator wytrzyma nawet 80 km. Tymczasem klient był wstanie przejechać na jednym ładowaniu jedynie kilkanaście kilometrów. Można się zatem domyślać (ponieważ uzasadnienie nie rozwodzi się nad powodami tej konkluzji), że sąd uznał za uzasadnione powtórzenie przez klienta tego manewru kilka razy w celu upewnienia się czy na pewno występuje aż tak rażąca rozbieżność pomiędzy wizją kreowaną w salonie a rzeczywistością.

 

Jakie wnioski wynikają z tego wyroku?

Przede wszystkim trzeba zauważyć, że wnioski przyjęte przez sąd nie są oczywistością. Sąd zastosował tutaj podejście bardzo mocno (a nawet skrajnie) prokonsumenckie. Co do kwalifikacji umowy, nie do końca jasne jest, dlaczego przyjęto, że kluczowa dla miejsca zawarcia umowy jest to, gdzie nastąpiła dostaw i płatność za towar. Zgodnie z art. 70 § 2 kodeksu cywilnego:

W razie wątpliwości umowę poczytuje się za zawartą w miejscu otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu, a jeżeli dojście do składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu nie jest wymagane albo oferta jest składana w postaci elektronicznej – w miejscu zamieszkania albo w siedzibie składającego ofertę w chwili zawarcia umowy.”

W przypadku zamawiania w sklepie stacjonarnym (czy w salonie), który ma zostać dostarczony klientowi oferta jest akceptowana już w samym sklepie, nawet jeżeli strony nie podpisują pisemnej umowy. Stanowisko sądu idzie jednak w innym kierunku, co można interpretować jako rozstrzygnięcie niejasności co do sposobu, czasu i miejsca zawarcia umowy na konsumenta. Zatem wniosek jaki należy z tego wyciągnąć jest taki, że sprzedawca powinien wyraźnie uregulować tryb zawierania umowy, w tym czas i miejsce jej zawarcia w takich przypadkach, kiedy te kwestie nie sąd oczywiste. Przykładowo, w sklepie spożywczym nie takiej potrzeby, ponieważ wiadomo, że umowa jest zawierana przy kasie, klient też od razu dokonuje płatności. W momencie jednak, kiedy klient składa zamówienie w sklepie, ale towar jest dostarczany później i płatność też następuje poza sklepem, taka regulacja pełni już istotną rolę w uniknięciu bałaganu prawnego, jaki wystąpił w omawianej sprawie. Jak widać, sąd rozstrzygnął wątpliwości na korzyść konsumenta, co prowadzi do wniosku, że to w interesie sprzedawcy jest zadbanie odpowiednią regulację.

To samo dotyczy dopisku na fakturze. Argumentacja sprzedawcy, który w procesie przyjął stanowisku o braku możliwości odstąpienia od umowy ze względu na to, że była ona jego zdaniem zawarta w lokalu przedsiębiorcy świadczy o tym, że sprzedawca nie zdawał sobie sprawy ze znaczenia tego dopisku. Znaczenie to było jednak kluczowe, ponieważ sąd przyjął, że w ten sposób sprzedawca tak naprawdę przyznał klientowi dodatkowe prawo. Jest to kolejny argument przemawiający za tym, że transakcje, w których pojawia się jakikolwiek element komplikujący (jak kwestia miejsca zawarcia umowy) powinny być szczegółowo regulowane. Tego typu regulacja powinna znaleźć się np. w ogólnych warunkach sprzedaży, które sprzedawca mógłby wydawać klientowi w wraz z potwierdzeniem jego zamówienia.

Wreszcie, co do kwestii odległości, którą klient przejechał motorowerem przed jego zwrotem, można mieć wątpliwości, czy taki dystans był konieczny, skoro nawet zapewnienia sprzedawcy sięgały tylko 80 km możliwych do przejechania na jednym ładowaniu. Tutaj niestety żadna regulacja by nie pomogła, ponieważ reguły na których bazuje sąd wynikają bezpośrednio z ustawy. Co prawda interpretacja tego przepisu przez sąd jest tutaj dość swobodna, pokazuje to jednak, że nie zawsze jest prawidłowe przekonanie sprzedawcy, o tym w jaki sposób konsument ma prawo korzystać z towaru zanim zdecyduje się go zwrócić. Przed podjęciem decyzji o zmniejszeniu zwracanej konsumentowi kwoty, warto więc wczytać się w przepis, a jeżeli przepis nie dostarcza jednoznacznej odpowiedzi, także skonsultować sprawę z prawnikiem.

 

Podsumowanie

Jakkolwiek omawiany wyrok można uznać za dyskusyjny, dostarcza on istotnych informacji o tym, w jaki sposób sądy mogą interpretować w skrajnych przypadkach takie kwestie jak korzystanie z towaru w sposób w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia jego charakteru, cech i funkcjonowania czy też granice pojęcia umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Ta sprawa pokazuje też, jak ważna dla sprzedawcy jest właściwa regulacja zawieranych umów. Jeżeli będąc sprzedawcą nie jesteś pewny, czy we właściwy sposób uregulować swoje umowy albo chciałbyś przygotować dobrze napisaną umowę lub ogólne warunki sprzedaży, zapraszamy do kontaktu pod adresem: kontakt@prokonusmecki.pl.

Czy można reklamować towar zakupiony przez internet po odstąpieniu od umowy?

Czy można reklamować towar zakupiony przez internet po odstąpieniu od umowy?

W tym artykule postanowimy odpowiedzieć na pytanie jakie przesłanki muszą być spełnione, aby doszło do skutecznego odstąpienia od umowy zawartej na odległość i czy po takim odstąpieniu można podnosić, że byłoby ono odstąpieniem od umowy z tytułu rękojmi, a nie z tytułu umowy zawartej na odległość? W celu łatwiejszego zobrazowania i zrozumienia mogących pojawiać się w tym kontekście problemów, przedstawimy sytuację faktyczną, z którą zwrócił się do nas jeden z naszych klientów.

Stan faktyczny – praktyczny przykład

Wyobraźmy sobie sytuację, że jesteśmy przedsiębiorcami oferującymi do sprzedaży różnego rodzaju sprzęty gospodarstwa domowego poprzez internetową platformę sprzedaży. Umowy zawierane w ten sposób między nami, a naszymi klientami są w związku z tym umowami zawieranymi na odległość. Jeden z naszych klientów, będący konsumentem zakupił wyciskarkę do cytrusów. Załóżmy, że jako sprzedawcy spełniliśmy wszystkie wymagane prawem obowiązki łącznie z poinformowaniem klienta o prawie do odstąpienia od umowy oraz przedstawieniem wzoru takiego odstąpienia.

Następnie, otrzymaliśmy pismo od klienta o tym, iż odstępuje od umowy zawartej na odległość (zgodnie z przepisami ustawy o prawach konsumenta). Wynika to jednoznacznie z pisma, w którym klient odnosi się do sprzedaży przez platformę internetową (sprzedaż na odległość), a także z samego uzasadnienia jego stanowiska. My jako sprzedawcy nie mamy żadnych wątpliwości z tym związanych i uznajemy za skuteczne odstąpienie od umowy zawartej na odległość. Informujemy o tym klienta oraz zgodnie z przepisami ustawy o prawach konsumenta dokonujemy zwrotu kosztów jakie klient poniósł kupując towar zakupiony przez internet, pomniejszając jednak tę kwotę o koszt wymiany części w wyciskarce celem przywrócenia sprzętu do nowości, który był użytkowany przez ten czas w sposób nadmierny.

Kilka dni po skutecznym odstąpieniu od umowy i zwrocie kosztów otrzymujemy od tego samego klienta ponowne oświadczenie o odstąpieniu od umowy na podstawie przepisów o rękojmi. Tym razem podstawą jest wadliwość jaką miał towar zakupiony przez internet.  Zmiana podstawy roszczenia najprawdopodobniej wynika z tego, iż nasz klient nie zdawał sobie sprawy iż powołanie w pierwszej kolejności takiej podstawy odstąpienia wiąże się z możliwością odliczenia przez sprzedawcę odpowiednich kosztów wymienionych części. W celu uniknięcia potrącenia tych kosztów postanowił zmienić podstawę roszczeń. Czy jednak było to skuteczne?

W pierwszej kolejności omówmy te dwie odrębne instytucje odstąpienia od umowy.

Prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość

Podstawa prawna – Ustawa o prawach Konsumenta

  • W przypadku umowy zawartej na odległość oraz poza lokalem przedsiębiorstwa konsument ma prawo od niej odstąpić bez podawania przyczyny w terminie 14 dni kalendarzowych.
  • Jeżeli konsument nie zostanie poinformowany o prawie do odstąpienia od umowy, może skorzystać z tego uprawnienia w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Jeżeli jednak w tym okresie sprzedający przekaże mu taką informację, to termin upływa po 14 dniach od momentu jej otrzymania.
  • W razie odstąpienia od umowy, umowę uważa się ją za niezawartą.
  • Sprzedawca musi niezwłocznie – nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania oświadczenia – zwrócić konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostarczenia towaru.
  • Koszty przesyłki zwrotnej, co do zasady ponosi konsument.
  • Oprócz równowartości ceny towaru sprzedawca powinien zwrócić konsumentowi koszty doręczenia mu zamówionego towaru – do wysokości odpowiadającej najtańszej opcji przesyłki dostępnej w danej ofercie.
  • W przypadku odstąpienia od umowy, konsument może ponieść odpowiedzialność za pogorszenie stanu zwracanej rzeczy. Konsument ma prawo do zbadania charakteru, cech i funkcjonowania towaru w taki sposób, w jaki mógłby to uczynić w sklepie stacjonarnym. Jeśli jednak zwracana rzecz była używana w sposób nadmierny, nieograniczony sprzedawca ma prawo potrącić koszt związany z przywróceniem danej rzeczy do odpowiedniego stanu.

Reklamacja na podstawie rękojmi

Podstawa prawna: Kodeks cywilny

  • Jest to ustawowo uregulowany tryb dochodzenia odpowiedzialności od sprzedawcy w związku z ujawnioną wadą fizyczną lub prawną dotyczącą wszystkich towarów konsumpcyjnych.
  • Skorzystanie z tego trybu jest możliwe tylko w przypadku, gdy towar zakupiony przez internet jest wadliwy. Rozróżnia się dwa rodzaje wad: fizyczną i prawną.
  • Wada fizyczna to niezgodność produktu z umową. Dochodzi do niej w szczególności wtedy, gdy rzecz: nie ma właściwości, które produkt tego rodzaju powinien mieć, nie ma właściwości, o których konsument został zapewniony przez sprzedawcę lub reklamę, nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy okazji zawierania umowy, została wydana kupującemu w stanie niezupełnym.
  • Wada prawna może polegać na tym, że kupiony towar zakupiony przez internet: jest własnością osoby trzeciej – np. pochodzi z kradzieży; jest obciążony prawem osoby trzeciej – np. osobie trzeciej przysługuje prawo pierwokupu; cechuje się ograniczeniami w korzystaniu lub rozporządzaniu nim w wyniku decyzji lub orzeczenia właściwego organu – np. został zabezpieczony jako dowód w sprawie.
  • Konsument może żądać odstąpienia od umowy tylko wtedy, gdy wada ma charakter istotny.
  • Jeżeli jest to pierwsze żądanie złożone w ramach reklamacji dotyczącej danego towaru, sprzedawca może zaproponować konsumentowi niezwłoczną wymianę lub naprawę – niewiążącą się z nadmiernymi niedogodnościami. Nie może jednak zrobić tego bez powiadomienia o tym konsumenta.
  • Sprzedawca nie ma prawa odmówić konsumentowi obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy, jeżeli nie wywiązał się ze swych obowiązków przy pierwszym żądaniu złożonym przez konsumenta w ramach pierwszej czy następnych reklamacji.
  • Koszt odesłania produktu pokrywa sprzedawca.

Skuteczność ponownego odstąpienia od umowy

Odpowiedzmy teraz na pytanie, które pojawiło się na początku tego artykułu. Jak traktować ponowne odstąpienie od umowy na podstawie rękojmi w przypadku gdy za skuteczne uznano wcześniej odstąpienie od umowy zawartej na odległość?

Zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami, a mianowicie art. 27 i art. 31 ustawy o prawach konsumenta, w naszym stanie faktycznym oświadczenie złożone przez klienta jako pierwsze jest ważnym odstąpieniem od umowy zawartej na odległość. Skutkuje to uznaniem umowy za niezawartą, zgodnie z dyspozycją art. 31 ustawy o prawach konsumenta. Biorąc pod uwagę powyższe, ponowne oświadczenie klienta o odstąpieniu od umowy, tym razem na podstawie rękojmi, należy uznać za bezskuteczne, w związku z brakiem podstawy do jego złożenia. Skoro skutecznie odstąpiono od umowy to zgodnie z przepisami taką umowę uważa się za niezawartą, w związku z tym ponowne odstąpienie od umowy, która de facto już nie istnieje – jest bezpodstawne.

Zgodnie bowiem z orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie ( sygn. akt VI ACa 1662/12);
„Oświadczenie o odstąpieniu ma charakter prawno kształtujący, jest jednostronnym oświadczeniem woli skierowanym do drugiej strony umowy i skutkuje wygaśnięciem stosunku zobowiązaniowego. Złożenie oświadczenia o odstąpieniu powoduje, że uważa się, jak gdyby umowa nigdy nie została zawarta.”

Należy zatem wyjść z założenia, że odstąpienie od umowy zawartej na odległość ma skutek wsteczny, co oznacza, że umowę należy traktować jako niezawartą. W rezultacie roszczenie klienta na podstawie przepisów o rękojmi, nie może być uznane za roszczenie wynikające z umowy sprzedaży, ponieważ umowa ta, w momencie składania następnego oświadczenia, nie istniała w obrocie prawnym.

Nie można żądać od sprzedawcy każdorazowego upewniania się co do podstaw składanych mu oświadczeń woli klienta. W naszym przypadku konsument w sposób niebudzący wątpliwości odstąpił od umowy przedkładając pisemne oświadczenie, z którego jasno i wyraźnie wynikało, że odstępuje od umowy zawartej na odległość, jednocześnie powołując się na ustawowy termin trwania swego prawa oraz podając podstawę prawną swojego roszczenia. To do klienta należy wybór z jakiego reżimu prawnego skorzysta, co stanowi niewątpliwy przywilej konsumentów.

Natomiast co do samego charakteru towaru stanowiącego przedmiot umowy w tej sprawie tj. wyciskarki do owoców, ale też innych sprzetów gospodarstwa domowego, niemożność sprawdzenia urządzenia w sklepie stacjonarnym nie stanowi okoliczności, na którą może powoływać się konsument w sporze ze Sprzedawcą wywodząc na swoją korzyść. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem Komisji Europejskiej (dyrektywa 2011/83/UE) okoliczność ta nie jest odstępstwem od stosowanych norm: „Konsument nie jest standardowo w stanie sprawdzić w praktyce urządzeń gospodarstwa domowego, na przykład sprzętów kuchennych, z których skorzystanie nieodłącznie wiąże się z pozostawieniem śladów”.

Podsumowanie

W przypadku, gdy odstąpienie od umowy zawartej na odległość zostanie uznane za skuteczne, nie ma możliwości zmiany podstawy roszczenia poprzez ponowne odstąpienie od umowy na podstawie rękojmi, ponieważ zgodnie z przepisami umowa ta uważana jest za niezawartą. Jeżeli produkt był użyty przez Konsumenta w sposób przekraczający korzystanie pozwalające stwierdzić o jego cechach, sprzedawca ma prawo do pomniejszenia ogólnej kwoty zwrotu o koszt wymiany części i przywrócenia towaru do odpowiedniego stanu. W razie problemów czy wątpliwości w tym temacie, nasi prawnicy służą pomocą.

Zwrot towaru zakupionego przez Internet przez Konsumenta w Niemczech

Zwrot towaru zakupionego przez Internet przez Konsumenta w Niemczech

Zwrot towaru zakupionego przez Internet przez Konsumenta w Niemczech

Za konsumenta, w świetle prawa niemieckiego uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, § 13 BGB.

 

 

 

DATA ZAWARCIA UMOWY SPRZEDAŻY

zwrot towaru niemcy

Dotyczy umów sprzedaży zawartych od 13 czerwca 2014 roku

zwrot towaru zakupionego w niemczech

dotyczy Umów Sprzedaży zawartych
od 25 grudnia 2014 roku

PODSTAWA PRAWNA Bürgerliches Gesetzbuch- § 312 i nast., § 355-361 (http://www.gesetze-im-internet.de/bgb/index.html) und Einführungsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuch-Gesetz zur Umsetzung der Verbraucherrechterichtlinie und zur Änderung des Gesetzes zur Regelung der Wohnungsvermittlung vom 20. September 2013 ustawa o prawach konsumenta z dnia 30 maja 2014 r. (Dz.U. 2014 r. poz. 827 ze zm.)
TERMIN NA ODSTĄPIENIE OD UMOWY PRZEZ KONSUMENTA Terminy są takie same jak w Polsce i oblicza się je w taki sam sposób.

14 dni

Konsument, który zawarł umowę na odległość, może, tak jak w Polsce, w terminie 14 dni kalendarzowych odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów wskazanych poniżej. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Termin ten już wcześniej obowiązywał w Niemczech

Bieg terminu do odstąpienia od umowy rozpoczyna się zasadniczo od dnia

zawarcia umowy, za wyjątkiem poniższych umów:

  • Dla umowy, w wykonaniu której sprzedawca wydaje produkt, będąc zobowiązany do przeniesienia jego własności (np. Umowa sprzedaży) – od objęcia Produktu w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik
  • w przypadku umowy, która obejmuje wiele towarów, które są dostarczane osobno, partiami lub w częściach – od objęcia w posiadanie ostatniego produktu, partii lub części
  • w przypadku umowy, która polega na regularnym dostarczaniu Produktów przez czas oznaczony – od objęcia w posiadanie pierwszego z Produktów;

12 miesięcy i 14 dni

Jeżeli konsument nie został poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy, prawo to wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa powyżej.

Jeżeli jednak konsument został poinformowany przez sprzedawcę o prawie odstąpienia od umowy przed upływem terminu, o którym mowa powyżej, termin do odstąpienia od umowy upływa po 14 dniach od udzielenia konsumentowi informacji o tym prawie.

14 dni

Konsument, który zawarł umowę na odległość, może w terminie 14 dni kalendarzowych odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów wskazanych poniżej. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem.Bieg terminu do odstąpienia od umowy rozpoczyna się:

  • dla umowy, w wykonaniu której Sprzedawca wydaje Produkt, będąc zobowiązany do przeniesienia jego własności (np. umowa sprzedaży) – od objęcia Produktu w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik, a w przypadku umowy, która: (1) obejmuje wiele Produktów, które są dostarczane osobno, partiami lub w częściach – od objęcia w posiadanie ostatniego Produktu, partii lub części albo (2) polega na regularnym dostarczaniu Produktów przez czas oznaczony – od objęcia w posiadanie pierwszego z Produktów;
  • dla pozostałych umów – od dnia zawarcia umowy

12 miesięcy
Jeżeli konsument nie został poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy, prawo to wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa powyżej.

Jeżeli jednak konsument został poinformowany przez Sprzedawcę o prawie odstąpienia od umowy przed upływem terminu, o którym mowa powyżej, termin do odstąpienia od umowy upływa po 14 dniach od udzielenia konsumentowi informacji o tym prawie.

SKUTEK ODSTĄPIENIA OD UMOWY Skutki odstąpienia są takie same jak w Polsce, to znaczy wykonanie prawa do odstąpienia od umowy powoduje wygaśnięcie obowiązków stron, dotyczących wykonania lub zawarcia umowy. Oświadczenia woli przestają wiązać, strony zobowiązane są do zwrotu świadczeń. W przypadku odstąpienia od umowy zawartej na odległość umowę uważa się za niezawartą. Strony są zobowiązane do zwrotu wzajemnych świadczeń w terminie i w sposób, o którym mowa poniżej.Jeżeli konsument złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy zanim Sprzedawca przyjął jego ofertę, oferta przestaje wiązać.
TERMIN NA ZWROT WZAJEMNYCH ŚWIADCZEŃ Wyznaczone zostały takie same terminy na zwrot świadczeń. Konsument zobowiązany jest do odesłania towarów nie później niż 14 dni od poinformowania przedsiębiorcy o swojej decyzji o odstąpieniu od umowy. Termin zostaje zachowany, jeżeli konsument odeśle towary przed wygaśnięciem okresu 14 dni.

Sprzedawca ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania oświadczenia konsumenta o odstąpieniu od umowy, zwrócić konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostawy produktu.
Ryzyko wysyłki towaru przechodzi na sprzedawcę.

14 dni

Sprzedawca ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania oświadczenia konsumenta o odstąpieniu od umowy, zwrócić konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostawy Produktu (z wyjątkiem dodatkowych kosztów wynikających z wybranego przez Klienta sposobu dostawy innego niż najtańszy zwykły sposób dostawy dostępny w Sklepie Internetowym).

  • Jeżeli Sprzedawca nie zaproponował, że sam odbierze Produkt od konsumenta, może wstrzymać się ze zwrotem płatności otrzymanych od konsumenta do chwili otrzymania Produktu z powrotem lub dostarczenia przez konsumenta dowodu jego odesłania, w zależności od tego, które zdarzenie nastąpi wcześniej.

Konsument ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia, w którym odstąpił od umowy, zwrócić Produkt Sprzedawcy lub przekazać go osobie upoważnionej przez Sprzedawcę do odbioru, chyba że Sprzedawca zaproponował, że sam odbierze Produkt. Do zachowania terminu wystarczy odesłanie Produktu przed jego upływem.

 

SPOSÓB ZWROTU WZAJEMNYCH ŚWIADCZEŃ Także sposób zwrotu świadczeń uregulowany jest w identyczny sposób. Sprzedawca dokonuje zwrotu płatności przy użyciu takich samych środków płatniczych, jakie zostały użyte przez konsumenta w początkowej transakcji, chyba że konsument w sposób wyraźny zgodził się na inne rozwiązanie i pod warunkiem że konsument nie poniesie żadnych kosztów w związku z takim zwrotem.

Konsument odsyła towary lub przekazuje je przedsiębiorcy lub osobie upoważnionej przez przedsiębiorcę do odbioru towarów; chyba że sprzedawca zaproponował odbiór towarów.
Jeżeli towary nie nadają się do tradycyjnej wysyłki pocztą, sprzedawca zobowiązany jest do ich odbioru.

Sprzedawca dokonuje zwrotu płatności przy użyciu takiego samego sposobu płatności, jakiego użył konsument, chyba że konsument wyraźnie zgodził się na inny sposób zwrotu, który nie wiąże się dla niego z żadnymi kosztami. Jest to istotna różnica w stosunku do umów zawieranych do 24 grudnia 2014 r. Zgodnie z nową ustawą Sprzedawca może dokonać zwrotu np. przelewem, jeżeli konsument poprzednio tak właśnie dokonał płatności za Produkt.Konsument obowiązany jest zwrócić  Produkt Sprzedawcy. Przepisy nie przewidują tutaj konkretnego sposobu, dlatego konsument może odesłać Produkt np. przesyłką pocztową albo kurierską. Zwrot towaru zakupionego przez internet możliwy jest również osobiście. Warto np. w regulaminie sklepu internetowego wskazać adres do zwrotu aby ułatwić konsumentowi odesłanie Produktu.
KOSZTY ODSTĄPIENIA OD UMOWY Tak jak w Polsce, sprzedawca ma obowiązek zwrócić konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostawy produktu.

Konsument ponosi tylko bezpośrednie koszty zwrotu towarów (czyli koszt odesłania produktu do sprzedawcy), chyba że przedsiębiorca zgodził się je ponieść lub nie poinformował konsumenta, że musi on ponieść te koszty.

Jeżeli konsument wybrał sposób dostawy produktu inny niż najtańszy zwykły sposób dostawy dostępny w sklepie internetowym, sprzedawca nie jest zobowiązany do zwrot towaru zakupionego przez internet konsumentowi poniesionych przez niego dodatkowych kosztów.

W przypadku produktu będącego usługą, konsument płaci przedsiębiorcy kwotę, która jest proporcjonalna do zakresu świadczeń spełnionych do chwili, w której konsument poinformował przedsiębiorcę o skorzystaniu z prawa do odstąpienia od umowy, w porównaniu z całym zakresem umowy. Proporcjonalna kwota, którą konsument ma zapłacić przedsiębiorcy, jest obliczana na podstawie łącznej ceny uzgodnionej w umowie. Jeżeli łączna cena jest nadmierna, proporcjonalna kwota obliczana jest na podstawie wartości rynkowej spełnionych świadczeń.

Szczególnie uregulowana jest sytuacja w przypadku produktów, które nie nadają się do tradycyjnej wysyłki paczką i przykładowo muszą zostać dostarczone w sposób paletowy. Wprawdzie konsument także w tym przypadku ponosi koszty wysyłki, jednak przedsiębiorca zobowiązany jest podać wysokość przesyłki już przy zawieraniu umowy w pouczeniu o możliwości odstąpienia od umowy.

Sprzedawca ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania oświadczenia konsumenta o odstąpieniu od umowy, zwrócić konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostawy Produktu.Nowa ustawa o prawach konsumenta przewiduje jednak kilka sytuacji, kiedy konsument będzie obowiązany ponieść koszty w związku z odstąpieniem od umowy. Poniżej wskazujemy możliwe koszty związane z odstąpieniem przez konsumenta od umowy, które obowiązany jest ponieść konsument:

  • Jeżeli konsument wybrał sposób dostawy Produktu inny niż najtańszy zwykły sposób dostawy dostępny w Sklepie Internetowym, Sprzedawca nie jest zobowiązany do zwrotu konsumentowi poniesionych przez niego dodatkowych kosztów (przykładowo jeżeli konsument zamiast przesyłki pocztowej wybrał droższą kurierską , to Sprzedawca nie musi mu zwrócić różnicy między tymi dwoma przesyłkami).
  • Konsument ponosi bezpośrednie koszty zwrotu Produktu (czyli koszt odesłania Produktu do Sprzedawcy), chyba że Sprzedawca zgodził się je ponieść lub nie poinformował konsumenta o konieczności poniesienia tych kosztów.
  • W przypadku Produktu będącego usługą, której wykonywanie – na wyraźne żądanie konsumenta – rozpoczęło się przed upływem terminu do odstąpienia od umowy, konsument, który wykonuje prawo odstąpienia od umowy po zgłoszeniu takiego żądania, ma obowiązek zapłaty za świadczenia spełnione do chwili odstąpienia od umowy. Kwotę zapłaty oblicza się proporcjonalnie do zakresu spełnionego świadczenia, z uwzględnieniem uzgodnionej w umowie ceny lub wynagrodzenia. Jeżeli cena lub wynagrodzenie są nadmierne, podstawą obliczenia tej kwoty jest wartość rynkowa spełnionego świadczenia.
MIEJSCE I SPOSÓB ZŁOŻENIA OŚWIADCZENIA O ODSTĄPIENIU OD UMOWYGenerator odstąpienia od umowy W przeciwieństwie do wcześniej obowiązującej regulacji, sam zwrot towaru zakupionego przez internet nie wystarczy do odstąpienia od umowy.

Sposób postępowania jest taki jak w Polsce.

Konsument musi złożyć jakiekolwiek oświadczenie, z którego wynika w sposób jednoznaczny wola odstąpienia od umowy. Forma pozostaje dowolna: m.in pisemna, telefoniczna, mailowa. Można je złożyć także przez formularz odstąpienia od umowy, który sprzedawca ma obowiązek udostępnić na stronie internetowej przedsiębiorcy bądź razem z wysyłką produktu (załącznik nr 2 do Art. 246a § 1 ust. 2 – Einführungsgesetz zum BGB) Uzasadnienie nie jest wymagane.

Konsument może złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy w dowolny sposób. Zalecane jest jednak skorzystanie z form, które ułatwią stronom zarówno obliczenie terminów na zwrot wzajemnych świadczeń, jak i samo wykazanie faktu złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Dlatego też zalecamy złożenie takiego oświadczenia pisemnie albo w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej.Nowa ustawa o prawach konsumenta zawiera również przykładowy wzór formularza odstąpienia od umowy, który zawarty jest w załączniku nr 2 do ustawy o prawach konsumenta.Warto np. w regulaminie sklepu internetowego wskazać przykładowe adresy do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy aby ułatwić konsumentowi odesłanie Produktu. Nie można jednak ograniczać możliwości złożenia oświadczenia jedynie do formy pisemnej.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ KONSUMENTA ZA UŻYCIE PRODUKTU Konsument ponosi odpowiedzialność na takich samych zasadach jak w Polsce, co oznacza, że odpowiada tylko za wszelkie zmniejszenie wartości towarów wynikające z obchodzenia się z towarami w stopniu większym niż konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania towarów i tylko gdy przedsiębiorca poinformował go o prawie do odstąpienia od umowy. Konsument ponosi odpowiedzialność za zmniejszenie wartości Produktu będące wynikiem korzystania z niego w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania Produktu.Podobnie jak w przypadku zwykłego zarządu – przekroczenie powyższych granic nie powoduje, że odstąpienie od umowy jest nieskuteczne.
WYJĄTKI OD PRAWA ODSTĄPIENIA OD UMOWY Katalog umów, od których nie można odstąpić jest zasadniczo taki sam. Różni się jednak sposób regulacji- w Polsce niektóre umowy wymienione w poniższym katalogu (jak np. pkt 12) wyłączone zostały z zakresu zastosowania ustawy- w Niemczech podlegają one regulacji, jednak nie przysługuje od nich prawo odstąpienia od umowy.

Prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość nie przysługuje konsumentowi w odniesieniu do umów – § 312g ust. 2 i 3 BGB:

  1. W której przedmiotem świadczenia jest produkt nieprefabrykowany, wyprodukowany według specyfikacji konsumenta lub służący zaspokojeniu jego zindywidualizowanych potrzeb;
  2. W której przedmiotem świadczenia jest produkt ulegający szybkiemu zepsuciu lub mająca krótki termin przydatności do użycia;
  3. W której przedmiotem świadczenia jest produkt dostarczany w zapieczętowanym opakowaniu, którego po otwarciu opakowania nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu;
  4. W której przedmiotem świadczenia są produkty, które po dostarczeniu, ze względu na swój charakter, zostają nierozłącznie połączone z innymi rzeczami;
  5. W której przedmiotem świadczenia są napoje alkoholowe, których cena została uzgodniona przy zawarciu Umowy Sprzedaży, a których dostarczenie może nastąpić dopiero po upływie 30 dni i których wartość zależy od wahań na rynku, nad którymi Sprzedawca nie ma kontroli;
  6. W której przedmiotem świadczenia są nagrania dźwiękowe lub wizualne albo programy komputerowe dostarczane w zapieczętowanym opakowaniu, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu;
  7. Dostarczanie dzienni12ków, periodyków lub czasopism, z wyjątkiem umowy o prenumeratę;
  8. W której cena lub wynagrodzenie zależy od wahań na rynku finansowym, nad którymi Sprzedawca nie sprawuje kontroli, i które mogą wystąpić przed upływem terminu do odstąpienia od umowy;
  9. Świadczenie usług w zakresie zakwaterowania, innych niż do celów mieszkalnych, przewozu rzeczy, najmu samochodów, gastronomii, usług związanych z wypoczynkiem, wydarzeniami rozrywkowymi, sportowymi lub kulturalnymi, jeżeli w umowie oznaczono dzień lub okres świadczenia usługi;
  10. Zawartej w drodze aukcji publicznej;
  11. W której konsument wyraźnie żądał, aby Sprzedawca do niego przyjechał w celu dokonania pilnej naprawy lub konserwacji; jeżeli Sprzedawca świadczy dodatkowo inne usługi niż te, których wykonania konsument żądał, lub dostarcza Produkty inne niż części zamienne niezbędne do wykonania naprawy lub konserwacji, prawo odstąpienia od umowy przysługuje konsumentowi w odniesieniu do dodatkowych usług lub produktów;
  12. Umowy o wykonanie usług zakładowych i gier losowych, chyba że konsument złożył oświadczenie w formie telefonicznej albo zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa;
  13. Umowy poświadczone notarialnie; dotyczy to tylko umów zawieranych na odległość o usługi finansowe i tylko, gdy notariusz potwierdzi, że zachowane zostały prawa konsumenta z § 312d ust. 2 BGB.
Katalog umów, od których nie można odstąpić jest zasadniczo taki sam. Różni się jednak sposób regulacji- w Polsce niektóre umowy wymienione w poniższym katalogu (jak np. pkt 12) wyłączone zostały z zakresu zastosowania ustawy- w Niemczech podlegają one regulacji, jednak nie przysługuje od nich prawo odstąpienia od umowy.

Prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość nie przysługuje konsumentowi w odniesieniu do umów- § 312g ust. 2 i 3 BGB:

Prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość nie przysługuje konsumentowi w odniesieniu do umów:

  1. świadczenie usług, jeżeli Sprzedawca wykonał w pełni usługę za wyraźną zgodą konsumenta, który został poinformowany przed rozpoczęciem świadczenia, że po spełnieniu świadczenia przez Sprzedawcę utraci prawo odstąpienia od umowy;
  2. w której cena lub wynagrodzenie zależy od wahań na rynku finansowym, nad którymi Sprzedawca nie sprawuje kontroli, i które mogą wystąpić przed upływem terminu do odstąpienia od umowy;
  3. w której przedmiotem świadczenia jest Produkt nieprefabrykowany, wyprodukowany według specyfikacji konsumenta lub służący zaspokojeniu jego zindywidualizowanych potrzeb;
  4. w której przedmiotem świadczenia jest Produkt ulegający szybkiemu zepsuciu lub mająca krótki termin przydatności do użycia;
  5. w której przedmiotem świadczenia jest Produkt dostarczany w zapieczętowanym opakowaniu, którego po otwarciu opakowania nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu;
  6. w której przedmiotem świadczenia są Produkty, które po dostarczeniu, ze względu na swój charakter, zostają nierozłącznie połączone z innymi rzeczami;
  7. w której przedmiotem świadczenia są napoje alkoholowe, których cena została uzgodniona przy zawarciu Umowy Sprzedaży, a których dostarczenie może nastąpić dopiero po upływie 30 dni i których wartość zależy od wahań na rynku, nad którymi Sprzedawca nie ma kontroli;
  8. w której konsument wyraźnie żądał, aby Sprzedawca do niego przyjechał w celu dokonania pilnej naprawy lub konserwacji; jeżeli Sprzedawca świadczy dodatkowo inne usługi niż te, których wykonania konsument żądał, lub dostarcza Produkty inne niż części zamienne niezbędne do wykonania naprawy lub konserwacji, prawo odstąpienia od umowy przysługuje konsumentowi w odniesieniu do dodatkowych usług lub Produktów;
  9. w której przedmiotem świadczenia są nagrania dźwiękowe lub wizualne albo programy komputerowe dostarczane w zapieczętowanym opakowaniu, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu;
  10. dostarczanie dzienników, periodyków lub czasopism, z wyjątkiem umowy o prenumeratę;
  11. zawartej w drodze aukcji publicznej;
  12. świadczenie usług w zakresie zakwaterowania, innych niż do celów mieszkalnych, przewozu rzeczy, najmu samochodów, gastronomii, usług związanych z wypoczynkiem, wydarzeniami rozrywkowymi, sportowymi lub kulturalnymi, jeżeli w umowie oznaczono dzień lub okres świadczenia usługi;
  13. dostarczanie treści cyfrowych, które nie są zapisane na nośniku materialnym, jeżeli spełnianie świadczenia rozpoczęło się za wyraźną zgodą konsumenta przed upływem terminu do odstąpienia od umowy i po poinformowaniu go przez Sprzedawcę o utracie prawa odstąpienia od umowy.

Powyższe wyjątki mają zastosowania niezależnie od tego, czy zostały one wpisane do regulaminu sklepu internetowego. Aczkolwiek ustawa o prawach konsumenta nakłada w tym zakresie obowiązek informacyjny i warto go spełnić właśnie np. poprzez ich wskazanie w regulaminie sklepu.

POTWIERDZENIE KONSUMENTOWI ODSTĄPIENIA OD UMOWY Jeżeli konsument wykorzystuje opcję elektronicznego formularza odstąpienia od umowy lub innego oświadczenia znajdującego się na stronie internetowej przedsiębiorcy, przedsiębiorca zobowiązany jest do przesłania konsumentowi na trwałym nośniku potwierdzenie odbioru takiego odstąpienia od umowy, przykładowo w formie e-maila. Jeżeli Sprzedawca zapewnia możliwość złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy drogą elektroniczną, konsument może także odstąpić od umowy:

  • przy wykorzystaniu wzoru formularza odstąpienia od umowy, stanowiącego załącznik nr 2 do ustawy o prawach konsumenta;
  • przez złożenie oświadczenia na stronie internetowej przedsiębiorcy.

Sprzedawca ma obowiązek niezwłocznie przesłać konsumentowi na trwałym nośniku potwierdzenie otrzymania oświadczenia o odstąpieniu od umowy złożonego w sposób, o którym mowa powyżej.

ODSTĄPIENIE OD UMOWY A UMOWY POWIĄZANE W wyniku odstąpienia od umowy, wszelkie umowy dodatkowe ulegają automatycznemu rozwiązaniu, bez żadnych kosztów dla konsumenta. W chwili odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość wygasają powiązane z nią umowy dodatkowe zawarte przez konsumenta, jeżeli na ich podstawie świadczenie jest spełniane przez przedsiębiorcę lub osobę trzecią na podstawie porozumienia z przedsiębiorcą. Sprzedawca informuje tę osobę o odstąpieniu przez konsumenta od umowy.Konsument nie ponosi kosztów związanych z wygaśnięciem tych umów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33, art. 34 ust. 2 i art. 35 nowej ustawy o prawach konsumenta.

 

Zwrot perfum – czy konsument może zwrócić perfumy zakupione w sklepie internetowym?

Zwrot perfum – czy konsument może zwrócić perfumy zakupione w sklepie internetowym?

W tym wpisie zastanowimy się, czy możliwe jest odstąpienie od umowy zakupu perfum w sklepie internetowym i jakie ewentualne konsekwencje niesie ze sobą ich użycie przez konsumenta.

Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o Prawach konsumenta, wśród swoich norm przewiduje również sytuacje kiedy konsument nie będzie mógł skorzystać z prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość – jednym z takich wyjątków jest pkt. 5 art. 38 tejże ustawy:

„Art. 38. Prawo odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość nie przysługuje konsumentowi w odniesieniu do umów:
5) w której przedmiotem świadczenia jest rzecz dostarczana w zapieczętowanym opakowaniu, której po otwarciu opakowania nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu;”.

Czy perfumy są takim właśnie produktem? Odpowiedź niestety nie jest taka prosta.

 

Zwrot perfum zakupionych w sklepie internetowym

 

Ustawodawca natomiast nie definiuje pojęć „ochrona zdrowia” oraz „względy higieniczne”, brak jest także jak dotąd orzecznictwa sądów w tej kwestii, co oznacza, że możemy się jedynie domyślać jakich sytuacji będzie dotyczył powyższy przepis. Przyjmuje się, że są to produkty, które mają bezpośredni kontakt z ciałem, co w przypadku zwrotu uniemożliwiłoby dalszą ich sprzedaż. Każdą sprawę należy jednak traktować indywidualnie, ponieważ nie istnieje katalog takich produktów.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w swoim poradniku dla konsumentów dotyczącym ustawy konsumenckiej jako przykład dla tego wyjątku wskazuje np. soczewki kontaktowe.

Komisja Europejska w swoich wytycznych do Dyrektywy Konsumenckiej w odniesieniu do w/w wyjątku od prawa odstąpienia od umowy podaje dodatkowe wskazówki:

Aby możliwe było zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w lit. e), towary muszą być zapieczętowane na przykład przy użyciu opakowania ochronnego lub folii z uwagi na rzeczywiste względy związane z ochroną zdrowia lub względy higieniczne. Zwolnienie to może dotyczyć na przykład następujących towarów, które zostały rozpieczętowane przez konsumenta po ich dostarczeniu:
– Produkty kosmetyczne, na przykład szminki;
– Materace

Komisja Europejska wskazuje tutaj przykładowe produkty mając rzeczywisty kontakt z ciałem.

W naszej ocenie perfumy nie będą zaliczać się do przedmiotów, w przypadku których prawo odstąpienia od umowy będzie wyłączone. Użycie ich bowiem przez pierwszego kupującego nie będzie wpływało negatywnie na następnego klienta, dlatego zwrot perfum nie jest niehigieniczny.

Należy jednak zwrócić jeszcze uwagę na poniższe zdanie Komisji Europejskiej zawarte w wytycznych do Dyrektywy Konsumenckiej:

„W przypadku innych produktów kosmetycznych, które nie mogą być traktowane jako zapieczętowane ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, przedsiębiorca może umożliwić konsumentowi sprawdzenie ich w inny sposób, podobnie jak ma to miejsce w sklepie, na przykład dołączając do produktu bezpłatny tester. W takiej sytuacji konsumenci nie muszą otwierać opakowania produktu w celu wykonania przysługującego im prawa do stwierdzenia charakteru i cech produktu.”

Zważywszy na powyższe warto by było wprowadzić małe testery, które byłyby dołączane do każdego produktu zakupionego w danym sklepie. Dzięki temu konsument mógłby zapoznać się z zapachem perfum bez otwierania opakowania. Tym samym gdyby jednak odstąpił on od umowy sprzedaży, sklep otrzymałby zapakowany, nienaruszony produkt. Testowanie produktu odbywałoby się wówczas tak jak w sklepie stacjonarnym. Ewentualne naruszenie opakowania mogłoby się spotkać natomiast z możliwym żądaniem odszkodowawczym – należy bowiem zwrócić uwagę na art. 34 ust. 4 ustawy o prawach konsumenta.

„Konsument ponosi odpowiedzialność za zmniejszenie wartości rzeczy będące wynikiem korzystania z niej w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania rzeczy, chyba że przedsiębiorca nie poinformował konsumenta o prawie odstąpienia od umowy zgodnie z wymaganiami art. 12 ust. 1 pkt 9.”

Zdaniem UOKiKu oraz Komisji Europejskiej sprawdzenie jakości towaru ma odbywać się w taki sam sposób w jaki mógłby zrobić to w sklepie stacjonarnym. W związku z powyższym, że w świetle naszego przypadku, gdyby konsument naruszył folię i opakowanie produktu, pomimo, że miał on możliwość zapoznania się z przedmiotem na podstawie dołączonego testera, sprzedający mógłby dochodzić odszkodowania za zmniejszenie wartości towaru.

 

Podsumowanie

 

Z powyższego wynika, że w przypadku zwrot perfum powołanie się na wyjątek od prawa odstąpienia od umowy może nie być skuteczne. Bezpieczniej w takim wypadku będzie umożliwić konsumentom odstąpienie od umowy ich zakupu. Dobrym rozwiązaniem będzie udostępnienie razem z perfumami ich testerów, co pozwoli uniknąć otwierania opakowań przez konsumentów oraz może pozwolić dochodzić ewentualnego odszkodowania.

 

Aktualizacja 2019 rok

 

Chociaż artykuł przygotowany został pierwotnie ponad 2 lata temu, w dalszym ciągu śledzimy aspekty prawne zwrot perfum w kontekście omawianego wyjątku. Postanowiliśmy zaktualizować powyższe rozważania o analizę stosunkowo niedawno wydanego orzeczenia odnoszącego się do perfum, a mianowicie – wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 listopada 2018 roku (sygn. akt. VII Aga 1142/18). W sprawie jaką rozważał Sąd Apelacyjny, pewien sprzedawca za pośrednictwem sklepu internetowego sprzedawał perfumy. Klientami sklepu byli konsumenci. W regulaminie sklepu przewidziano prawo odstąpienia od umowy oraz przewidziano wyjątek odnoszący się do zwrotu perfum. Poprzez jeden z zapisów zaznaczono bowiem, że odstąpienie od umowy „Jest możliwe tylko w przypadku jeżeli produkt nie jest zniszczony, lub w żaden sposób użytkowany, otwierany, testowany, zerwana folia”

Chociaż w sprawie częściowo znajdowała zastosowanie poprzednio obowiązująca ustawa sprzed 25 grudnia 2014 roku, stanowisko Sądu wyrażone w tym wyroku jednoznacznie potwierdza to, iż obecna treść wyjątku i sprzedaży „produktów dostarczanych w zapieczętowanym opakowaniu, którego po otwarciu opakowania nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu” nie znajduje zastosowania do zwrotu perfum. Zatem co do zasady klient, który zakupił w sklepie internetowym perfumy, będzie mógł skorzystać z prawa odstąpienia od umowy na normalnych zasadach.

Co ciekawe, zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt. 5 poprzednio obowiązującej ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny – konsumentowi nie przysługiwało prawo odstąpienia od umowy w przypadku zakupu perfum w sklepie internetowym. W ocenie Sądu bowiem „perfumy, które były otwierane, testowane i użytkowane nie będą mogły być sprzedane ponownie jako produkt pełnowartościowy. Perfumy otwierane tracą swe właściwości zapachowe (chemiczne) z uwagi na kontakt ze światłem, zbyt wysoką temperaturą, nadmierną wilgotnością. (…) Ponowna sprzedaż perfum otwieranych, uszkodzonych lub z naruszonym opakowaniem jest prawdopodobnie możliwa, jednakże nie za swą pierwotną cenę. Istota instytucji odstąpienia od umowy zostanie w tym wypadku naruszona. Konsument otrzyma bowiem swe świadczenie w całości (zwrot ceny), zaś przedsiębiorca towar, który utracił przynajmniej częściowo swe właściwości.”

Na co z kolei wskazał Sąd Okręgowy w tej sprawie uzasadniając brak możliwości zastosowania wyjątku od prawa odstąpienia od umowy w przypadku zwrot perfum t przez konsumenta tego typu produktów w otwartym opakowaniu nie powoduje sytuacji, że zwracany produkt posiadać będzie inne właściwości, co dostarczony konsumentowi. Zwracane przez konsumentów perfumy mogą być bez wątpienia ponownie włączone do obrotu, nawet w przypadku gdy oryginalne opakowanie zostanie w jakiś sposób naruszone. Zwykle w przypadku perfum może dojść do naruszenia zewnętrznej folii, nie zaś pudełka, w którym znajdują się perfumy, stąd łatwość wprowadzenia do obrotu takiego produktu. Należy w tym miejscu wskazać, że głównym celem art. 38 pkt 5 ustawy – prawa konsumentów jest ochrona interesów przedsiębiorcy, gdy przedmiotem świadczenia są rzeczy wykazujące specyficzne właściwości wymagające transportu w zamkniętym opakowaniu. Chodzi o rzeczy, które – po otwarciu opakowania – nie mogą być następnie przedmiotem transportu ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych.

Dalej czytamy – „Gdyby konsument otworzył opakowanie i odstąpił od umowy dotyczącej wspomnianych rzeczy, przedsiębiorca nie byłby w stanie ponownie zaoferować ich innemu nabywcy (Tomasz Czech, Komentarz do art. 38 ustawy o prawach konsumenta, WKP wyd. I). przykładowymi produktami, które są wyłączone od możliwości zwrotu są m.in. artykuły spożywcze, produkty kosmetyczne – szminki, tusze do rzęs itp., produkty chemiczne wykorzystywane w gospodarstwie domowym, opatrunki, strzykawki, a zatem produkty których naruszenie sterylności wyłącza możliwość zwrotu towaru, mając na względzie ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych.

 

Podsumowanie po raz drugi

 

Podsumowując raz jeszcze całość – nasze wcześniejsze stanowisko zostało jednoznacznie potwierdzone w orzecznictwie. Co do zasady klient kupujący w sklepie internetowym perfumy, nawet po otwarciu folii może skorzystać z odstąpienia od zasady na normalnych zasadach. Inną kwestią jest możliwość dochodzenia odszkodowania w razie otrzymania produktu, który był użytkowany w sposób nadmierny.

Z dużą dozą pewności natomiast można zastosować omawiany wyjątek dot. rzeczy dostarczanej w zapieczętowanym opakowaniu, której po otwarciu opakowania nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu do takich produktów jak: artykuły spożywcze, produkty kosmetyczne – szminki, tusze do rzęs itp., produkty chemiczne wykorzystywane w gospodarstwie domowym, opatrunki, strzykawki, a zatem produkty których naruszenie sterylności wyłącza możliwość zwrotu towaru, mając na względzie ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych.

 

Grzecznościowa wymiana towaru, a bieg terminu na odstąpienie od umowy

Grzecznościowa wymiana towaru, a bieg terminu na odstąpienie od umowy

Jedna z naszych Klientek zadała nam ostatnio bardzo ciekawe pytanie dotyczące sposobu liczenia terminu na odstąpienie od umowy w przypadku, jeżeli sprzedawca umożliwia grzecznościową wymianę towaru, a konsument skorzysta z tej możliwości. Czy w takim wypadku termin ten należy liczyć od dnia otrzymania pierwszej przesyłki z towarem, czy też od dnia otrzymania kolejnej przesyłki z towarem wymienionym?

W tym konkretnym przypadku sytuacja była o tyle ciekawa, że jeżeli przyjąć dzień wcześniejszy, to konsumentka nie miałaby już prawa odstąpić od umowy z uwagi na upływ 14 dniowego terminu. W drugim przypadku mogłaby z takiej możliwości skorzystać.

W tym wpisie postaramy się odpowiedzieć na to pytanie.

Grzecznościowa wymiana towaru – jakie przepisy mają zastosowanie

Na wstępie należy sprecyzować, że w całej sprawie chodzi o tzw. grzecznościową wymianę towaru, a nie wymianę w ramach reklamacji. W przypadku grzecznościowej wymiany towaru sprzedawca umożliwia swojemu klientowi dokonanie wymiany towaru na inny, najczęściej bez podania przyczyny i w określonym terminie. Taka wymiana jest bardzo popularna w sklepach z odzieżą.

Przepisy prawa nie regulują wprost takiej wymiany – jest ona wprowadzana do umów sprzedaży zgodnie z zasadą swobody umów. Idąc dalej należy stwierdzić, że brak jest także przepisów, które nakazywałyby sprzedawcy na udostępnienie możliwości takiej wymiany. Sprzedawca może, ale nie musi udostępnić taką możliwość – jeżeli jednak już ją udostępni, to klient ma prawo z niej korzystać.

> O podobnej kwestii pisaliśmy w przypadku zwrotów w sklepach stacjonarnych – przeczytasz o tym tutaj: Czy można zwrócić towar zakupiony w sklepie stacjonarnym? Piszemy o tym, jakie uprawnienia ma kupujący w sklepie tradycyjnym

Reasumując – możliwość grzecznościowej wymiany stanowi zastrzeżenie umowy sprzedaży zawieranej między sprzedawcą, a klientem. Ustalenie to będzie miało swoje konsekwencje na liczenie biegu terminu na odstąpienie od umowy bez podania przyczyny – o czym piszemy w dalszej części.

Wymiana towaru, a bieg terminu na odstąpienie od umowy

Od kiedy zatem należy liczymy 14 dniowy termin na zwrot towaru (mowa tutaj o odstąpienie umowy bez podania przyczyny – o zwrocie towaru szerzej piszemy tutaj).

Skoro uznajemy, że możliwość wymiany jest zastrzeżeniem umownym, to w tym wypadku termin ten powinien być liczony od dnia otrzymania pierwszej przesyłki – nie mamy tutaj do czynienia z zawarciem kolejnej umowy sprzedaży, co pozwalałoby przyjąć odmienną koncepcję. Termin na odstąpienie od umowy jest terminem zawitym – nie ulega on ani zawieszeniu ani przerwaniu – dokonanie wymiany nie może zatem powodować, że ten termin mógłby ulec przedłużeniu.

Uznanie zastrzeżenia wymiany, jako zastrzeżenia umownego potwierdzają także wypowiedzi doktryny przy okazji regulacji dotyczącej sprzedaży na próbę, które także stanowi zastrzeżenie umowne:

W systemach „prokonsumenckich” występuje też, adoptowany do warunków polskich, odmienny od uregulowanego w komentowanym przepisie typ zastrzeżenia uprawnienia do wymiany nabytej rzeczy na inną lub wręcz odstąpienia od umowy, w sytuacjach kiedy rzecz nabywcy się nie spodoba. Na gruncie polskiego prawa uznaje się odrębność takiego zastrzeżenia – realizacja uprawnienia leży wyłącznie w gestii kupującego i nie jest zależna ani od wyniku próby, ano od podania przyczyn takiej decyzji (tak m.in. J. Skąpski, w: SPC, t. 3, cz. 2, s. 165; W. J. Katner, w: SPP, t. 7, s. 22). – Art. 592 KC red. Gniewek 2016, wyd. 7/Jezioro

oraz

Druga wątpliwość dotyczy zastrzeżenia w umowie, często obwieszczanego ogólnie przez sprzedawcę, że kupujący może wymienić rzecz na inną, a w praktyce niektórych krajów o przesadnym nastawieniu prokonsumenckim (np. USA), że może nawet odstąpić od umowy, jak mu się rzecz nie będzie podobała. Przyjąć należy, że nie jest to sprzedaż na próbę w rozumieniu Kodeksu cywilnego, tylko odrębne zastrzeżenie umowne 34. Wykonanie uprawnienia kupującego zależy wyłącznie od jego woli, bez względu na wynik próby, albo poddanie rzeczy nabytej jakimkolwiek próbom. Powodu z zasady nie trzeba podawać, zwrot rzeczy może wynikać z rozmyślenia się kupującego, względów estetycznych itp. Od połowy lipca 1995 r. nie obowiązują już reguły zawarte w dawnej uchwale Nr 71 RM, dotyczącej sprzedaży konsumenckiej przez byłe jednostki handlu uspołecznionego. Przewidziany był w nich 5-dniowy termin od zakupienia towaru, uprawniający kupującego do zwrócenia go sprzedawcy. Podobny przepis nie znalazł się w rozporządzeniu RM z 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków sprzedaży z udziałem konsumentów, a także w ustawie z 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. Oczywiście takie uprawnienie może się znaleźć mocą klauzuli umownej – SPP T. 7, red. Rajski/Katner, Pisuliński

Powyższe rozważania mają oczywiście zastosowanie w sytuacji, gdy poza zastrzeżeniem umownym możliwości wymiany brak jest innych zapisów, które mogłyby w inny sposób ustalić bieg terminu na odstąpienie od umowy. Nie jest wykluczone, że sprzedawca może przyjąć bardziej prokonsumencki sposób liczenia tego terminu – to jest od otrzymania wymienionego towaru.

Podsumowanie

Jak widać nawet najprostsza wymiana towaru może powodować sporo wątpliwości i pytań. Mamy nadzieję, że ten wpis pozwoli choć w części wyjaśnić istniejące wątpliwości w tym zakresie.

Jesteś sprzedawcą i masz podobne pytania lub wątpliwości? Skontaktuj się z naszymi prawnikami, chętnie pomożemy! 

  • kontakt@prokonsumencki.pl
  • 61 847 55 18

Newsletter prawny dla Sprzedawców

Dowiesz się pierwszy o ważnych zmianach w prawie i otrzymasz specjalne zaproszenia na nasze webinary z prawnikiem!

SUKCES - zapisałeś się!

Napisz maila
*
*
*
Zamów rozmowę tel.
*
*