Zawarcie umowy przez telefon zgodnie z nową ustawą o prawach konsumenta

Zawarcie umowy przez telefon zgodnie z nową ustawą o prawach konsumenta

25 grudnia 2014 wejdzie w życie nowa ustawa o prawach konsumenta, która zrewolucjonizuje zawieranie umów przez telefon. Właściwie już teraz można stwierdzić, że telefon będzie jedynie sposobem kontaktu między przedsiębiorcą, a konsumentem. Natomiast sama umowa do jej zawarcia będzie wymagała skorzystania np. z maila albo przesyłki listownej.  Poniżej przedstawiamy szczegółową procedurę zawarcia umowy przez telefon zgodnie z nową ustawą o prawach konsumenta. Obowiązki przedsiębiorcy zostały tutaj podzielone na dwa etapy – samo kontaktowanie się i następnie zawieranie umowy.

Kontaktowanie się z konsumentem przez telefon – obowiązki informacyjne

Jeżeli przedsiębiorca kontaktuje się z konsumentem przez telefon w celu zawarcia umowy na odległość, ma obowiązek na początku rozmowy poinformować konsumenta o:

  • celu kontaktowania się (celem będzie tutaj zawarcie umowy) oraz
  • podać identyfikujące go dane oraz dane identyfikujące osobę, w imieniu której telefonuje (dane te powinny pozwolić na identyfikację obu podmiotów).

Warto zauważyć, że obowiązek ten dotyczy jedynie sytuacji kiedy to przedsiębiorca kontaktuje się z konsumentem, w szczególności będzie to dotyczyło większości call center. Nie dotyczy to zatem sytuacji, kiedy to konsument z własnej woli komunikuje się z przedsiębiorcą ( w takim wypadku to konsument powinien dysponować danymi przedsiębiorcy oraz sam ustala cel rozmowy).

Nie należy zapominać jednak, że do umowy zawartej przez telefon mają zastosowanie wszystkie przepisy dotyczące umów zawieranych na odległość, w tym dotyczące obowiązków informacyjnych. Szerzej o tych obowiązkach można przeczytać tutaj: Nowa ustawa o prawach konsumenta, a obowiązki sprzedawcy związane z potwierdzeniem zawarcia umowy

Potwierdzenie treści proponowanej umowy  oraz utrwalenie oświadczenia konsumenta na trwałym nośniku

O ile obowiązek informacyjny, o którym mowa wyżej nie budzi większych wątpliwości (podobnie funkcjonował on dotychczas), to już kolejne obowiązki wymagane do skutecznego zawarcia umowy przez telefon wprowadzą zapewne spore zamieszanie wśród przedsiębiorców. Co istotne nie ma tutaj znaczenia, kto wychodzi z inicjatywą zawarcia umowy – przedsiębiorca, czy konsument. Obowiązki te dotyczą zatem zarówno rozbudowanego call center, jak i serwisu internetowego, czy też małego sklepu internetowego udostępniającego możliwość telefonicznego zawarcia umowy sprzedaży.

Zgodnie z nową ustawą o prawach konsumenta do skutecznego zawarcia umowy przez telefon z konsumentem niezbędne będzie podjęcie dwóch kroków:

  1. potwierdzenie treści proponowanej umowy – przedsiębiorca ma obowiązek potwierdzić konsumentowi treść proponowanej umowy utrwaloną na papierze lub innym trwałym nośniku (np. mailowo), potwierdzenie powinno nastąpić jeszcze przed zawarciem umowy,
  2. utrwalenie oświadczenia konsumenta – oświadczenie konsumenta o zawarciu umowy musi zostać utrwalone na papierze lub innym trwałym nośniku (np. mailowo) i to dopiero po otrzymaniu potwierdzenia od przedsiębiorcy, o którym mowa w pkt. 1 powyżej (przepisy nie precyzują niestety, kto ma dokonać takiego utrwalenia, dlatego warto aby takie utrwalenie nastąpiło zarówno po stronie konsumenta, jak i przedsiębiorcy – np. w przypadku przesłania wiadomości mailowej, oświadczenie zostanie utrwalone co do zasady na obu kontach pocztowych).

Oznacza to,  że do skutecznego zawarcia umowy przez telefon niezbędne jest uprzednie potwierdzenie treści proponowanej umowy na trwałym nośniku (np. mailowo) oraz utrwalenie oświadczenia konsumenta o zawarciu umowy (złożonego po otrzymaniu potwierdzenia) także na trwałym nośniku. Dopiero w tym momencie umowa zostanie skuteczne zawarta.

Co istotne za trwały nośnik uważa się również przesłanie wiadomości mailowej, więc może to nieco ułatwić i przyspieszyć zawarcie umowy przez telefon. O tym, czy także np. wiadomość SMS może zostać uznana za trwały nośnik szerzej piszemy tutaj: SMS, czyli proste rozwiązanie na zawarcie umowy przez telefon zgodnie z nową ustawą o prawach konsumenta

Poniżej przedstawiamy infografikę omawiająca graficznie zawarcie umowy przez telefon:

prawa autorskie w internecie, prawo autorskie, prawo autorskie ustawa

zawarcie umowy przez telefon

Sankcje nie wypełnienia obowiązków wynikających z ustawy o prawach konsumenta

Brak potwierdzenia konsumentowi treści proponowanej umowy na trwałym nośniku oraz brak utrwalenia oświadczenia konsumenta, o którym mowa powyżej skutkuje bezskutecznością złożonego przez konsumenta oświadczenia woli. Oznacza to w skrócie, że umowa nie została skutecznie zawarta (mimo nawet, że konsument w trakcie rozmowy telefonicznej zgodził się na zawarcie umowy)

W takim wypadku spełnienie świadczenia przez przedsiębiorcę (np. wysłanie towaru) będzie uznawane za spełnienie świadczenia niezamówionego przez konsumenta, o którym mowa w art. 9 pkt 6 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym i nastąpi na ryzyko przedsiębiorcy i nie nakłada na konsumenta żadnych zobowiązań (por. komentarz do art. 20, Ustawa o prawach konsumenta red. Kaczmarek-Templin 2014 wyd. 1 / B. Kaczmarek-Templin; D. Szostek).

Co istotne zgodnie z nową ustawą o prawach konsumenta brak odpowiedzi konsumenta na niezamówione świadczenie nie stanowi zgody na zawarcie umowy.

Podsumowanie

Umowy zawierane przez telefon od 25 grudnia 2014 r. czeka spora rewolucja. Zmiany te zostały podyktowane przede wszystkim chęcią zwiększenia ochrony konsumentów. Argumentem było tutaj wiele skarg konsumentów, którzy zawierali umowy przez telefon, a następnie byli zaskakiwani ich treścią, a z braku możliwych dowodowych nie byli w stanie wykazać faktycznej treści umowy.   Nowe przepisy mają temu skutecznie zapobiec.

Zmiany dotyczą jednak wszystkich przedsiębiorców, także tych uczciwych. Dlatego zachęcamy do dostosowania swoich procedur do regulacji zawartej w nowej ustawie o prawach konsumenta.

W razie pytań lub wątpliwości prosimy o pozostawienie komentarza poniżej – chętnie na nie odpowiemy.

Zwrot towaru zakupionego przez Internet przez Konsumenta przed i po 25 grudnia 2014 roku

Zwrot towaru zakupionego przez Internet przez Konsumenta przed i po 25 grudnia 2014 roku

Poniżej są nagrania z naszymi prawnikami Prokonsumencki.pl, z których pozyskasz dużo rzetelnej wiedzy na temat odstąpienia od umowy, zwrotu uszkodzonego towaru i przekroczenia terminu zwrotu towaru przez konsumenta:

 

 

 

 

ZWROT TOWARU ZAKUPIONEGO PRZEZ INTERNET PRZEZ KONSUMENTA
(ODSTĄPIENIE OD UMOWY) PRZED I PO 25 GRUDNIA 2014 ROKU

DATA ZAWARCIA UMOWY SPRZEDAŻY dotyczy Umów Sprzedaży zawartych
do 24 grudnia 2014 roku
dotyczy Umów Sprzedaży zawartych
od 25 grudnia 2014 roku
PODSTAWA PRAWNA ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny z dnia 2 marca 2000 r. (Dz.U. 2000 nr 22, poz. 271 ze zm.) (dalej: Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów) ustawa o prawach konsumenta z dnia 30 maja 2014 r. (Dz.U. 2014 r. poz. 827 ze zm.)
TERMIN NA ODSTĄPIENIE OD UMOWY PRZEZ KONSUMENTA 10 dni
Konsument, który zawarł umowę na odległość, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie w terminie dziesięciu dni kalendarzowych. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem.
Termin dziesięciodniowy, w którym konsument może odstąpić od umowy, liczy się w przypadku umowy sprzedaży od dnia wydania Produktu, a gdy umowa dotyczy świadczenia usługi od dnia jej zawarcia.
3 miesiące
W razie braku potwierdzenia informacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 Ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, termin, w którym konsument może odstąpić od umowy, wynosi trzy miesiące i liczy się od dnia wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy świadczenia usługi – od dnia jej zawarcia.Jeżeli jednak konsument po rozpoczęciu biegu tego terminu otrzyma potwierdzenie, termin ulega skróceniu do dziesięciu dni od tej daty.

14 dni
Konsument, który zawarł umowę na odległość, może w terminie 14 dni kalendarzowych odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów wskazanych poniżej. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem.Bieg terminu do odstąpienia od umowy rozpoczyna się:

  • dla umowy, w wykonaniu której Sprzedawca wydaje Produkt, będąc zobowiązany do przeniesienia jego własności (np. umowa sprzedaży) – od objęcia Produktu w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik, a w przypadku umowy, która: (1) obejmuje wiele Produktów, które są dostarczane osobno, partiami lub w częściach – od objęcia w posiadanie ostatniego Produktu, partii lub części albo (2) polega na regularnym dostarczaniu Produktów przez czas oznaczony – od objęcia w posiadanie pierwszego z Produktów;
  • dla pozostałych umów – od dnia zawarcia umowy

12 miesięcy
Jeżeli konsument nie został poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy, prawo to wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa powyżej.

Jeżeli jednak konsument został poinformowany przez Sprzedawcę o prawie odstąpienia od umowy przed upływem terminu, o którym mowa powyżej, termin do odstąpienia od umowy upływa po 14 dniach od udzielenia konsumentowi informacji o tym prawie.

SKUTEK ODSTĄPIENIA OD UMOWY W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. W przypadku odstąpienia od umowy zawartej na odległość umowę uważa się za niezawartą. Strony są zobowiązane do zwrotu wzajemnych świadczeń w terminie i w sposób, o którym mowa poniżej.Jeżeli konsument złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy zanim Sprzedawca przyjął jego ofertę, oferta przestaje wiązać.
TERMIN NA ZWROT WZAJEMNYCH ŚWIADCZEŃ 14 dni
Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie czternastu dni kalendarzowych. Termin ten liczy się od dnia odstąpienia od umowy (jest to dzień, w którym Sprzedawca otrzyma oświadczenie konsumenta o odstąpieniu od umowy).

14 dni
Sprzedawca ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania oświadczenia konsumenta o odstąpieniu od umowy, zwrócić konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostawy Produktu (z wyjątkiem dodatkowych kosztów wynikających z wybranego przez Klienta sposobu dostawy innego niż najtańszy zwykły sposób dostawy dostępny w Sklepie Internetowym).

  • Jeżeli Sprzedawca nie zaproponował, że sam odbierze Produkt od konsumenta, może wstrzymać się ze zwrotem płatności otrzymanych od konsumenta do chwili otrzymania Produktu z powrotem lub dostarczenia przez konsumenta dowodu jego odesłania, w zależności od tego, które zdarzenie nastąpi wcześniej.

Konsument ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia, w którym odstąpił od umowy, zwrócić Produkt Sprzedawcy lub przekazać go osobie upoważnionej przez Sprzedawcę do odbioru, chyba że Sprzedawca zaproponował, że sam odbierze Produkt. Do zachowania terminu wystarczy odesłanie Produktu przed jego upływem.

 

SPOSÓB ZWROTU WZAJEMNYCH ŚWIADCZEŃ Przepisy Ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów nie precyzują sposobu zwrotu wzajemnych świadczeń.Kwestia to została pozostawiona Sprzedawcy i konsumentowi. Przykładowo konsument może odesłać Produkt przesyłką kurierską (warto w regulaminie sklepu wskazać adres do zwrotu). Zwrot Produktu możliwy jest również osobiście.Sprzedawca może zwrócić płatność przelewem na rachunek bankowy konsumenta. Aczkolwiek Sprzedawca nie ma prawa wymusić na konsumencie konkretnego sposobu zwrotu (przykładowo konsument może nie dysponować numerem rachunku bankowego i wymagane będzie dokonanie przekazu pocztowego). Sprzedawca dokonuje zwrotu płatności przy użyciu takiego samego sposobu płatności, jakiego użył konsument, chyba że konsument wyraźnie zgodził się na inny sposób zwrotu, który nie wiąże się dla niego z żadnymi kosztami. Jest to istotna różnica w stosunku do umów zawieranych do 24 grudnia 2014 r. Zgodnie z nową ustawą Sprzedawca może dokonać zwrotu np. przelewem, jeżeli konsument poprzednio tak właśnie dokonał płatności za Produkt.Konsument obowiązany jest zwrócić  Produkt Sprzedawcy. Przepisy nie przewidują tutaj konkretnego sposobu, dlatego konsument może odesłać Produkt np. przesyłką pocztową albo kurierską. Zwrot Produktu możliwy jest również osobiście. Warto np. w regulaminie sklepu internetowego wskazać adres do zwrotu aby ułatwić konsumentowi odesłanie Produktu.
KOSZTY ODSTĄPIENIA OD UMOWY Sprzedawca zwróci konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostawy Produktu do Klienta. Przepisy co prawda nie przewidują wprost obowiązku zwrotu konsumentowi kosztów dostawy w pierwszą stronę (to jest od Sprzedawcy do konsumenta), aczkolwiek obowiązek ten utrwalony w orzecznictwie sądów oraz decyzjach Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (kwestia ta została już jednak wprost wskazana w nowej ustawie o prawach konsumenta).Dodatkowo jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.Konsument ponosi bezpośrednie koszty zwrotu Produktu (czyli koszt odesłania Produktu do Sprzedawcy).

Sprzedawca ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania oświadczenia konsumenta o odstąpieniu od umowy, zwrócić konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostawy Produktu.Nowa ustawa o prawach konsumenta przewiduje jednak kilka sytuacji, kiedy konsument będzie obowiązany ponieść koszty w związku z odstąpieniem od umowy. Poniżej wskazujemy możliwe koszty związane z odstąpieniem przez konsumenta od umowy, które obowiązany jest ponieść konsument:

  • Jeżeli konsument wybrał sposób dostawy Produktu inny niż najtańszy zwykły sposób dostawy dostępny w Sklepie Internetowym, Sprzedawca nie jest zobowiązany do zwrotu konsumentowi poniesionych przez niego dodatkowych kosztów (przykładowo jeżeli konsument zamiast przesyłki pocztowej wybrał droższą kurierską , to Sprzedawca nie musi mu zwrócić różnicy między tymi dwoma przesyłkami).
  • Konsument ponosi bezpośrednie koszty zwrotu Produktu (czyli koszt odesłania Produktu do Sprzedawcy), chyba że Sprzedawca zgodził się je ponieść lub nie poinformował konsumenta o konieczności poniesienia tych kosztów.
  • W przypadku Produktu będącego usługą, której wykonywanie – na wyraźne żądanie konsumenta – rozpoczęło się przed upływem terminu do odstąpienia od umowy, konsument, który wykonuje prawo odstąpienia od umowy po zgłoszeniu takiego żądania, ma obowiązek zapłaty za świadczenia spełnione do chwili odstąpienia od umowy. Kwotę zapłaty oblicza się proporcjonalnie do zakresu spełnionego świadczenia, z uwzględnieniem uzgodnionej w umowie ceny lub wynagrodzenia. Jeżeli cena lub wynagrodzenie są nadmierne, podstawą obliczenia tej kwoty jest wartość rynkowa spełnionego świadczenia.
MIEJSCE I SPOSÓB ZŁOŻENIA OŚWIADCZENIA O ODSTĄPIENIU OD UMOWYGenerator odstąpienia od umowy Konsument może złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy w dowolny sposób. Zalecane jest jednak skorzystanie z form, które ułatwią stronom zarówno obliczenie terminów na zwrot wzajemnych świadczeń, jak i samo wykazanie faktu złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Dlatego też zalecamy złożenie takiego oświadczenia pisemnie albo w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej.Warto np. w regulaminie sklepu internetowego wskazać przykładowe adresy do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy aby ułatwić konsumentowi odesłanie Produktu. Nie można jednak ograniczać możliwości złożenia oświadczenia jedynie do formy pisemnej. Konsument może złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy w dowolny sposób. Zalecane jest jednak skorzystanie z form, które ułatwią stronom zarówno obliczenie terminów na zwrot wzajemnych świadczeń, jak i samo wykazanie faktu złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Dlatego też zalecamy złożenie takiego oświadczenia pisemnie albo w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej.Nowa ustawa o prawach konsumenta zawiera również przykładowy