utworzone przez Doradca Sprzedawcy | sie 7, 2025 | Profesjonalny Regulamin Sklepu Internetowego od prawników Prokonsumencki.pl |
W dobie cyfrowej rewolucji coraz więcej zakupów odbywa się online – w tym zakup treści cyfrowych, takie jak gry, programy komputerowe, e-booki czy filmy. Wraz z popularnością tego typu produktów pojawiają się pytania: czy można dokonać zwrotu produktów cyfrowych? Co na ten temat mówi prawo? I co powinien zawierać regulamin sklepu internetowego?
Podstawy prawne – Ustawa o prawach konsumenta
Konsument, który zawiera umowę na odległość, ma co do zasady 14 dni na odstąpienie od niej bez podawania przyczyny (art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta). Ustawodawca przewidział jednak konkretne wyjątki, w których to prawo nie obowiązuje – szczególnie w odniesieniu do treści cyfrowych oraz programów komputerowych.
Pierwszy wyjątek zawarty jest w art. 38 pkt 9. Dotyczy on sytuacji, gdy przedmiotem świadczenia są nagrania dźwiękowe, wizualne albo programy komputerowe dostarczane w zapieczętowanym opakowaniu. Jeżeli konsument otworzy opakowanie po dostarczeniu, traci prawo do odstąpienia od umowy.
Drugi istotny wyjątek znajduje się w art. 38 pkt 13 ustawy. Prawo odstąpienia od umowy nie przysługuje, jeżeli:
„przedsiębiorca rozpoczął świadczenie za wyraźną i uprzednią zgodą konsumenta, który został poinformowany przed rozpoczęciem świadczenia, że po spełnieniu świadczenia przez przedsiębiorcę utraci prawo odstąpienia od umowy, i przyjął to do wiadomości, a przedsiębiorca przekazał konsumentowi potwierdzenie, o którym mowa w art. 15 ust. 1 i 2 albo art. 21 ust. 1”.
Oznacza to, że jeżeli konsument pobierze grę, aktywuje kod lub zacznie korzystać z treści cyfrowej, a został poinformowany przed rozpoczęciem świadczenia, że w ten sposób traci prawo do zwrotu, nie będzie mógł już odstąpić od umowy.
Przykład z praktyki – sprawa przed sądem Okręgowym w Katowicach
W jednej z spraw rozpoznanych przez sąd Okręgowy w Katowicach 6 września 2021 r. (sygn. Akt III Ca 1240/20), powód – konsument zakupił przez internet konsolę XBOX ONE z grą Fifa16 (kod aktywacyjny). Po zakupie okazało się, że konsola była wadliwa – po zainstalowaniu i uruchomieniu gry, po kilkunastu minutach pojawił się komunikat o nieprawidłowości konsoli. Konsument postanowił odstąpić od części umowy i zażądał zwrotu pieniędzy za samą grę. Sprzedawca odmówił, wskazując, że gra stanowi treść cyfrową i nie podlega zwrotowi, co miało być określone w regulaminie. Konsument twierdził, że nie został należycie poinformowany o utracie prawa odstąpienia.
Sąd przeanalizował sprawę i przyznał, że informacja o braku możliwości zwrotu powinna być przekazana przed zakupem w sposób jednoznaczny. Jednak ostatecznie oddalił powództwo, uznając, że powód nie udowodnił istnienia wady gry ani konsoli (art. 6 KC), nie przedstawił wiarygodnych dowodów na to, że konsola była używana lub wadliwa – powód wskazywał na rzekome ślady użytkowania, ale nie przedstawił dowodu zakupu nowego sprzętu (np. faktury z zaznaczeniem „nowa”). Sąd uznał, że roszczenie o 159 zł byłoby nienależnym wzbogaceniem powoda (art. 405 KC.) – powód zwrócił konsolę, ale gra mogła być aktywowana i wykorzystana, więc sąd przyjął, że skoro gra została zużyta, to nie można żądać zwrotu jej wartości. Pozwany wygrał sprawę w obu instancjach, dodatkowo sąd zasądził od konsumenta koszty procesu.
Co to oznacza dla kupujących i sprzedawców?
Konsumenci powinni wiedzieć, że:
• zakup treści cyfrowych (np. gier, filmów e-booków) wiąże się z ryzykiem braku możliwości jego zwrotu,
• jeżeli produkt cyfrowy został uruchomiony lub pobrany, a konsument został poinformowany o utracie prawa odstąpienia, zwrot nie przysługuje,
• w przypadku braku odpowiedniego poinformowania – konsument nadal może mieć prawo odstąpić od umowy.
Sprzedawcy powinni zadbać, by:
• regulamin sklepu internetowego, był jasny i zgodny z przepisami ustawy,
• Klient wyraził zgodę na utratę prawa do zwrotu produktu cyfrowego przed rozpoczęciem świadczenia i przyjął to do wiadomości,
• informacje te były dobrze widoczne i nie były ukryte np. w przypisie lub napisane małym drukiem.
Zwrot produktów cyfrowych to obszar, który wciąż budzi wiele wątpliwości – zarówno po stronie kupujących, jak i sprzedających. Kluczem jest prawidłowe informowanie konsumenta oraz zgodność z ustawą o prawach konsumenta. Sprawa rozstrzygnięta przez Sąd Okręgowy w Katowicach pokazuje, że nawet jeśli konsument czuje się poszkodowany, to nieprzestrzeganie zasad może skutkować przegraną – zarówno po jednej, jak i drugiej stronie.
Kupując treści cyfrowe, warto więc czytać regulamin sklepu internetowego i świadomie podejmować decyzje. Sprzedawcy powinni zadbać o to, by ich regulamin był zgodny z prawem – bo to właśnie on często decyduje o wyniku sporu między stronami. Dobrze przygotowany regulamin sklepu internetowego nie tylko chroni interesy sprzedawcy, ale także zwiększa zaufanie klientów, którzy wiedzą, czego mogą się spodziewać.
utworzone przez Doradca Sprzedawcy | sie 5, 2025 | Profesjonalny Regulamin Sklepu Internetowego od prawników Prokonsumencki.pl |
Sprzedajesz owoce reklamowane jako „bez pestek”? Zastanawiasz się, czy brak informacji o ryzyku obecności pozostałości pestek może Cię zwolnić z odpowiedzialności? Poniżej wyjaśniamy, jakie obowiązki informacyjne i standardy bezpieczeństwa muszą spełnić przedsiębiorcy, by chronić konsumentów i siebie przed roszczeniami wynikającymi z uszkodzeń ciała lub rozstroju zdrowia.
Pamiętaj: Przedstawiona analiza ma charakter ogólny i nie wyczerpuje tematu w pełni. Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny. W razie potrzeby zapraszamy do kontaktu.
Podstawy prawne odpowiedzialności za produkt niebezpieczny
Nieoczekiwane elementy w produktach spożywczych, takie jak pestki w owocach, mogą prowadzić do poważnych obrażeń i znaczących konsekwencji prawnych. Zgodnie z polskim prawem, produkty, które nie spełniają oczekiwań dotyczących bezpieczeństwa, mogą być klasyfikowane jako niebezpieczne, co pociąga za sobą odpowiedzialność producenta i sprzedawcy za wszelkie wynikłe szkody.
Zgodnie z art. 449¹ Kodeksu cywilnego, producent (w tym także importer czy sprzedawca) odpowiada na zasadzie ryzyka za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Produktem „niebezpiecznym” jest taki, który nie zapewnia bezpieczeństwa oczekiwanego przy normalnym użyciu, uwzględniając sposób jego prezentacji i dołączone informacje.
Przedstawiciele nauki wskazują, że także artykuły spożywcze, mogą się do takich artykułów zaliczać – od surowców po gotowe produkty – jeśli ich spożycie może zagrażać zdrowiu konsumenta.
Bezpieczeństwo produktu ocenia się na podstawie okoliczności w momencie wprowadzenia go na rynek, w tym jego prezentacji, etykietowania i wszelkich informacji przekazanych konsumentowi. W przypadku produktów spożywczych „normalne użycie” zazwyczaj oznacza ich spożywanie. Producenci ponoszą ścisłą odpowiedzialność za szkody spowodowane przez niebezpieczne produkty, co oznacza, że są odpowiedzialni niezależnie od zaniedbania. Tej odpowiedzialności nie można wyłączyć ani ograniczyć umownie, a sprzedawcy lub importerzy mogą również ponosić odpowiedzialność w określonych warunkach.
Gdy niebezpieczny produkt powoduje obrażenia ciała, można dochodzić dwóch rodzajów odszkodowań:
- jeśli dojdzie do szkody materialnej – obejmują wszystkie koszty wynikające z obrażeń, takie jak wydatki medyczne, rehabilitacja i utracone dochody. Jeśli obrażenia prowadzą do niepełnosprawności, ofiary mogą domagać się kosztów przekwalifikowania zawodowego.
- jeśli dojdzie to szkody niematerialnej: zapewniają rekompensatę za ból i cierpienie, z kwotami określanymi przez sądy w zależności od przypadku, odzwierciedlającymi dotkliwość i skutki obrażeń.
Orzecznictwo: przypadek złamanego zęba na suszonym daktylu
Godny uwagi przypadek ilustruje te zasady w działaniu.
15 marca 2017 r. Sąd Rejonowy w Lublinie (sygn. akt I C 250/15) przyznał konsumentowi 5600 zł odszkodowania po tym, jak złamał ząb na pestce w produkcie oznaczonym jako „daktyle bez pestek”. Sąd uznał produkt za niebezpieczny, ponieważ jego etykietowanie stworzyło oczekiwania co do bezpieczeństwa, które nie zostały spełnione.
Decyzja ta została podtrzymana przez Sąd Apelacyjny w Lublinie 25 stycznia 2018 r. (sygn. akt II Ca 852/17), podkreślając, że odpowiedzialność może wynikać z błędnego przedstawienia, nawet jeśli produkt nie jest z natury niebezpieczny. Sąd podkreślił, że etykieta „bez pestek” ustanowiła standard, którego produkt nie spełnił, uwypuklając kluczową rolę dokładnego etykietowania w ustanawianiu oczekiwań konsumentów.
W powyższej sprawie, są kluczowe następujące aspekty:
- brak konieczności wykazywania winy – reżim ryzyka znosi obowiązek wykazania zawinionego działania sprzedawcy.
- związek przyczynowy – poszkodowany musiał dowieść, że szkoda wynikała z normalnego spożycia produktu.
- zakres roszczeń – obejmował koszty leczenia, przygotowania do innego zawodu oraz zadośćuczynienie za krzywdę.
Minimalizowanie odpowiedzialności
Firmy mogą podjąć proaktywne kroki, aby zmniejszyć swoje narażenie na odpowiedzialność. Warto, aby:
- produkt zawierał wyraźne ostrzeżenie: jeżeli produkt może zawierać śladowe ilości pestek, etykieta powinna to jednoznacznie wskazywać (np. „może zawierać pestki” lub „produkt bez pestek – ryzyko pojedynczych elementów pestek”). Etykieta powinna być umieszczona w miejscu widocznym, a jej treść – zrozumiała dla przeciętnego konsumenta.
- zapewnić i/lub zwiększyć kontrolę jakości: rygorystyczne inspekcje i testy są niezbędne, aby zminimalizować nieoczekiwane zagrożenia. Producenci muszą wykazać należytą staranność w zapewnianiu bezpieczeństwa produktu.
- informować o sposobie przygotowania i spożycia: Wskazówki dotyczące normalnego użycia (np. spożycie po uprzednim namoczeniu) mogą zmniejszyć ryzyko uszkodzeń.
Chociaż te środki nie mogą całkowicie wyeliminować odpowiedzialności — biorąc pod uwagę ramy ścisłej odpowiedzialności — mogą wpłynąć na ocenę staranności firmy przez sąd i potencjalnie złagodzić szkody.
Podsumowanie
Polskie przepisy dotyczące odpowiedzialności za produkt nakładają na firmy ciężkie brzemię zapewnienia, że ich produkty są bezpieczne i dokładnie przedstawione. Od prawnej definicji niebezpiecznego produktu po rzeczywiste orzeczenia, takie jak sprawa lubelska, jasne jest, że zarówno producenci, jak i sprzedawcy muszą priorytetowo traktować bezpieczeństwo i przejrzystość. Pamiętaj:
- nie ryzykuj braku ostrzeżeń: nawet jeśli pestki występują sporadycznie, upewnij się, że konsument jest o tym poinformowany.
- dokumentuj staranność: przeprowadzone testy i procedury kontroli jakości to Twoja linia obrony.
- aktualizuj wiedzę prawną: bieżące orzecznictwo i przepisy (m.in. art. 449¹–449⁷ KC oraz ustawa o bezpieczeństwie żywności) określają wymagania, które musisz spełnić.
- konsultuj etykiety: współpraca z prawnikiem lub jednostką certyfikującą może zapobiec błędom oznakowania,
albowiem wdrażając solidne kontrole jakości i jasne etykietowanie, firmy mogą lepiej chronić siebie i swoich klientów.
utworzone przez Doradca Sprzedawcy | gru 2, 2024 | Profesjonalny Regulamin Sklepu Internetowego od prawników Prokonsumencki.pl, Regulamin Sklepu Internetowego, Ustawa o prawach konsumenta |
Od 13 grudnia 2024 r. wchodzi w życie nowe Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG.
Rozporządzenie GPSR (General Product Safety Regulation), zostało przyjęte w celu dostosowania przepisów dotyczących bezpieczeństwa produktów do dynamicznie zmieniającego się rynku, uwzględniając m.in. rozwój e-commerce oraz integrację nowych technologii w produktach konsumenckich.
Kluczowe zmiany wynikające z GPSR
Rozporządzenie GPSR wprowadza szereg zmian i ujednolica przepisy dotyczące bezpieczeństwa produktów na rynku unijnym. Dotyczy ono zarówno nowych, jak i używanych, naprawionych lub odnowionych produktów dostępnych na rynku Unii Europejskiej, które nie są objęte innymi unijnymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa produktów, bądź też podlegających obowiązującym w UE szczegółowym wymogom dotyczącym bezpieczeństwa w odniesieniu do zagrożeń i czynników, które nie zostały w nich uwzględnione. Rozporządzenie dotyczy produktów oferowanych za pośrednictwem wszystkich kanałów sprzedaży, przy czym wykluczone zostały niektóre kategorie produktów (np. leki, żywność, rośliny i zwierzęta).
Kluczowe cele regulacji to:
- Zwiększenie ochrony konsumentów – zapewnienie, że wszystkie produkty wprowadzane na rynek UE są bezpieczne dla użytkowników.
- Ujednolicenie wymagań w UE – eliminacja różnic w przepisach krajowych, które mogą utrudniać swobodny przepływ towarów.
- Dostosowanie do nowych technologii – regulacja obejmuje również produkty cyfrowe, IoT (Internet of Things) oraz inne zaawansowane rozwiązania technologiczne.
- Zapewnienie odpowiedzialności w łańcuchu dostaw – określenie wyraźnych obowiązków dla producentów, importerów, dystrybutorów i platform internetowych.
Obowiązki poszczególnych podmiotów
Do najważniejszych obowiązków należą:
| Producent |
- Zapewnienie, że produkty są zgodne z wymaganiami bezpieczeństwa
- Przeprowadzanie oceny ryzyka i sporządzanie odpowiedniej dokumentacji
- Podejmowanie natychmiastowych działań w przypadku podejrzenia, że wprowadzany produkt jest niebezpieczny
- Udostępnianie danych kontaktowych do reklamacji i prowadzenie rejestru otrzymanych reklamacji.
- Oznakowanie produktów i zapewnienie identyfikowalności.
|
| Importer |
- Sprawdzanie, czy produkty importowane do UE spełniają wymagania GPSR.
- Umieszczenia danych kontaktowych na produktach i upewnienie się że znajdują się na nich jasne informacje i instrukcje dotyczące bezpieczeństwa.
- Odpowiedzialność za produkty podczas transportu i przechowywania.
- W przypadku zidentyfikowania niebezpiecznego produktu – poinformowanie o nim producentów i krajowe organy nadzoru.
|
| Dystrybutor |
- Weryfikacja zgodności produktów z wymaganiami GPSR przez producentów i importerów przed wprowadzeniem ich na rynek.
- Odpowiedzialność za produkty podczas transportu i przechowywania.
- W przypadku zidentyfikowania niebezpiecznego produktu – poinformowanie o nim producentów, importerów i krajowe organy nadzoru.
|
| Platforma e-commerce |
- Utworzenie punktów kontaktowych dla organów nadzoru i społeczeństwa
- Rejestracja w portalu Safety Gate oraz wdrożenie procedur bezpieczeństwa.
- Zapewnienie minimalnych informacji o bezpieczeństwie i identyfikowalności produktów przed publikacją oferty.
- Przeprowadzanie wyrywkowych kontroli bezpieczeństwa produktów w publicznych bazach danych.
- Szybka reakcja na zgłoszenia, informowanie konsumentów i publikowanie szczegółowych informacji w przypadku wycofań produktów.
- Współpraca z organami nadzoru i innymi podmiotami w sytuacjach wycofań lub wypadków.
|
| Organy nadzorcze |
- Monitorowanie rynku i podejmowanie działań w przypadku produktów niespełniających norm, w tym przeprowadzanie inspekcji i wycofywanie niebezpiecznych produktów z rynku.
- Współpraca z innymi partnerami i podmiotami gospodarczymi lub organizacjami konsumenckimi w celu zapewnienia zdrowia i bezpieczeństwa.
|
Wpływ rozporządzenia GPSR na działalność e-commerce
Rozporządzenie GPSR wprowadza istotne zmiany dla firm działających w obszarze handlu elektronicznego. Z uwagi na dynamiczny rozwój handlu internetowego i rosnącą liczbę transakcji transgranicznych, nowe przepisy stawiają przed platformami e-commerce szereg dodatkowych wymagań. Ich celem jest zapewnienie, że produkty sprzedawane online są równie bezpieczne, jak te oferowane w tradycyjnych kanałach sprzedaży. Do kluczowych czynników wpływających na działalność e-commerce należą:
- Obowiązek monitorowania zgodności produktów
Platformy internetowe są zobowiązane do sprawdzania, czy produkty oferowane przez sprzedawców spełniają wymagania GPSR. W przypadku wykrycia niezgodności, muszą podjąć działania mające na celu usunięcie takich produktów z oferty. Jeśli produkt okaże się niebezpieczny, platformy muszą aktywnie powiadomić o tym konsumentów, którzy dokonali zakupu.
- Szybsza reakcja na zgłoszenia
GPSR nakłada na platformy obowiązek ustanowienia procedur pozwalających na szybkie reagowanie na zgłoszenia dotyczące produktów niebezpiecznych. To oznacza konieczność inwestowania w technologie umożliwiające automatyczne monitorowanie zgłoszeń i zarządzanie wycofywaniem produktów.
- Współpraca z organami nadzorczymi
Platformy muszą wspierać działania organów nadzorczych, np. poprzez udostępnianie danych dotyczących produktów i sprzedawców. Może to wiązać się z koniecznością aktualizacji systemów informatycznych.
- Osoba odpowiedzialna w UE
GPSR wymaga, aby każdy produkt wprowadzany na rynek UE miał wyznaczoną osobę odpowiedzialną w Unii Europejskiej. Jest to szczególnie istotne w przypadku platform umożliwiających sprzedaż produktów z krajów trzecich, takich jak Chiny czy USA. Osoba odpowiedzialna odpowiada za:
-
- Sprawdzenie zgodności produktu z wymogami unijnymi,
- Opracowanie i przechowywanie dokumentacji technicznej,
- Współpracę z organami nadzoru rynku.
Wyzwania i korzyści dla sektora e-commerce
Nie budzi wątpliwości że nowe przepisy stanowią wyzwanie dla przedsiębiorców, a ich nieprzestrzeganie może zaskutkować wysokimi karami pieniężnymi. Chociaż GPSR wprowadza nowe obowiązki, ma również potencjał do wzmocnienia zaufania konsumentów do zakupów online. Zwiększa bowiem bezpieczeństwo produktów i ujednolica przepisy na poziomie UE, budując zaufanie konsumentów do firm przestrzegających przepisów.
Podsumowując, rozporządzenie GPSR wymusza na firmach e-commerce większą odpowiedzialność za oferowane produkty i współpracę z regulatorem rynku. Chociaż wprowadzenie nowych procedur może wiązać się z dodatkowymi kosztami, w dłuższej perspektywie GPSR przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa produktów na rynku unijnym i budowy większego zaufania wśród konsumentów.
W celu sprawdzenia czy twoja firma spełnia wymogi wynikające z rozporządzenia GPSR zachęcamy do zakupu poradnika dla przedsiębiorców, zawierającego checklistę obowiązków związanych z GPSR z punktu widzenia sprzedawców, producentów, importerów, dystrybutorów oraz innych podmiotów, w tym platform handlowych.
A jeżeli po lekturze niniejszego artykułu nasuwają się dodatkowe pytania, zachęcamy do zapoznania się również z webinarem GPSR okiem Sprzedawcy, Importera, Producenta – Webinar od Prokonsumencki.pl, podczas którego prawnicy z Prokonsumencki.pl odpowiadali na pytania przedsiębiorców z branży e-commerce.
utworzone przez Doradca Sprzedawcy | kwi 28, 2015 | Obowiązki Informacyjne Sprzedawcy, Sklep stacjonarny, Ustawa o prawach konsumenta |
Nowa ustawa o prawach konsumenta kojarzona jest jedynie ze sprzedażą internetową oraz sklepami internetowymi. Ustawa konsumencka dotyczy jednak także sprzedaży oraz innych umów zawieranych w sposób tradycyjny, np. w sklepach stacjonarnych. W tym wypadku co prawda obowiązków informacyjnych jest mniej niż w przypadku sklepów internetowych, ale brak ich spełnienia stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny do 5.000 zł oraz wiąże się z ryzykiem naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Niezależnie od ustawy o prawach konsumenta także rozporządzenie RODO nakłada na sprzedawców stacjonarnych wymóg spełnienia obowiązków informacyjnych w stosunku do swoich klientów – tutaj także za niedochowanie tych obowiązków grożą sankcje finansowe.
Poniżej dowiesz się jakie obowiązki informacyjne nakłada w tym wypadku nowa ustawa konsumencka oraz rozporządzenie RODO i dlaczego tablica informacyjna dla sklepu stacjonarnego to dobre rozwiązanie.
Obowiązki sprzedawcy w sklepie stacjonarnym z ustawy o prawach konsumenta
Przykładowa tablica informacyjna, która powinna być umieszczona w sklepie stacjonarnym
Artykuł 8 ustawy o prawach konsumenta stanowi, że najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową (czyli jeszcze przed jej zawarciem) przedsiębiorca ma obowiązek poinformować konsumenta, o ile informacje te nie wynikają już z okoliczności, w sposób jasny i zrozumiały o:
- głównych cechach świadczenia, z uwzględnieniem przedmiotu świadczenia oraz sposobu porozumiewania się z konsumentem;
- swoich danych identyfikujących, w szczególności o firmie, organie, który zarejestrował działalność gospodarczą, i numerze, pod którym został zarejestrowany, adresie, pod którym prowadzi przedsiębiorstwo, i numerze telefonu przedsiębiorstwa;
- łącznej cenie lub wynagrodzeniu za świadczenie wraz z podatkami, a gdy charakter przedmiotu świadczenia nie pozwala, rozsądnie oceniając, na wcześniejsze obliczenie ich wysokości – sposobie, w jaki będą one obliczane, a także opłatach za dostarczenie, usługi pocztowe oraz jakichkolwiek innych kosztach, a gdy nie można ustalić wysokości tych opłat – o obowiązku ich uiszczenia; w razie zawarcia umowy na czas nieoznaczony lub umowy obejmującej prenumeratę przedsiębiorca ma obowiązek podania łącznej ceny lub wynagrodzenia obejmującego wszystkie płatności za okres rozliczeniowy, a także wszystkich kosztów, które konsument jest zobowiązany ponieść;
- sposobie i terminie spełnienia świadczenia przez przedsiębiorcę oraz stosowanej przez przedsiębiorcę procedurze rozpatrywania reklamacji;
- przewidzianej przez prawo odpowiedzialności przedsiębiorcy za jakość świadczenia;
- treści usług posprzedażnych i gwarancji;
- czasie trwania umowy lub – gdy umowa zawarta jest na czas nieoznaczony lub ma ulegać automatycznemu przedłużeniu – o sposobie i przesłankach wypowiedzenia umowy;
- funkcjonalności treści cyfrowych oraz mających zastosowanie technicznych środkach ich ochrony;
- mających znaczenie interoperacyjnościach treści cyfrowych ze sprzętem komputerowym i oprogramowaniem.
Z powyższego wynika, że informacje te powinny być podane konsumentowi jeszcze przed zawarciem umowy. Część z tych informacji będzie wynikała z okoliczności zawierania umowy, np. cena produktu oraz jego właściwości będą podane na produkcie, jego opakowaniu lub w załączonej do niego instrukcji. Pozostałe informacje, jak np. procedura reklamacji będzie musiała być podana w inny sposób – tutaj dobrym rozwiązaniem jest zamieszczenie w widocznym miejscu w sklepie tablicy informacyjnej zawierającej pozostałe wymagane informacje.
Do drobnych umów życia codziennego wykonywanych natychmiast po ich zawarciu przepisu art. 8 nie stosuje się.
Zgoda na dodatkowe płatności musi być wyraźna – unikaj stosowania domyślnych opcji
Poza obowiązkami informacyjnymi należy pamiętać o jeszcze jednej bardzo ważnej kwestii dotyczącej uzyskania zgody na dodatkowe płatności (np. opakowanie prezentowe, przedłużenie gwarancji itd.).
Zgodnie z przepisami najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową (przed zawarciem umowy) przedsiębiorca ma obowiązek uzyskać wyraźną zgodę konsumenta na każdą dodatkową płatność wykraczającą poza uzgodnione wynagrodzenie za główne obowiązki informacyjne umowne przedsiębiorcy. Jeżeli przedsiębiorca nie otrzymał wyraźnej zgody konsumenta, lecz założył jej istnienie przez zastosowanie domyślnych opcji, które konsument musi odrzucić w celu uniknięcia dodatkowej płatności, konsument ma prawo do zwrotu uiszczonej płatności dodatkowej.
Taką zgodę warto uzyskać np. w formie pisemnej na przygotowanym wcześniej formularzy. Pamiętaj jednak, że zgoda musi być wyraźna, to jest aktywnie i swobodnie wyrażona przez konsumenta.
Co grozi sprzedawcy za niespełnienie obowiązków z ustawy o prawach konsumenta
Nie spełnienie obowiązków informacyjnych wiąże się z dwoma podstawowymi ryzykami:
- ryzykiem popełnienia wykroczenia zagrożonego karą grzywny
- ryzykiem naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, za które Prezes UOKiK może nałożyć karę finansową do 10 % przychodów za poprzedni rok rozliczeniowy (mowa tutaj o przychodach, a nie o samym dochodzie).
Dodatkowo brak uzyskania wyraźnej zgody na dodatkową płatność oznacza, że konsument ma prawo do zwrotu uiszczonej płatności dodatkowej.
RODO w sklepie stacjonarnym, czyli o czym musi informacja sprzedawca stacjonarny
RODO obowiązuję także w sklepie stacjonarnym i także w tym wypadku należy spełnić wymagane rozporządzeniem obowiązki informacyjne względem klientów. Przetwarzanie danych w przypadku sklepu stacjornanego będzie miało miejsce rzadziej niż w przypadku sklepu internetowego, ale i tak przetwarzanie danych będzie konieczne np. do obsługi reklamacji, wystawienia faktury, czy prowadzenia programu lojalnościowego. Z przetwarzaniem danych będziemy mieli do czynienia także w przypadku stosowania monitoringu wizyjnego w sklepie stacjonarnym.
Zakres obowiązków będzie w tym wypadku analogiczny jak w przypadku sklepu internetowego – każdorazowo należy jednak dostosować faktyczny zakres do konkretnego sprzedawcy stacjonarnego.
Artykuł 13 rozporządzenia RODO nakłada poniższe obowiązki informacyjne na sprzedawcę – jeżeli dane osobowe osoby, której dane dotyczą, zbierane są od tej osoby, administrator podczas pozyskiwania danych osobowych podaje jej wszystkie następujące informacje:
- swoją tożsamość i dane kontaktowe oraz, gdy ma to zastosowanie, tożsamość i dane kontaktowe swojego przedstawiciela;
- gdy ma to zastosowanie – dane kontaktowe inspektora ochrony danych;
- cele przetwarzania danych osobowych, oraz podstawę prawną przetwarzania;
- jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f) – prawnie uzasadnione interesy realizowane przez administratora lub przez stronę trzecią;
- informacje o odbiorcach danych osobowych lub o kategoriach odbiorców, jeżeli istnieją;
- gdy ma to zastosowanie – informacje o zamiarze przekazania danych osobowych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej oraz o stwierdzeniu lub braku stwierdzenia przez Komisję odpowiedniego stopnia ochrony lub w przypadku przekazania, o którym mowa w art. 46, art. 47 lub art. 49 ust. 1 akapit drugi, wzmiankę o odpowiednich lub właściwych zabezpieczeniach oraz o możliwościach uzyskania kopii danych lub o miejscu udostępnienia danych.
- okres, przez który dane osobowe będą przechowywane, a gdy nie jest to możliwe, kryteria ustalania tego okresu;
- informacje o prawie do żądania od administratora dostępu do danych osobowych dotyczących osoby, której dane dotyczą, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania lub o prawie do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także o prawie do przenoszenia danych;
- jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a) lub art. 9 ust. 2 lit. a) – informacje o prawie do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem;
- informacje o prawie wniesienia skargi do organu nadzorczego;
- informację, czy podanie danych osobowych jest wymogiem ustawowym lub umownym lub warunkiem zawarcia umowy oraz czy osoba, której dane dotyczą, jest zobowiązana do ich podania i jakie są ewentualne konsekwencje niepodania danych;
- informacje o zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, w tym o profilowaniu, o którym mowa w art. 22 ust. 1 i 4, oraz – przynajmniej w tych przypadkach – istotne informacje o zasadach ich podejmowania, a także o znaczeniu i przewidywanych konsekwencjach takiego przetwarzania dla osoby, której dane dotyczą.
Co grozi sprzedawcy za niespełnienie obowiązków wynikających z RODO
Nie spełnienie obowiązków informacyjnych wynikajacych z RODO wiąże się przede wszystkim z prawem do wniesienia skargi do organu nadzorczego, a w ostateczności ryzykiem nałożenia znacznej kary finansowej – w przypadku najmniejszych naruszeń kara pieniężna może wyności do 10 000 000 EUR, a w przypadku przedsiębiorstwa – w wysokości do 2 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, przy czym zastosowanie ma kwota wyższa.
Podsumowanie – tablica informacyjna sklepu stacjonarnego to must have każdego sprzedawcy
Wbrew powszechnemu przekonaniu ustawa o prawach konsumenta oraz rozporządzenie RODO nie dotyczy tylko sprzedaży internetowej. Szereg obowiązki informacyjne został nałożony także na przedsiębiorców zawierających umowy w sposób tradycyjny, np. w sklepie stacjonarnym. Z uwagi na potencjalne sankcje warto dostosować swój sklep stacjonarny do nowe ustawy konsumenckiej.
Poniżej znajdziesz przykładowe zdjęcia przygotowywanej przez naszych prawników tablicy informacyjnej dla sklepów stacjonarnych naszych klientów – całość przesyłana jest do sprzedawcy profesjonalnie zapakowana w antyramę, która jest gotowa do zawieszenia w sklepie stacjornanym.
Jeżeli potrzebujesz pomocy przy dostosowaniu swojego sklepu stacjonarnego do nowej ustawy o prawach konsumenta i RODO, to napisz do nas na adres kontakt@prokonsumencki.pl lub zadzwoń 61 847 55 18 Na pewno pomożemy! Tablicę możesz kupić także bezpośrednio na naszej stronie tutaj: Dopasowana tablica informacyjna dla sklepu stacjonarnego (RODO i ustawa o prawach konsumenta)
Jeżeli potrzebujesz pomocy przy dostosowaniu swojego sklepu stacjonarnego do nowej ustawy o prawach konsumenta, to napisz do nas na adres kontakt@prokonsumencki.pl Na pewno pomożemy!
