Rozporządzenie GPSR: Duże zmiany dla przedsiębiorców dotyczące bezpieczeństwa produktów

Rozporządzenie GPSR: Duże zmiany dla przedsiębiorców dotyczące bezpieczeństwa produktów

Od 13 grudnia 2024 r. wchodzi w życie nowe Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG.

Rozporządzenie GPSR (General Product Safety Regulation), zostało przyjęte w celu dostosowania przepisów dotyczących bezpieczeństwa produktów do dynamicznie zmieniającego się rynku, uwzględniając m.in. rozwój e-commerce oraz integrację nowych technologii w produktach konsumenckich.

 

Kluczowe zmiany wynikające z GPSR

 

Rozporządzenie GPSR wprowadza szereg zmian i ujednolica przepisy dotyczące bezpieczeństwa produktów na rynku unijnym. Dotyczy ono zarówno nowych, jak i używanych, naprawionych lub odnowionych produktów dostępnych na rynku Unii Europejskiej, które nie są objęte innymi unijnymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa produktów, bądź też podlegających obowiązującym w UE szczegółowym wymogom dotyczącym bezpieczeństwa w odniesieniu do zagrożeń i czynników, które nie zostały w nich uwzględnione. Rozporządzenie dotyczy produktów oferowanych za pośrednictwem wszystkich kanałów sprzedaży, przy czym wykluczone zostały niektóre kategorie produktów (np. leki, żywność, rośliny i zwierzęta).

Kluczowe cele regulacji to:

  1. Zwiększenie ochrony konsumentów – zapewnienie, że wszystkie produkty wprowadzane na rynek UE są bezpieczne dla użytkowników.
  2. Ujednolicenie wymagań w UE – eliminacja różnic w przepisach krajowych, które mogą utrudniać swobodny przepływ towarów.
  3. Dostosowanie do nowych technologii – regulacja obejmuje również produkty cyfrowe, IoT (Internet of Things) oraz inne zaawansowane rozwiązania technologiczne.
  4. Zapewnienie odpowiedzialności w łańcuchu dostaw – określenie wyraźnych obowiązków dla producentów, importerów, dystrybutorów i platform internetowych.

 

Obowiązki poszczególnych podmiotów

 

Do najważniejszych obowiązków należą:

Producent
  • Zapewnienie, że produkty są zgodne z wymaganiami bezpieczeństwa
  • Przeprowadzanie oceny ryzyka i sporządzanie odpowiedniej dokumentacji
  • Podejmowanie natychmiastowych działań w przypadku podejrzenia, że wprowadzany produkt jest niebezpieczny
  • Udostępnianie danych kontaktowych do reklamacji i prowadzenie rejestru otrzymanych reklamacji.
  • Oznakowanie produktów i zapewnienie identyfikowalności.
Importer
  • Sprawdzanie, czy produkty importowane do UE spełniają wymagania GPSR.
  • Umieszczenia danych kontaktowych na produktach i upewnienie się że znajdują się na nich jasne informacje i instrukcje dotyczące bezpieczeństwa.
  • Odpowiedzialność za produkty podczas transportu i przechowywania.
  • W przypadku zidentyfikowania niebezpiecznego produktu – poinformowanie o nim producentów i krajowe organy nadzoru.
Dystrybutor
  • Weryfikacja zgodności produktów z wymaganiami GPSR przez producentów i importerów przed wprowadzeniem ich na rynek.
  •  Odpowiedzialność za produkty podczas transportu i przechowywania.
  • W przypadku zidentyfikowania niebezpiecznego produktu – poinformowanie o nim producentów, importerów i krajowe organy nadzoru.
Platforma e-commerce
  • Utworzenie punktów kontaktowych dla organów nadzoru i społeczeństwa
  • Rejestracja w portalu Safety Gate oraz wdrożenie procedur bezpieczeństwa.
  • Zapewnienie minimalnych informacji o bezpieczeństwie i identyfikowalności produktów przed publikacją oferty.
  • Przeprowadzanie wyrywkowych kontroli bezpieczeństwa produktów w publicznych bazach danych.
  • Szybka reakcja na zgłoszenia, informowanie konsumentów i publikowanie szczegółowych informacji w przypadku wycofań produktów.
  • Współpraca z organami nadzoru i innymi podmiotami w sytuacjach wycofań lub wypadków.
Organy nadzorcze
  • Monitorowanie rynku i podejmowanie działań w przypadku produktów niespełniających norm, w tym przeprowadzanie inspekcji i wycofywanie niebezpiecznych produktów z rynku.
  • Współpraca z innymi partnerami i podmiotami gospodarczymi lub organizacjami konsumenckimi w celu zapewnienia zdrowia i bezpieczeństwa.

 

Wpływ rozporządzenia GPSR na działalność e-commerce

 

Rozporządzenie GPSR wprowadza istotne zmiany dla firm działających w obszarze handlu elektronicznego. Z uwagi na dynamiczny rozwój handlu internetowego i rosnącą liczbę transakcji transgranicznych, nowe przepisy stawiają przed platformami e-commerce szereg dodatkowych wymagań. Ich celem jest zapewnienie, że produkty sprzedawane online są równie bezpieczne, jak te oferowane w tradycyjnych kanałach sprzedaży. Do kluczowych czynników wpływających na działalność e-commerce należą:

  • Obowiązek monitorowania zgodności produktów

Platformy internetowe są zobowiązane do sprawdzania, czy produkty oferowane przez sprzedawców spełniają wymagania GPSR. W przypadku wykrycia niezgodności, muszą podjąć działania mające na celu usunięcie takich produktów z oferty. Jeśli produkt okaże się niebezpieczny, platformy muszą aktywnie powiadomić o tym konsumentów, którzy dokonali zakupu.

  • Szybsza reakcja na zgłoszenia

GPSR nakłada na platformy obowiązek ustanowienia procedur pozwalających na szybkie reagowanie na zgłoszenia dotyczące produktów niebezpiecznych. To oznacza konieczność inwestowania w technologie umożliwiające automatyczne monitorowanie zgłoszeń i zarządzanie wycofywaniem produktów.

  • Współpraca z organami nadzorczymi

Platformy muszą wspierać działania organów nadzorczych, np. poprzez udostępnianie danych dotyczących produktów i sprzedawców. Może to wiązać się z koniecznością aktualizacji systemów informatycznych.

  • Osoba odpowiedzialna w UE

GPSR wymaga, aby każdy produkt wprowadzany na rynek UE miał wyznaczoną osobę odpowiedzialną w Unii Europejskiej. Jest to szczególnie istotne w przypadku platform umożliwiających sprzedaż produktów z krajów trzecich, takich jak Chiny czy USA. Osoba odpowiedzialna odpowiada za:

    1. Sprawdzenie zgodności produktu z wymogami unijnymi,
    2. Opracowanie i przechowywanie dokumentacji technicznej,
    3. Współpracę z organami nadzoru rynku.

 

Wyzwania i korzyści dla sektora e-commerce

 

Nie budzi wątpliwości że nowe przepisy stanowią wyzwanie dla przedsiębiorców, a ich nieprzestrzeganie może zaskutkować wysokimi karami pieniężnymi. Chociaż GPSR wprowadza nowe obowiązki, ma również potencjał do wzmocnienia zaufania konsumentów do zakupów online. Zwiększa bowiem bezpieczeństwo produktów i ujednolica przepisy na poziomie UE, budując zaufanie konsumentów do firm przestrzegających przepisów.

Podsumowując, rozporządzenie GPSR wymusza na firmach e-commerce większą odpowiedzialność za oferowane produkty i współpracę z regulatorem rynku. Chociaż wprowadzenie nowych procedur może wiązać się z dodatkowymi kosztami, w dłuższej perspektywie GPSR przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa produktów na rynku unijnym i budowy większego zaufania wśród konsumentów.

W celu sprawdzenia czy twoja firma spełnia wymogi wynikające z rozporządzenia GPSR zachęcamy do zakupu poradnika dla przedsiębiorców, zawierającego checklistę obowiązków związanych z GPSR z punktu widzenia sprzedawców, producentów, importerów, dystrybutorów oraz innych podmiotów, w tym platform handlowych.

A jeżeli po lekturze niniejszego artykułu nasuwają się dodatkowe pytania, zachęcamy do zapoznania się również z webinarem GPSR okiem Sprzedawcy, Importera, Producenta – Webinar od Prokonsumencki.pl, podczas którego prawnicy z Prokonsumencki.pl odpowiadali na pytania przedsiębiorców z branży e-commerce.

 

Sprzedajesz produkty spoza UE? Zobacz co zmieni się w zakresie odpowiedzialności za importowane produkty już 16 lipca 2021 r.

Sprzedajesz produkty spoza UE? Zobacz co zmieni się w zakresie odpowiedzialności za importowane produkty już 16 lipca 2021 r.

Unia Europejska wprowadza zmiany w zakresie sprzedaży importowanych produktów. O tym jakie wymogi mogą być stawiane takim produktom pisaliśmy na przykładzie zabawek w tym artykule. Dnia 16 lipca 2021 r. czekają przedsiębiorców kolejne zmiany – wchodzi bowiem w życie Rozporządzenie 2019/1020 w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów.

 

Czego dotyczy nowe rozporządzenie

 

Wspomniane na wstępie rozporządzenie dotyczy produktów importowanych spoza Unii Europejskiej, które podlegają wymogom unijnym, a poświadczeniem ich spełnienia jest m.in. deklaracja zgodności i umieszczenie na nich oznakowania „CE”. Zmiany mają zapewnić jeszcze wyższy stopień ochrony, aby na rynku unijnym udostępniane były wyłącznie produkty spełniające wymagania zapewniające wysoki poziom ochrony interesów publicznych, takich jak zdrowie i bezpieczeństwo, ochrona konsumentów, czy też ochrona środowiska.

Pełna nazwa rozporządzenia to: ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2019/1020 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów oraz zmieniające dyrektywę 2004/42/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011

 

Ważne definicje zawarte w rozporządzeniu

 

Rozporządzenie definiuje szereg istotnych pojęć mających znaczenie w kontekście jego stosowania – poniżej zamieszczamy kilka ważniejszych:

  1. „udostępnienie na rynku” oznacza dostarczenie produktu do celów dystrybucji, konsumpcji lub używania na rynku Unii w ramach działalności handlowej, odpłatnie lub nieodpłatnie;
  2. „wprowadzenie do obrotu” oznacza udostępnienie produktu na rynku Unii po raz pierwszy;
  3. „producent” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która wytwarza produkt lub która zleca zaprojektowanie lub wytworzenie produktu i sprzedaje ten produkt pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym;
  4. importer” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Unii i wprowadza do obrotu w Unii produkt pochodzący z państwa trzeciego;
  5. dystrybutor” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną w łańcuchu dostaw, niebędącą producentem ani importerem, która udostępnia produkt na rynku;
  6. dostawca usług realizacji zamówień” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która świadczy, w ramach działalności handlowej, co najmniej dwie z następujących usług: magazynuje, pakuje, adresuje i wysyła produkty, nie będąc ich właścicielem, z wyjątkiem usług pocztowych zdefiniowanych w art. 2 pkt 1 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (31), usług doręczania paczek zdefiniowanych w art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/644 (32) oraz wszelkich innych usług pocztowych lub usług transportu towarów;
  7. upoważniony przedstawiciel” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Unii i otrzymała od producenta pisemne upoważnienie do występowania w jego imieniu w zakresie określonych zadań w odniesieniu do obowiązków producenta wynikających z właściwego unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego lub wymagań niniejszego rozporządzenia;
  8. podmiot gospodarczy” oznacza producenta, upoważnionego przedstawiciela, importera, dystrybutora, dostawcę usług realizacji zamówień lub każdą inną osobę fizyczną lub prawną podlegającą obowiązkom związanym z wytwarzaniem produktów, udostępnianiem ich na rynku lub oddawaniem do użytku zgodnie z odpowiednim unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym;
  9. interfejs online” oznacza oprogramowanie, w tym stronę internetową, jej część lub aplikację, które jest obsługiwane przez podmiot gospodarczy lub w jego imieniu i które umożliwia użytkownikom końcowym dostęp do produktów podmiotu gospodarczego;
  10. użytkownik końcowy” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Unii i której produkt udostępniono jako konsumentowi, bez związku z prowadzoną przez nią działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub zawodową, albo jako profesjonalnemu użytkownikowi końcowemu w ramach prowadzonej działalności przemysłowej lub zawodowej;
  11. „produkty wprowadzane na rynek Unii” oznaczają produkty pochodzące z państw trzecich przeznaczone do wprowadzenia do obrotu w Unii lub przeznaczone do osobistego użytku lub konsumpcji na obszarze celnym Unii i objęte procedurą celną „dopuszczenia do obrotu”.

 

Podmiot odpowiedzialny – producent, importer, upoważniony przedstawiciel lub dostawca usług realizacji zamówień

 

Powyższym celom ma służyć ustalenie tzw. podmiotu odpowiedzialnego. Kim on jest? Zgodnie z treścią rozporządzenia jest to pewien podmiot gospodarczy mający miejsce zamieszkania lub siedzibę w Unii, który jest odpowiedzialny za zadania określone w tym rozporządzeniu. Do zadań podmiotu odpowiedzialnego należą z kolei:

  • weryfikacja i przechowywanie deklaracji zgodności UE lub deklaracji właściwości użytkowych i dokumentacji technicznej jeżeli przewidziano ich występowanie dla danego produktu,
  • współpraca z organami nadzoru rynku, w tym m.in.: przedstawianie temu organowi na wniosek wszystkich informacji i dokumentów koniecznych do wykazania zgodności produktu, a także jeżeli istnieją powody, by przypuszczać, że dany produkt stwarza ryzyko – informowanie o tym organy nadzoru rynku.

Powyższe oznacza, że będzie to ten podmiot, który będzie odpowiadał za zgodność produktów z unijnymi przepisami. 

Podmiotem odpowiedzialnym może być producent, importer, upoważniony przedstawiciel lub dostawca usług realizacji zamówień. 

Zadania wskazane w rozporządzeniu są takie same niezależnie od rodzaju podmiotu, natomiast różnica dotyczy zakresu, w jakim zadania te pokrywają się z innymi zadaniami danego podmiotu gospodarczego wynikającymi z różnych przepisów sektorowych. Obowiązki wprowadzane nowym rozporządzeniem istnieją niezależnie od wymogów wskazanych w przepisach szczególnych dla konkretnych sektorów.

 

Oznaczenie produktów – co się zmieni?

 

Informacja o podmiocie odpowiedzialnym, w szczególności jego nazwa, znak towarowy oraz dane kontaktowe powinny zostać podane na produkcie, czy też jego opakowaniu. Informacja może znaleźć się również na paczce lub w towarzyszącym dokumencie. 

Podmiot odpowiedzialny powinien więc dopilnować, by produkt zawierał przede wszystkim takie elementy jak: 

  • wskazane powyżej dane kontaktowe podmiotu odpowiedzialnego,
  • oznaczenie CE lub inne wymagane dla danego produktu,
  • dokumentacja wymagana przepisami dla danego produktu,
  • pozostała dokumentacja wymagana odrębnymi przepisami

 

Sprzedawca jako podmiot odpowiedzialny

 

Sprzedawca jeżeli nie jest samodzielnie podmiotem odpowiedzialnym w rozumieniu niniejszego rozporządzenia (jeżeli nie jest równocześnie producentem lub importerem), powinien dowiedzieć się czy w przypadku tego produktu występuje już w UE podmiot odpowiedzialny. W tym celu powinien skontaktować się z producentem, importerem, lub upoważnionym przedstawicielem. W przypadku gdy żaden z nich nie jest podmiotem odpowiedzialnym, tę rolę pełni dostawca usług realizacji zamówień, którym może być również sprzedawca. Rozporządzenie tak bowiem definiuje ten podmiot:

Dostawca usług realizacji zamówień – oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która świadczy, w ramach działalności handlowej, co najmniej dwie z następujących usług: magazynuje, pakuje, adresuje i wysyła produkty, nie będąc ich właścicielem, z wyjątkiem usług pocztowych zdefiniowanych w art. 2 pkt 1 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (31), usług doręczania paczek zdefiniowanych w art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/644 (32) oraz wszelkich innych usług pocztowych lub usług transportu towarów.

Wówczas, gdy podmiotem odpowiedzialnym nie będzie ani producent, ani importer, ani też upoważniony przedstawiciel, taki dostawca będzie zobowiązany spełnić obowiązki o których mowa powyżej, a więc również zweryfikować deklaracje zgodności i dopilnować by dany produkt zawierał wymagane oznaczenia oraz dokumentację.

 

Sprzedaż na odległość – np. poprzez sklep internetowy

 

Zgodnie z rozporządzeniem produkty oferowane do sprzedaży online lub w inny sposób na odległość uważa się za udostępnione na rynku, jeżeli oferta jest skierowana do użytkowników końcowych w Unii. Oferta sprzedaży jest uznawana za skierowaną do użytkowników końcowych w Unii, jeżeli odpowiedni podmiot gospodarczy w jakikolwiek sposób kieruje swoją działalność do państwa członkowskiego. 

Rozporządzenie podpowiada także jak to ustalić – w analizie poszczególnych przypadków należy wziąć pod uwagę istotne czynniki, takie jak obszary geograficzne, do których możliwa jest wysyłka, dostępne języki używane do sformułowania oferty lub składania zamówień czy też sposoby płatności. W przypadku sprzedaży online nie wystarczy sam fakt, że strona internetowa podmiotów gospodarczych lub pośredników jest dostępna w państwie członkowskim, w którym użytkownik końcowy ma siedzibę lub miejsce zamieszkania.

 

Podsumowanie

 

Nowe przepisy mają przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa importowanych produktów. Jednoznaczne wskazanie podmiotu odpowiedzialnego oraz podanie jego danych na tych produktach ma zadanie to ułatwiać. Sprzedawcy powinni zachować ostrożność i przed wprowadzeniem produktów do obrotu zadbać o to, by ustalić, który z podmiotów w łańcuchu dostaw pełni tę nową funkcję. 

Pełna treść rozporządzenia:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?utm_source=coma_email&utm_medium=521f3a69-65c1-4a1b-836a-89333cb9fd3f&uri=CELEX:32019R1020

Wytyczne dla podmiotów gospodarczych:
https://ec.europa.eu/docsroom/documents/46171?utm_source=coma_email&utm_medium=521f3a69-65c1-4a1b-836a-89333cb9fd3f 

 

Newsletter prawny dla Sprzedawców

Dowiesz się pierwszy o ważnych zmianach w prawie i otrzymasz specjalne zaproszenia na nasze webinary z prawnikiem!

SUKCES - zapisałeś się!

Napisz maila
*
*
*
Zamów rozmowę tel.
*
*