Jeden zły komentarz potrafi kosztować sprzedawcę klientów, a proces o ochronę dóbr osobistych trwa zwykle dłużej niż dwa lata. W opisywanej sprawie komentarz zniknął po zabezpieczeniu, a nie po wyroku, i to zabezpieczenie okazało się najważniejszym narzędziem. Sprzedawcę reprezentowali prawnicy Prokonsumencki.pl.
Stan faktyczny: pomyłka kupującego i komentarz o „kłamstwie”
Sprzedawca prowadzi na Allegro sprzedaż sprzętu RTV/AGD. Wiosną 2023 r. kupujący zamówił przez pomyłkę dwa identyczne laptopy. Jedno zamówienie anulował jeszcze tego samego dnia, drugi laptop zatrzymał. Sprzedawca zlecił zwrot środków za anulowany zakup, a laptop dotarł do kupującego w terminie, zgodny z opisem i bez zastrzeżeń.
Problem pojawił się przy zwrocie pieniędzy. Sprzedawca prosił kupującego o numer rachunku, a kupujący zamiast go podać wszczął dyskusję z konsultantami Allegro. Zwrot został ostatecznie wykonany przez serwis. Kilka dni później kupujący dodał na profilu sprzedawcy negatywny komentarz. Napisał w nim m.in., że obsługa jest „fatalna”, że sprzedający „bezczelnie kłamie” i „straszy sądem”, a całość to „KOMPROMITACJA”.
Sprzedawca odpowiedział publicznie następnego dnia, a później wysłał przedsądowe wezwanie do usunięcia komentarza. Bez skutku.
Pozew i wniosek o zabezpieczenie złożone razem
W pozwie o ochronę dóbr osobistych (art. 23 i 24 k.c.) sprzedawca żądał:
- usunięcia komentarza,
- 4 000 zł zadośćuczynienia (art. 448 k.c.),
- zwrotu kosztów procesu.
Razem z pozwem złożył wniosek o udzielenie zabezpieczenia. Uzasadnienie było proste: komentarz jest publiczny, stale widoczny w miejscu sprzedaży i każdego dnia może zniechęcać kolejnych kupujących, a szkodę handlową bardzo trudno później wykazać. Czekanie na wyrok oznaczałoby kilka lat widoczności wpisu.
Zabezpieczenie: jak szybko i co dokładnie sąd nakazał
Pozew wpłynął do Sądu Okręgowego w Gdańsku w październiku 2023 r. Sąd uwzględnił wniosek o zabezpieczenie w całości, po kilkunastu dniach, na posiedzeniu niejawnym, czyli bez wysłuchania pozwanego. Odstąpił też od pisemnego uzasadnienia, wskazując, że podziela argumentację z pozwu.
Na czas postępowania sąd:
- nakazał kupującemu uniemożliwić publiczny dostęp do komentarza, w szczególności przez jego usunięcie lub ukrycie, a gdyby to było niemożliwe, przez zwrócenie się do Allegro o usunięcie,
- zakazał dalszego rozpowszechniania komentarzy, opinii i ocen o sprzedawcy oraz o zawartej umowie, w Internecie i w mediach,
- zagroził obowiązkiem zapłaty 100 zł za każdy dzień naruszenia tych obowiązków.
Postanowienie obowiązywało do uprawomocnienia się wyroku. Kupujący został pouczony o zażaleniu do sądu apelacyjnego.
Egzekucja: 98 dni zwłoki i 9 800 zł
Kupujący komentarza nie usunął. Sprzedawca wszczął więc postępowanie o wykonanie zabezpieczenia przed sądem rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania kupującego. Sąd rejonowy zasądził w listopadzie 2024 r. 9 800 zł, liczone po 100 zł za każdy dzień zwłoki. Dopiero ta perspektywa doprowadziła do usunięcia komentarza.
Sąd okręgowy ocenił później, że usunięcie wpisu było wynikiem wyłącznie zastosowania przymusu państwowego, czyli właśnie zabezpieczenia.
Wyrok: naruszenie dóbr osobistych potwierdzone
W sierpniu 2025 r. sąd okręgowy uznał, że komentarz naruszył dobra osobiste sprzedawcy: dobre imię, renomę kupiecką i rzetelność w prowadzeniu działalności handlowej. Kluczowe były ustalenia:
- Komentarz dotyczył anulowanej transakcji, a nie tej zrealizowanej. Sąd nie dał wiary tłumaczeniom kupującego, że był niezadowolony z laptopa.
- Dowody (korespondencja ze sprzedawcą i z konsultantami Allegro) wskazywały, że sprzedawca prawidłowo wykonał umowę i zwrócił środki bez zbędnej zwłoki.
- Sformułowania „bezczelnie kłamie”, „kompromitacja” i „straszy sądem” nie miały oparcia w faktach.
- Sąd podkreślił, że decyzje zakupowe na platformach opierają się na ocenach i komentarzach sprzedawcy, więc ich znaczenie dla sprzedaży jest realne.
Naruszenie oceniano według kryterium obiektywnego, czyli z perspektywy przeciętnej osoby, a nie wrażliwości sprzedawcy. Ciężar dowodu bezprawności spoczywał na pozwanym, ale samo naruszenie musiał wykazać sprzedawca.
Sąd zasądził 1 000 zł zadośćuczynienia z odsetkami od dnia po doręczeniu pozwu oraz połowę kosztów procesu, tj. 997 zł. Sąd wprost wskazał, że kwota 9 800 zł z egzekucji zabezpieczenia wraz z 1 000 zł powinna zrekompensować sprzedawcy skutki naruszenia i działać odstraszająco.
Roszczenie o usunięcie komentarza sąd oddalił, bo na dzień zamknięcia rozprawy komentarza już nie było i żądanie wygasło. Sprzedawca nie zmodyfikował żądania pozwu, a sąd nie mógł orzekać ponad żądanie (art. 321 k.p.c.). Skutkiem było częściowe oddalenie powództwa i podział kosztów. To ważna lekcja procesowa: gdy komentarz zniknie w toku sprawy, warto rozważyć zmianę żądania, np. na ustalenie naruszenia.
Dlaczego w takich sprawach warto wnioskować o zabezpieczenie
- Postanowienie zapadło w kilkanaście dni od złożenia pozwu, a wyrok po niemal dwóch latach. Bez zabezpieczenia komentarz byłby widoczny przez cały ten okres.
- Brak wysłuchania drugiej strony. Sąd może orzec na posiedzeniu niejawnym, więc pozwany dowiaduje się o obowiązku już wtedy, gdy ma go wykonać.
- Presja finansowa. Zagrożenie 100 zł za dzień zwłoki jest realnym bodźcem. W tej sprawie kara urosła do 9 800 zł i była wielokrotnością zasądzonego zadośćuczynienia.
- Skuteczność. Wyrok zasądza zwykle skromne zadośćuczynienie, a to zabezpieczenie usunęło wpis i chroniło reputację w trakcie sporu.
- Szkoda trudna do wykazania. Sprzedawca nie musi dowodzić, ilu klientów straciło, bo zabezpieczenie opiera się na samym zagrożeniu dobra osobistego.
- Wydatki na postępowanie egzekucyjne weszły do kosztów procesu, które sąd rozdzielił między strony.
Kiedy komentarz kwalifikuje się do takiej sprawy
Nie każda krytyczna opinia narusza dobra osobiste. Kupujący może negatywnie ocenić sprzedaż i opisać swoje doświadczenia. Problem pojawia się wtedy, gdy komentarz zawiera nieprawdziwe zarzuty, zarzut kłamstwa lub nieuczciwości albo dotyczy innej transakcji niż ta, którą opisuje. W praktyce warto:
- zabezpieczyć dowody: zrzuty ekranu komentarza, korespondencję z kupującym i konsultantami platformy,
- odpowiedzieć na komentarz rzeczowo i publicznie,
- wysłać wezwanie do usunięcia komentarza,
- złożyć pozew razem z wnioskiem o zabezpieczenie, jeśli wpis nadal jest widoczny,
- po usunięciu komentarza w toku sprawy ocenić, czy zmienić żądanie pozwu.
Ocena, czy dana opinia wyczerpuje przesłanki naruszenia, zależy od jej treści i okoliczności sprzedaży.
Sprawę dla sprzedawcy prowadzili prawnicy Prokonsumencki.pl. Pomagamy sprzedawcom internetowym w ochronie reputacji, w tym w sprawach o nieprawdziwe opinie i komentarze. Potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z nami – kontakt@prokonsumencki.pl

