Kontrola inspekcji handlowej w sklepie internetowym 2025 / 2026 – poradnik sprzedawcy
Kontrola Inspekcji Handlowej (IH) to temat, który budzi uzasadniony niepokój wśród przedsiębiorców e-commerce. Inspekcja Handlowa jest wyspecjalizowanym organem kontroli, podległym pod Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), powołanym do ochrony interesów konsumentów oraz interesów gospodarczych państwa.
Do zadań inspekcji handlowej należy między innymi kontrola legalności i rzetelności przedsiębiorców w zakresie handlu, produkcji i usług, dlatego na kontrolę mogą być narażeni również sprzedawcy prowadzący sprzedaż internetową. Inspekcja handlowa wykonuje swoje zadania w ramach okresowych planów kontroli ale może również podjąć kontrole nieplanowane.
W tym artykule wyjaśniamy, jak wygląda kontrola Inspekcji Handlowej w sklepie internetowym w świetle aktualnych przepisów, co dokładnie sprawdzają inspektorzy i jakie sankcje grożą za wykryte nieprawidłowości.
Kontrola inspekcji handlowej, postępowanie w sklepie internetowym
Procedura kontrolna w sklepie internetowym różni się nieco od tej w sklepie stacjonarnym, głównie ze względu na specyfikę zawierania umów na odległość. W przypadku sklepu internetowego należy się liczyć obecnie z kontrolowanym zakupem, tzw. tajemniczym klientem. Po takim zakupie jest już przeprowadzana właściwa kontrola. Nadal IH może rozpocząć kontrolę tradycyjną, to jest bez wcześniej zakupu kontrolowanego.
1 | Zakup kontrolowany (Tajemniczy Klient)
Obecnie inspektorzy mają prawo do przeprowadzenia tzw. zakupu kontrolowanego bez wcześniejszego okazywania legitymacji. Oznacza to, że inspektor może złożyć zamówienie w Twoim sklepie jako „anonimowy klient”, aby zweryfikować:
- Czy proces zakupowy przebiega zgodnie z prawem.
- Czy konsument jest poprawnie informowany o kosztach i terminach.
- Czy produkt jest prawidłowo zapakowany i oznaczony.
- Czy dołączane są wymagane dokumenty (np. instrukcja w języku polskim).
Dopiero po odebraniu towaru inspektor okazuje legitymację i upoważnienie, a następnie dokonuje zwrotu towaru (przedsiębiorca ma obowiązek przyjąć zwrot i oddać pieniądze, a towar nie może być traktowany jako używany).
2 | Rozpoczęcie formalnej kontroli
Poza zakupem kontrolowanym, standardowa procedura wymaga okazania dokumentów. Przed przystąpieniem do czynności, inspektor ma obowiązek okazania legitymacji służbowej oraz upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.
Upoważnienie takie musi zawierać co najmniej:
- oznaczenie organu kontroli;
- wskazanie podstawy prawnej;
- datę i miejsce wystawienia;
- imię, nazwisko i stanowisko kontrolującego oraz numer jego legitymacji służbowej, a w przypadku upoważnienia do udziału w kontroli osób- imiona i nazwiska tych osób oraz numer dokumentu potwierdzającego tożsamość;
- oznaczenie kontrolowanego;
- określenie przedmiotu i zakresu kontroli;
- określenie daty rozpoczęcia kontroli i przewidywanej daty jej zakończenia;
- podpis osoby udzielającej upoważnienia, z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji;
- pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego.
Kontrolę przeprowadza się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej, w siedzibie lub miejscu wykonywania działalności gospodarczej i w godzinach pracy przedsiębiorstwa, w sposób sprawny i możliwe niezakłócający funkcjonowanie pracy kontrolowanego. W przypadku nieobecności osób wskazanych w zdaniu poprzednim, kontrola może odbyć się w obecności innego pracownika lub przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny nie będący pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę.
Możliwe jest również przeprowadzenie kontroli lub poszczególnych jej czynności w siedzibie organu Inspekcji w przypadku możliwości usprawnienia kontroli z tego powodu, jednakże do zmiany miejsca wymagana będzie zgoda kontrolowanego. Czynności kontrolne, jeżeli jest to niezbędne, mogą zostać przeprowadzone przy pomocy Policji.
Uprawnienia inspektora inspekcji handlowej
Inspektor przeprowadzający kontrolę posiada szereg uprawnień, które przyznane mu są na mocy ustawy o inspekcji handlowej (ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1063). Należy jednak pamiętać, że inspektor w toku kontroli może również przeprowadzić inne, nieprzewidziane przez ustawę czynności. W sklepie inspektor będzie mógł, np. zakupić testowo produkt lub usługę, zabezpieczyć produkty lub dowody oraz pobierać nieodpłatne próbki produktów do badań.
Uprawnienia inspektorów są szerokie i obejmują m.in.:
- Wstęp na teren firmy: Dostęp do magazynów, biur i miejsc przechowywania towaru.
- Żądanie dokumentów: Wgląd do akt, ewidencji, dokumentacji handlowej (faktury) i jakościowej (certyfikaty, badania).
- Badanie produktów: Pobieranie próbek towarów do badań laboratoryjnych (np. w celu weryfikacji składu odzieży czy bezpieczeństwa zabawek).
- Oględziny i zabezpieczanie dowodów: W tym zabezpieczenie produktów podejrzanych o niespełnianie norm.
- Przesłuchania: Możliwość przesłuchania pracownika lub przedsiębiorcy w charakterze świadka.
Ważne: Jeżeli w toku kontroli inspektor stwierdzi, że produkt stwarza zagrożenie lub jest zafałszowany, może wydać decyzję o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu lub nakazać wycofanie całej partii towaru z rynku.
W przypadku stwierdzenia naruszeń inspektor może zażądać niezwłocznego usunięcia uchybień porządkowych i organizacyjnych oraz przesłuchać osoby w charakterze świadka, strony lub biegłego- jeżeli jest to niezbędne dla wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Wojewódzki inspektor lub upoważniony przez niego inny inspektor może wydać decyzję o ograniczeniu wprowadzenia do obrotu, wstrzymanie wprowadzania do obrotu lub wycofanie z obrotu produktów albo wstrzymanie świadczenia usług, albo niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości lub nakazać wstrzymanie wprowadzania do obrotu lub wycofanie z obrotu w jego punktach sprzedaży całej partii artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, jeżeli stwierdzony rodzaj nieprawidłowości może odnosić się do całej partii produkcyjnej artykułu rolno-spożywczego przedsiębiorcy.
Wojewódzki inspektor może również zakazać dalszego przekazywania substancji, która została wprowadzona do obrotu wbrew ograniczeniom.
Co sprawdza Inspekcja Handlowa? Najczęstsze uchybienia
W ostatnich latach (zwłaszcza po wejściu w życie Dyrektywy Omnibus), zakres kontroli w sklepach internetowych znacznie się poszerzył.
Na co inspektorzy zwracają szczególną uwagę:
-
Dyrektywa Omnibus i ceny: Czy przy informowaniu o obniżce ceny (promocji) podana jest najniższa cena z ostatnich 30 dni przed obniżką? To obecnie jeden z najczęściej kontrolowanych punktów.
-
Opinie w sklepie: Czy przedsiębiorca weryfikuje, czy opinie pochodzą od klientów, którzy faktycznie kupili produkt? Jeśli nie – czy informuje o tym wprost?
-
Obowiązki informacyjne: Czy na stronie (zazwyczaj w stopce lub zakładce „Kontakt”) znajduje się numer telefonu umożliwiający szybki kontakt? Czy podane są pełne dane rejestrowe firmy?
-
Regulamin sklepu: Czy nie zawiera klauzul niedozwolonych (abuzywnych)? Czy poprawnie informuje o prawie do odstąpienia od umowy (14 dni) i procedurze reklamacyjnej?
-
Oznaczenie produktów:
-
Czy produkty posiadają instrukcje i oznaczenia w języku polskim?
-
Czy skład na metkach odzieży zgadza się z rzeczywistością?
-
Czy zabawki posiadają znak CE i odpowiednie ostrzeżenia?
-
Czy żywność jest poprawnie oznakowana (alergeny, daty ważności, kraj pochodzenia)?
-
Przykład: Sklep z ekologiczną żywnością może zostać skontrolowany pod kątem stosowania niedozwolonych oświadczeń zdrowotnych (np. sugerowanie, że dany produkt „leczy raka” lub „zapobiega chorobom”, jeśli nie jest to produkt leczniczy).
Protokół z kontroli inspekcji handlowej
Ustalenia powstałe podczas kontroli dokumentowane zostają w protokole kontroli. Po zapoznaniu się z treścią protokół zostaje podpisany zarówno przez inspektora jak i przedsiębiorstwo kontrolowane. W przypadku braku uwag do dokumentu, w protokole należy również ten fakt odnotować. Dokument sporządzany jest w dwóch egzemplarzach – jeden dla kontrolowanego, a drugi pozostawiony zostaje w aktach sprawy. Kontrolowany może zgłosić uwagi bezpośrednio do protokołu lub na piśmie, w terminie 7 dni od dnia przedstawienia dokumentu do podpisu. Wojewódzki inspektor ustosunkowuje się do uwag niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania. W przypadku zabezpieczenia produktów, dokumentów lub innych rzeczy, pobrania próbek, dokonania oględzin lub przeprowadzenia innych dowodów sporządza się również odrębny protokół.
Po sporządzeniu protokołu, jeżeli jest to niezbędne dla usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, wojewódzki inspektor wyda zarządzenie pokontrolne. Kontrolowany jest obowiązany do poinformowania, w wyznaczonym terminie, o sposobie w jaki zostanie wykonane zarządzenie. Dodatkowo inspektor wydaje wystąpienie pokontrolne, w którym wskazane są uchybienia oraz wnioski o ich usunięcie. W tym przypadku również kontrolowany lub jednostka nadrzędna, do której skierowane było wystąpienie, są obowiązani do udzielenia odpowiedzi w wyznaczonym terminie. Wystąpienie pokontrolne może zostać skierowane również do producenta lub importera.
Sankcje dla sprzedawcy przewidziane przez ustawę
Aktualny stan prawny przewiduje surowe sankcje, które coraz częściej mają charakter administracyjnych kar pieniężnych, a nie tylko mandatów karnych.
-
Naruszenie obowiązków informacyjnych (m.in. Dyrektywa Omnibus): Za brak informacji o najniższej cenie z 30 dni lub wprowadzanie w błąd co do opinii, Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej może nałożyć karę do 20 000 zł. Jeżeli naruszenie powtórzy się w ciągu 12 miesięcy – kara może wzrosnąć do 40 000 zł.
-
Wprowadzanie do obrotu produktów niespełniających wymagań: Kary mogą sięgać nawet do 100 000 zł w przypadku produktów niebezpiecznych.
-
Utrudnianie kontroli: Za udaremnianie lub utrudnianie czynności kontrolnych grozi odpowiedzialność karna (areszt, grzywna) lub wysoka kara administracyjna.
-
Oszustwa produktowe (zafałszowania): Kara pieniężna w wysokości do 10% przychodu osiągniętego w roku poprzednim (w przypadku rażących naruszeń interesów konsumentów procedowanych przez Prezesa UOKiK) lub kary kwotowe nakładane przez WIIH.
Podsumowanie – jak przygotować się do kontroli Inspekcji Handlowej?
Według raportów UOKiK, sprzedawcy internetowi najczęściej „wykładają się” na brakach w regulaminach, błędnym informowaniu o promocjach oraz nieprecyzyjnych opisach produktów.
Co możesz zrobić już teraz?
- Audyt regulaminu: Sprawdź, czy Twój regulamin jest zgodny z aktualnym prawem (Omnibus, DSA), czy nie zawiera klauzul niedozwolonych .
- Weryfikacja strony sklepu internetowego, w tym kart produktów: Upewnij się, że opisy są w języku polskim, a zdjęcia oddają rzeczywisty wygląd towaru, czy są zgodne z GPSR.
- Polityka cenowa: Zadbaj o mechanizm wyświetlania najniższej ceny z 30 dni przy każdej promocji, czy prawidłowo informujesz ocenach
Kontrola Inspekcji Handlowej nie musi oznaczać mandatu, jeśli Twój e-biznes jest prowadzony transparentnie. Kluczem jest wiedza i prewencja.
Specjalnie dla naszych Klientów – Sprzedawców Internetowych przygotowaliśmy audyt prewencyjny przed kontrolą m.in. Inspekcji Handlowej – audyt Checkstore. Poniżej znajdziesz więcej informacji o nim oraz link pod którym możesz go zakupić.
Prowadzenie sklepu internetowego to nie tylko sprzedaż, ale także konieczność spełnienia licznych wymogów prawnych. CheckStore to usługa, która pozwala sprawdzić, czy Twój sklep działa zgodnie z przepisami, minimalizując ryzyko kar i budując zaufanie wśród klientów. W ramach audytu sprawdzamy, czy strona jest poprawna pod kątem ponad 35 kryteriów. Opracowaliśmy je na bazie często wykrywanych naruszeń przez kontrolerów Inspekcji Handlowej.
Nasz zespół prawników, z 14-letnim doświadczeniem w obsłudze ponad 8500 sprzedawców, przeprowadzi szczegółowy audyt Twojej strony pod kątem zgodności z wybranymi przez nas kryteriami.
Audyt strony CheckStore oraz poprawnie przygotowany regulamin i polityka prywatności zabezpieczają Cię w dużej mierze przez negatywnymi skutkami kontroli. Te dwie usługi doskonale się uzupełniają – zyskujesz dostęp do naszego doświadczenia w obsłudze ponad 8500 Sprzedawców.
Kary nakładane przez Inspekcję Handlową w przypadku wykrycia na przykład błędów w obniżce cen mogą sięgać 20.000 zł, a w przypadku powtarzających się naruszeń nawet 40.000 zł. Audyt strony CheckStore ma zaoszczędzić nie tylko pieniądze, ale przede wszystkim stresu i niepewności związanej z kontrolą. Pozwoli się na nią lepiej przygotować i poprawić najczęściej występujące błędy w sklepach internetowych.
CheckStore to wręcz obowiązkowy przegląd Twojego sklepu.
Audyt możesz zamówić tutaj: https://prokonsumencki.pl/uslugi/checkstore-audyt/ (kliknij)
