REKLAMACJA TOWARU PRZEZ KONSUMENTA NA PODSTAWIE USTAWY PRZED I PO 25 GRUDNIA 2014 ROKU
PODSTAWA REKLAMACJI
z tytułu niezgodności towaru z umową
z tytułu rękojmi
DATA ZAWARCIA UMOWY SPRZEDAŻY
dotyczy Umów Sprzedaży zawartych do 24 grudnia 2014 roku
dotyczy Umów Sprzedaży zawartych od 25 grudnia 2014 roku
PODSTAWA PRAWNA
ustawa o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego z dnia 27 lipca 2002 r. (Dz.U. nr 141, poz. 1176 ze zm.) oraz inne powszechnie obowiązujące przepisy prawa
ustawa kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.) oraz inne powszechnie obowiązujące przepisy prawa
Sprzedawca odpowiada wobec Klienta, jeżeli Produkt w chwili jego wydania jest niezgodny z Umową Sprzedaży.
niezgodność towaru z umową
W przypadku indywidualnego uzgadniania właściwości Produktu domniemywa się, że jest on zgodny z Umową Sprzedaży, jeżeli odpowiada podanemu przez Sprzedawcę opisowi lub ma cechy okazanej Klientowi próbki albo wzoru, a także gdy nadaje się do celu określonego przez Klienta przy zawarciu Umowy Sprzedaży, chyba że Sprzedawca zgłosił zastrzeżenia co do takiego przeznaczenia Produktu. W przypadkach nieobjętych powyższymi przypadkami domniemywa się, że Produkt jest zgodny z Umową Sprzedaży, jeżeli nadaje się do celu, do jakiego tego rodzaju Produkt jest zwykle używany, oraz gdy jego właściwości odpowiadają właściwościom cechującym Produkt tego rodzaju. Takie samo domniemanie przyjmuje się, gdy Produkt odpowiada oczekiwaniom dotyczącym Produktu tego rodzaju, opartym na składanych publicznie zapewnieniach Sprzedawcy, producenta lub jego przedstawiciela; w szczególności uwzględnia się zapewnienia, wyrażone w oznakowaniu Produktu lub reklamie, odnoszące się do właściwości Produktu, w tym także terminu, w jakim Produkt ma je zachować.Na równi z zapewnieniem producenta traktuje się zapewnienie osoby, która wprowadza Produkt do obrotu krajowego w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa, oraz osoby, która podaje się za producenta przez umieszczenie na Produkcie swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odróżniającego. Za niezgodność Produktu z Umową Sprzedaży uważa się również nieprawidłowość w jego zamontowaniu i uruchomieniu, jeżeli czynności te zostały wykonane w ramach Umowy Sprzedaży przez Sprzedawcę lub przez osobę, za którą ponosi on odpowiedzialność, albo przez Klienta według instrukcji otrzymanej przy sprzedaży.
zwolnienie Sprzedawcy od odpowiedzialności
Sprzedawca nie odpowiada za niezgodność Produktu z Umową Sprzedaży, gdy Klient o tej niezgodności wiedział lub, oceniając rozsądnie, powinien był wiedzieć. Sprzedawca nie jest związany zapewnieniem, o którym mowa w art. 4, jeżeli wykazał, że zapewnienia tego nie znał ani, oceniając rozsądnie, znać nie mógł albo że nie mogło ono mieć wpływu na decyzję kupującego o zawarciu umowy, albo też że jego treść sprostowano przed zawarciem umowy.
Sprzedawca jest odpowiedzialny względem Klienta, jeżeli sprzedany Produkt ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia). wada fizycznaSprzedawca jest odpowiedzialny z tytułu rękojmi za wady fizyczne, które istniały w chwili przejścia niebezpieczeństwa na Klienta lub wynikły z przyczyny tkwiącej w sprzedanym Produkcie w tej samej chwili. Wada fizyczna polega na niezgodności sprzedanego Produktu z Umową Sprzedaży. W szczególności sprzedany Produkt jest niezgodna z Umową Sprzedaży, jeżeli:
nie ma właściwości, które Produkt tego rodzaju powinien mieć ze względu na cel w Umowie Sprzedaży oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;
nie ma właściwości, o których istnieniu Sprzedawca zapewnił Klienta, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;
nie nadaje się do celu, o którym Klient poinformował Sprzedawcę przy zawarciu Umowy Sprzedaży, a Sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;
została Klientowi wydana w stanie niezupełnym.
Jeżeli Klientem jest konsument, na równi z zapewnieniem Sprzedawcy traktuje się publiczne zapewnienia producenta lub jego przedstawiciela, osoby, która wprowadza Produkt do obrotu w zakresie swojej działalności gospodarczej, oraz osoby, która przez umieszczenie na sprzedanym Produkcie swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odróżniającego przedstawia się jako producent.
Sprzedany Produkt ma wadę fizyczną także w razie nieprawidłowego jego zamontowania i uruchomienia, jeżeli czynności te zostały wykonane przez Sprzedawcę lub osobę trzecią, za którą Sprzedawca ponosi odpowiedzialność, albo przez Klienta, który postąpił według instrukcji otrzymanej od Sprzedawcy.
wada prawna
Sprzedawca jest odpowiedzialny względem Klienta, jeżeli sprzedany Produkt stanowi własność osoby trzeciej albo jeżeli jest obciążony prawem osoby trzeciej, a także jeżeli ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu Produktem wynika z decyzji lub orzeczenia właściwego organu; w razie sprzedaży prawa sprzedawca jest odpowiedzialny także za istnienie prawa
zwolnienie Sprzedawcy od odpowiedzialności
Sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli Klient wiedział o wadzie w chwili zawarcia Umowy Sprzedaży.
Gdy przedmiotem Umowy Sprzedaży są Produkty oznaczone tylko co do gatunku albo Produkty mające powstać w przyszłości, Sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli Klient wiedział o wadzie w chwili wydania rzeczy. Przepisu tego nie stosuje się, gdy Klientem jest konsument.
Sprzedawca nie jest odpowiedzialny względem Klienta będącego konsumentem za to, że sprzedany Produkt nie ma właściwości wynikających z publicznych zapewnień, o których mowa powyżej, jeżeli zapewnień tych nie znał ani, oceniając rozsądnie, nie mógł znać albo nie mogły one mieć wpływu na decyzję Klienta o zawarciu Umowy Sprzedaży, albo gdy ich treść została sprostowana przed zawarciem Umowy Sprzedaży.
PODSTAWOWE UPRAWNIENIA KONSUMENTA
Niniejsze uprawnienia mają co do zasady charakter dwuetapowy, co oznacza, że Klient ma możliwość przejścia do drugiego etapu uprawnień dopiero po uprzednim wyczerpaniu uprawnień z pierwszego etapu:
1) Etap: naprawa / wymiana
Jeżeli Produkt jest niezgodny z Umową Sprzedaży, Klient może żądać doprowadzenia go do stanu zgodnego z Umową Sprzedaży przez nieodpłatną naprawę albo wymianę na nowy, chyba że naprawa albo wymiana są niemożliwe lub wymagają nadmiernych kosztów. Przy ocenie nadmierności kosztów uwzględnia się wartość Produktu zgodnego z Umową Sprzedaży oraz rodzaj i stopień stwierdzonej niezgodności, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie naraziłby Klienta inny sposób zaspokojenia.
2) Etap: obniżenie ceny /zwrot pieniędzy
Jeżeli Klient, z przyczyn określonych powyżej, nie może żądać naprawy ani wymiany albo jeżeli Sprzedawca nie zdoła uczynić zadość takiemu żądaniu w odpowiednim czasie lub gdy naprawa albo wymiana narażałaby Klienta na znaczne niedogodności, ma on prawo domagać się stosownego obniżenia ceny albo odstąpić od Umowy Sprzedaży. Od Umowy Sprzedaży Klient nie może odstąpić, gdy niezgodność Produktu z Umową Sprzedaży jest nieistotna. Przy określaniu odpowiedniego czasu naprawy lub wymiany uwzględnia się rodzaj Produktu i cel jego nabycia.
Niniejsze uprawnienia mają co do zasady charakter równorzędny, co oznacza, że Klient ma możliwość korzystania od razu zarówno z pierwszej, jak i drugiej grupy uprawnień:
1) Grupa: obniżenie ceny /zwrot pieniędzy
Jeżeli sprzedany Produkt ma wadę, Klient może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od Umowy Sprzedaży, chyba że Sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla Klienta wymieni wadliwy Produkt na wolny od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli Produkt był już wymieniony lub naprawiany przez Sprzedawcę albo Sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany Produktu na wolny od wad lub usunięcia wady. Obniżona cena powinna pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z Umowy Sprzedaży, w jakiej wartość Produktu z wadą pozostaje do wartości Produktu bez wady. Klient nie może odstąpić od Umowy Sprzedaży, jeżeli wada jest nieistotna.
> Jeżeli Klientem jest konsument, może zamiast zaproponowanego przez Sprzedawcę zgodnie z postanowieniami powyżej usunięcia wady żądać wymiany Produktu na wolny od wad albo zamiast wymiany Produktu żądać usunięcia wady, chyba że doprowadzenie Produktu do zgodności z Umową Sprzedaży w sposób wybrany przez Klienta jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów w porównaniu ze sposobem proponowanym przez Sprzedawcę. Przy ocenie nadmierności kosztów uwzględnia się wartość Produktu wolnego od wad, rodzaj i znaczenie stwierdzonej wady, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie narażałby Klienta inny sposób zaspokojenia.
Jeżeli spośród sprzedanych Produktów tylko niektóre są wadliwe i dają się odłączyć od Produktów wolnych od wad, bez szkody dla stron obu, uprawnienie Klienta do odstąpienia od umowy ograniczone jest do Produktów wadliwych.
2) Grupa: naprawa/wymiana
Jeżeli sprzedany Produkt ma wadę, Klient może żądać wymiany Produktu na wolny od wad albo usunięcia wady. Sprzedawca jest obowiązany wymienić Produkt wadliwy na wolny od wad lub usunąć wadę w rozsądnym czasie bez nadmiernych niedogodności dla Klienta. Sprzedawca może odmówić zadośćuczynienia żądaniu Klienta, jeżeli doprowadzenie do zgodności z Umową Sprzedaży Produktu wadliwego w sposób wybrany przez Klienta jest niemożliwe albo w porównaniu z drugim możliwym sposobem doprowadzenia do zgodności z Umową Sprzedaży wymagałoby nadmiernych kosztów.
WAŻNE TERMINY REKLAMACYJNE
2 miesiące na zawiadomienie Sprzedawcy o stwierdzeniu niezgodności
Kupujący traci swoje uprawnienia, jeżeli przed upływem dwóch miesięcy od stwierdzenia niezgodności Produktu z Umową Sprzedaży nie zawiadomi o tym Sprzedawcy. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie zawiadomienia przed jego upływem.
6 miesięcy domniemania istnienia niezgodności w chwili wydania Produktu
Sprzedawca odpowiada wobec Klienta, jeżeli Produkt w chwili jego wydania jest niezgodny z Umową Sprzedaży; w przypadku stwierdzenia niezgodności przed upływem sześciu miesięcy od wydania Produktu domniemywa się, że istniała ona w chwili wydania.
2 lata odpowiedzialności Sprzedawcy
Sprzedawca odpowiada za niezgodność Produktu z Umową Sprzedaży jedynie w przypadku jej stwierdzenia przed upływem dwóch lat od wydania tego Produktu Klientowi; termin ten biegnie na nowo w razie wymiany Produktu.
1 rok domniemania istnienia wady w chwili wydania Produktu
Sprzedawca jest odpowiedzialny z tytułu rękojmi za wady fizyczne, które istniały w chwili przejścia niebezpieczeństwa na Klienta lub wynikły z przyczyny tkwiącej w sprzedanym Produkcie w tej samej chwili. Jeżeli Klientem jest konsument, a wada fizyczna została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania sprzedanego Produktu, domniemywa się, że wada lub jej przyczyna istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na Klienta.2 lata odpowiedzialności SprzedawcySprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat, a gdy chodzi o wady nieruchomości – przed upływem pięciu lat od dnia wydania Produktu Klientowi. Do wykonywania uprawnień z tytułu rękojmi za wady prawne sprzedanego Produktu stosuje się przepisy dotyczące wady fizycznej, z tym że bieg terminu do wykonania uprawnień z tytułu rękojmi rozpoczyna się od dnia, w którym Klient dowiedział się o istnieniu wady, a jeżeli Klient dowiedział się o istnieniu wady dopiero na skutek powództwa osoby trzeciej – od dnia, w którym orzeczenie wydane w sporze z osobą trzecią stało się prawomocne.
MIEJSCE I SPOSÓB ZŁOŻENIA REKLAMACJI
Sprzedawca ma obowiązek określenia (np. w regulaminie sklepu internetowego) miejsca i sposobu złożenia reklamacji oraz stosowanej procedurze reklamacyjnej.
OPIS REKLAMACJI
Przepisy nie nakładają specjalnych wymogów dotyczących reklamacji towaru. Zaleca się jednak podanie przez Klienta w opisie reklamacji poniższych informacji – ułatwi to i przyspieszy rozpatrzenie reklamacji przez Sprzedawcę:
informacji i okoliczności dotyczących przedmiotu reklamacji, w szczególności rodzaju i daty wystąpienia niezgodności/wady;
żądanie sposobu doprowadzenia Produktu do zgodności z Umową Sprzedaży lub oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od Umowy Sprzedaży; oraz
danych kontaktowych składającego reklamację.
DOSTARCZENIE REKLAMOWANEGO PRODUKTU
W przypadku gdy do ustosunkowania się przez Sprzedawcę do reklamacja towaru Klienta lub do wykonania uprawnień Klienta wynikających z niezgodności Produktu z Umową Sprzedaży/rękojmi niezbędne będzie dostarczenie Produktu do Sprzedawcy, Klient może zostać poproszony przez Sprzedawcę o dostarczenie Produktu na koszt Sprzedawcy na wskazany przez niego adres. Jeżeli jednak ze względu na rodzaj niezgodności/wady, rodzaj Produktu lub sposób jego zamontowania dostarczenie Produktu przez Klienta byłoby niemożliwe albo nadmiernie utrudnione, Klient obowiązany jest udostępnić Produkt Sprzedawcy w miejscu, w którym Produkt się znajduje.
TERMIN ODPOWIEDZI SPRZEDAWCY NA ZŁOŻONĄ REKLAMACJĘ
Przepisy nie przewidują wprost terminu, w którym Sprzedawca powinien ustosunkować się do reklamacji konsumenta. Ustawa przewiduje jednak domniemanie uznania żądania za uzasadnione w przypadku o którym mowa poniżej. W pozostałych przypadkach warto Sprzedawcy wyznaczyć odpowiedni termin na ustosunkowanie się.Jeżeli Klient żąda doprowadzenia Produktu do stanu zgodnego z umową przez nieodpłatną naprawę albo wymianę na nowy, a Sprzedawca który otrzymał od kupującego powyższe żądanie i nie ustosunkował się do tego żądania w terminie 14 dni, to uważa się, że uznał je za uzasadnione. Więcej można o tym przeczytać tutaj:Masz 14 dni na ustosunkowanie się do reklamacji klienta i ani dnia więcej
Przepisy nie przewidują wprost terminu, w którym Sprzedawca powinien ustosunkować się do reklamacji konsumenta. Ustawa przewiduje jednak domniemanie uznania żądania za uzasadnione w przypadku o którym mowa poniżej. W pozostałych przypadkach warto Sprzedawcy wyznaczyć odpowiedni termin na ustosunkowanie się.Tutaj domniemanie uznania żądania za uzasadnione zostało dodatkowo rozciągnięte na żądanie obniżenia ceny – jeżeli Klient będący konsumentem zażądał wymiany Produktu lub usunięcia wady albo złożył oświadczenie o obniżeniu ceny, określając kwotę, o którą cena ma być obniżona, a Sprzedawca nie ustosunkował się do tego żądania w terminie czternastu dni, uważa się, że żądanie to uznał za uzasadnione.
TERMIN REALIZACJI ŻĄDANIA REKLAMACYJNEGO KONSUMENTA PRZEZ SPRZEDAWCĘ
Jeżeli Klient żąda doprowadzenia Produktu do stanu zgodnego z umową przez nieodpłatną naprawę albo wymianę na nowy, to Sprzedawca powinien uczynić zadość takiemu żądaniu w odpowiednim czasie. Przy określaniu odpowiedniego czasu naprawy lub wymiany uwzględnia się rodzaj Produktu i cel jego nabycia.W przypadku żądania obniżenia ceny albo zwrotu pieniędzy Klient powinien wyznaczyć Sprzedawcy termin na ich zwrot (np. 7 dni od dnia otrzymania żądania obniżenia ceny / oświadczenia o odstąpieniu od umowy).
Sprzedawca jest obowiązany wymienić wadliwy Produkt na wolny od wad lub usunąć wadę w rozsądnym czasie bez nadmiernych niedogodności dla Klienta.W przypadku żądania zwrotu pieniędzy zwrot na rzecz konsumenta powinien nastąpić niezwłocznie. W przypadku żądania obniżenia ceny Klient powinien wyznaczyć Sprzedawcy termin na ich zwrot (np. 7 dni od dnia otrzymania żądania obniżenia ceny).
KOSZTY REKLAMACYJNE
Naprawa i wymiana Produktu na nowy dokonywana jest przez Sprzedawcę nieodpłatnie. Nieodpłatność naprawy i wymiany oznacza, że Sprzedawca ma również obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez Klienta, w szczególności kosztów demontażu, dostarczenia, robocizny, materiałów oraz ponownego zamontowania i uruchomienia.W przypadku innych kosztów poniesionych przez Klienta w związku z reklamację Klient może się ich domagać na zasadach ogólnych. Do odpowiedzialności odszkodowawczej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o skutkach niewykonania zobowiązań.Odsyłamy także do:
Z zastrzeżeniem dwóch wyjątków zamieszczonych poniżej (dotyczących demontażu i ponownego montażu) koszty wymiany lub naprawy ponosi Sprzedawca. W szczególności obejmuje to koszty demontażu i dostarczenia Produktu, robocizny, materiałów oraz ponownego zamontowania i uruchomienia.Jeżeli wadliwy Produkt został zamontowany, Klient może żądać od Sprzedawcy demontażu i ponownego zamontowania po dokonaniu wymiany na wolny od wad lub usunięciu wady. W razie niewykonania tego obowiązku przez Sprzedawcę Klient jest upoważniony do dokonania tych czynności na koszt i niebezpieczeństwo Sprzedawcy. Poniżej prezentujemy dwa wyjątki:
Sprzedawca może odmówić demontażu i ponownego zamontowania, jeżeli koszt tych czynności przewyższa cenę sprzedanego Produktu.
Jeżeli Klientem jest konsument, może on żądać od Sprzedawcy demontażu i ponownego zamontowania, jest obowiązany jednak ponieść część związanych z tym kosztów przewyższających cenę sprzedanego Produktu albo może żądać od Sprzedawcy zapłaty części kosztów demontażu i ponownego zamontowania, do wysokości ceny sprzedanego Produktu.
Klient w razie odstąpienia od umowy albo żądania wymiany Produktu na wolny od wad, jest obowiązany na koszt Sprzedawcy dostarczyć wadliwy Produkt do miejsca oznaczonego w Umowie Sprzedaży, a gdy takiego miejsca nie określono w Umowie Sprzedaży – do miejsca, w którym Produkt został wydany Klientowi. Jeżeli jednak ze względu na rodzaj Produktu lub sposób jego zamontowania dostarczenie Produktu przez Klienta byłoby nadmiernie utrudnione, Klient obowiązany jest udostępnić Produkt Sprzedawcy w miejscu, w którym Produkt się znajduje.
W przypadku innych kosztów poniesionych przez Klienta w związku z reklamacją Klient może się ich domagać na zasadach ogólnych. Do odpowiedzialności odszkodowawczej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o skutkach niewykonania zobowiązań.
POZASĄDOWE SPOSOBY ROZPATRYWANIA REKLAMACJI I DOCHODZENIA ROSZCZEŃ
Szczegółowe informacje dotyczące możliwości skorzystania przez Klienta będącego konsumentem z pozasądowych sposobów rozpatrywania reklamacji i dochodzenia roszczeń oraz zasady dostępu do tych procedur dostępne są w siedzibach oraz na stronach internetowych powiatowych (miejskich) rzeczników konsumentów, organizacji społecznych, do których zadań statutowych należy ochrona konsumentów, Wojewódzkich Inspektoratów Inspekcji Handlowej oraz pod następującymi adresami internetowymi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów:
http://www.uokik.gov.pl/sprawy_indywidualne.php oraz
http://www.uokik.gov.pl/wazne_adresy.php.
Klient będący konsumentem posiada m.in. następujące możliwości skorzystania z pozasądowych sposobów rozpatrywania reklamacji i dochodzenia roszczeń:
Klient uprawniony jest do zwrócenia się do stałego polubownego sądu konsumenckiego działającego przy Inspekcji Handlowej z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu wynikłego z zawartej Umowy Sprzedaży.
Klient uprawniony jest do zwrócenia się do wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej z wnioskiem o wszczęcie postępowania mediacyjnego w sprawie polubownego zakończenia sporu między Klientem, a Sprzedawcą.
Klient może uzyskać bezpłatną pomoc w sprawie rozstrzygnięcia sporu między Klientem, a Sprzedawcą, korzystając także z bezpłatnej pomocy powiatowego (miejskiego) rzecznika konsumentów lub organizacji społecznej, do której zadań statutowych należy ochrona konsumentów (m.in. Federacja Konsumentów, Stowarzyszenie Konsumentów Polskich). Porady udzielane są pod przez Federację Konsumentów pod bezpłatnym numerem infolinii konsumenckiej 800 007 707 oraz przez Stowarzyszenie Konsumentów Polskich pod adresem email porady@dlakonsumentow.pl.
Nowa ustawa o prawach konsumenta wejdzie w życie z dniem 25 grudnia 2014r. . Jak powszechnie wiadomo zmieni się wiele kwestii, w tym między innymi potwierdzenie zawarcia umowy. Na wstępie wskażmy jednak podstawowe obowiązki informacyjne sprzedawcy internetowego, których spełnienia od sprzedawcy będzie wymagała nowa ustawa o prawach konsumenta i to najpóźniej w chwili wyrażania przez konsumenta woli związania się umową.
Jest to o tyle istotne, że informacje te muszą być następnie udzielone konsumentowi ponownie na trwałym nośniku w rozsądnym czasie po jej zawarciu, najpóźniej w chwili dostarczenia rzeczy lub przed rozpoczęciem świadczenia usługi (potwierdzenie zawarcia umowy).
Podstawowe obowiązki przedsiębiorcy w umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość.
Najpóźniej w chwili wyrażania przez konsumenta woli związania się umową przedsiębiorca ma obowiązek poinformować konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o:
głównych cechach świadczenia z uwzględnieniem przedmiotu świadczenia oraz sposobu porozumiewania się z konsumentem
swoich danych identyfikujących w szczególności o firmie, organie, który zarejestrował działalność gospodarczą, a także numerze, pod którym został zarejestrowany
adresie przedsiębiorstwa, adresie poczty elektronicznej oraz numerach telefonu czy faksu jeżeli są dostępne, pod którymi konsument może szybko i efektywnie kontaktować się z przedsiębiorcą
adresie pod którym konsument może składać reklamacje, jeżeli jest inny niż adres przedsiębiorstwa
łącznej cenie lub wynagrodzeniu za świadczenie wraz z podatkami, a gdy charakter przedmiotu świadczenia nie pozwala, rozsądnie oceniając, na wcześniejsze obliczenie ich wysokości- sposobie, w jaki będą one obliczane, a także opłatach za transport, dostarczenie, usługi pocztowe oraz innych kosztach,a gdy nie można ustalić wysokości tych opłat- o obowiązku ich uiszczenia; w razie zawarcia umowy na czas nieoznaczony lub umowy obejmującej prenumeratę przedsiębiorca ma obowiązek podania łącznej ceny lub wynagrodzenia obejmującego wszystkie płatności za okres rozliczeniowy, a gdy umowa przewiduje stałą stawkę- także łącznych miesięcznych płatności
kosztach korzystania ze środka porozumiewania się na odległość w celu zawarcia umowy, w przypadku gdy są wyższe niż stosowane zwykle za korzystanie z tego środka porozumiewania się
sposobie i terminie zapłaty
sposobie i terminie spełnienia świadczenia przez przedsiębiorcę oraz stosowanej przez przedsiębiorcą procedurze rozpatrywania reklamacji
sposobie i terminie wykonania prawa odstąpienia od umowy, a także wzorze formularza odstąpienia od umowy
kosztach zwrotu rzeczy w przypadku odstąpienia od umowy, które ponosi konsument; w odniesieniu do umów zawieranych na odległość – kosztach zwrotu rzeczy, jeżeli ze względu na swój charakter rzeczy te nie będą mogły zostać wysłane w zwykłym trybie pocztą.
obowiązku zapłaty przez konsumenta poniesionych przez przedsiębiorcę uzasadnionych kosztów
braku prawa odstąpienia od umowy lub okolicznościach w którym konsument traci to prawo, na postawie ustawy o prawach konsumenta
obowiązku dostarczenia rzeczy bez wad
istnieniu i treści gwarancji i usług posprzedażnych oraz sposobie ich realizacji
kodeksie dobrych praktyk, o którym mowa w art.2 pkt 5 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz sposobie zapoznania się z nim
czasie trwania umowy lub sposobie i przesłankach wypowiedzenia umowy- jeżeli umowa jest zawarta na czas nieoznaczony lub jeżeli ma ulegać automatycznemu przedłużeniu
minimalnym czasie trwania zobowiązań konsumenta wynikających z umowy
wysokości i sposobie złożenia kaucji lub udzielenia innych gwarancji finansowych, które konsument jest zobowiązany spełnić na żądanie przedsiębiorcy
funkcjonalności treści cyfrowych oraz technicznych środkach ich ochrony
mających znaczenie interoperacyjnościach treści cyfrowych ze sprzętem komputerowym i programowaniem, o których przedsiębiorca wie lub powinien wiedzieć
możliwościach skorzystania z pozasądowych sposobów rozpatrywania reklamacji i dochodzenia roszczeń oraz zasadach dostępu do tych procedur
Sprzedawca ma obowiązek udzielić powyższych informacji w sposób odpowiadający rodzajowi użytego środka porozumiewania się na odległość w sposób czytelny i wyrażonych prostym językiem. W praktyce informacje te będą podawane częściowo przy produkcie, a częściowo w trakcie składania zamówienia. Ważne aby były one czytelne, zrozumiałe i jasne dla przeciętnego konsumenta.
Obowiązek przekazania konsumentowi potwierdzenie zawarcia umowy na odległość na trwałym nośniku
Przedsiębiorca ma obowiązek przekazać konsumentowi potwierdzenie zawarcia umowy na odległość na trwałym nośniku w rozsądnym czasie po jej zawarciu, najpóźniej w chwili dostarczenia rzeczy lub przed rozpoczęciem świadczenia usługi. Potwierdzenie to obejmuje:
informacje o których mowa powyżej, chyba że przedsiębiorca dostarczył konsumentowi te informacje, na trwałym nośniku przed zawarciem umowy
informacje o udzielonej przez konsumenta zgodzie na dostarczanie treści cyfrowych w okolicznościach przewidujących prawa odstąpienia od umowy
Co grozi sprzedawcy, który nie przekaże konsumentowi potwierdzenia zawarcia umowy
Nowa ustawa o prawach konsumenta stanowi o kilku potencjalnych sankcjach dla sprzedawcy internetowego za nie przekazanie konsumentowi potwierdzenia zawarcia umowy na odległość na trwałym nośniku:
możliwość popełnienia wykroczenia zagrożonego karą grzywny,
w przypadku treści cyfrowych, które nie są zapisane na nośniku materialnym konsument nie ponosi kosztów ich dostarczania.
Dodatkowo można wskazać na ryzyko wszczęcia przez UOKiKpostępowania w sprawie naruszenia zbiorowego interesu konsumentów, które jest zagrożone karą finansową do 10 % przychodów za poprzedni rok rozliczeniowy.
Czym jest trwały nośnik informacji
Na koniec należy wskazać jeszcze, co należy rozumieć pod pojęciem trwałego nośnika. Nowa ustawa o prawach konsumenta ma trwały nośnik oznacza materiał lub narzędzie umożliwiające konsumentowi lub przedsiębiorcy przechowywanie informacji kierowanych osobiście do niego, w sposób umożliwiający dostęp do informacji w przyszłości przez czas odpowiedni do celów, jakim te informacje służą, i które pozwalają na odtworzenie przechowywanych informacji w niezmienionej postaci. Co istotne dla sprzedawców internetowych takim trwałym nośnikiem jest również posłużenie się pocztą elektroniczną. A zatem wystarczy w tym wypadku przygotowanie potwierdzenia zawarcia umowy i przesłanie go na adres mailowy klienta. Można to zrobić razem z wiadomością, którą klient otrzyma po złożeniu zamówienia, ale zwracamy uwagę na niebezpieczeństwo trafienia takiej wiadomości do skrzynki spamowej (często niestety wiadomość od nieznanego adresata z załącznikiem może tak zostać potraktowana przez nasz system pocztowy). Dlatego warto takie potwierdzenie przesłać w kolejnej wiadomości.
Podsumowanie
W porównaniu do obecnych przepisów możemy odnotować trzy podstawowe zmiany:
1) po pierwsze zakres obowiązków informacyjnych został znacznie zwiększony
2) po drugie brak potwierdzenia nie skutkuje już przyznaniem konsumentowi wydłużonego terminu na odstąpienie od umowy (są jednak inne sankcje, w tym możliwość popełnienia wykroczenia zagrożonego karą grzywny)
3) po trzecie sprzedawca ma możliwość przekazania potwierdzenia mailowo – dotychczas jedyną dopuszczalną forma była forma papierowa.
Podsumowując – mimo, iż zakres obowiązków został poszerzony, to możliwość przesłania tych informacji mailowo ostatecznie korzystnie wpłynie na sytuację sprzedawców internetowych.
Zagadnienie dopuszczalności sprzedaży alkoholu przez Internet jest od dłuższego czasu dość kontrowersyjne. Wątpliwości wzbudzają szczególnie niejasne w tej kwestii regulacje ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 26 października 1982 r. Zakaz internetowej sprzedaży alkoholu nie został bezpośrednio wyrażony w obowiązujących przepisach prawa. Nie oznacza to jednak, że handel alkoholem w sieci można prowadzić legalnie.
Internetowa sprzedaż alkoholu przedmiotem interpelacji poselskiej – czy będą zmiany w przepisach
Poseł Rzeczpospolitej Polskiej wystosował odpowiednią interpelację (nr 25700) do Ministra Finansów w sprawie sprzedaży alkoholu przez Internet. Poseł w swojej interpelacji wskazuje, iż współczesny obrót gospodarczy przenosi się w dużej mierze do Internetu. Konsumenci przekonali się do tej formy zakupów. Szczególnie ci, którzy w miejscu zamieszkania mają problem z dostępnością wielu dóbr. Poseł podkreśla, iż handlu alkoholem za pośrednictwem Internetu nie zabraniają inne państwa członkowskie Unii Europejskiej. Sklepy oferujące sprzedaż alkoholu przez Internet z powodzeniem funkcjonują w Wielkiej Brytanii, Niemczech, czy Estonii.
Poseł w swojej interpelacji dopytuje, czy Ministerstwo Finansów analizowało możliwość zmiany ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, tak by umożliwić przedsiębiorcom zajmującym się handlem wyrobami alkoholowymi sprzedaż za pośrednictwem Internetu.
W odpowiedzi Ministerstwo Zdrowia informuje, iż interpretacja przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w szczególności ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pozwala na stwierdzenie, że sprzedaż alkoholu przez Internet jest niezgodna z wyżej wymienioną ustawą. Generalną zasadą wprowadzoną przez ustawodawcę jest zasada prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych jedynie pod warunkiem posiadania stosownego zezwolenia. Jednocześnie należy wskazać że obowiązujące przepisy nie przewidują wydania takiego rodzaju zezwolenia, jak zezwolenie na sprzedaż alkoholu przez Internet.
Interpretacja przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jednoznacznie wskazuje na cel obowiązywania wyżej wskazanej ustawy. Niewątpliwie celem ustawodawcy było wychowanie społeczeństwa w trzeźwości oraz przeciwdziałanie alkoholizmowi, a jednym ze środków do osiągnięcia wymienionego celu, jest ograniczenie dostępności alkoholu. Powyższe stanowisko potwierdza również orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które traktuje, iż względy zdrowia publicznego, ochrony konsumentów, zdrowia zwierząt i środowiska miejskiego stanowią nadrzędny interes publiczny. Takie nadrzędne względy mogą uzasadniać stosowanie systemów zezwoleń i innych ograniczeń.
W opinii Ministerstwa Zdrowia sprzedaż napojów alkoholowych przez Internet jest sprzeczna z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ministerstwo jednocześnie informuje, że w chwili obecnej prace nad nowelizacją wyżej wskazanej ustawy nie są prowadzone ani też nie planuje się ich podjęcia ze względu na ich sprzeczność z celem nadrzędnym ustawodawcy.
Sprzedaż alkoholu przez Internet w świetle przepisów i orzecznictwa polskiego
Na uwagę zasługuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu (III SA/Wr 519/13), w którym to sąd utrzymał w mocy decyzję prezydenta jednego z polskich miast cofającą zezwolenie na sprzedaż alkoholu powyżej 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo przeznaczonych do sprzedaży w sklepie stacjonarnym. Do tej decyzji doszło wobec stwierdzenia, że sklep stacjonarny prowadzi sprzedaż alkoholu niezgodnie z regulacjami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Sklep stacjonarny, poza sprzedażą alkoholu “na miejscu”, zajmuje się również obsługą sprzedaży napojów alkoholowych z wykorzystaniem serwisu internetowego.
Organ administracji podkreślił, że napoje alkoholowe są szczególnego rodzaju towarem, którego obrót możliwy jest tylko w ściśle określonych ramach wyznaczonych ustawą. W rozstrzyganiu takiego typu spraw należy mieć na uwadze cel ustawy, wyrażony w jej przepisach, które nakładają na wszystkie organy obowiązek podejmowania, m.in. działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych.
Sąd podkreślił również, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi określa zamknięty katalog zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych, a organ może udzielić tylko takiego zezwolenia, które jest przewidziane w przepisach. Zgodnie z regulacjami zawartymi we wskazanej ustawie możliwe jest uzyskanie zezwolenia:
na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży – wydawanego na okres nie krótszy niż cztery lata, na sprzedaż w określonym lokalu,
na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem sprzedaży – wydawanego na okres nie krótszy niż dwa lata, na sprzedaż w określonym lokalu,
jednorazowego – wydawanego na okres do dwóch dni przedsiębiorcom posiadającym któreś z wyżej wymienionych zezwoleń lub jednostkom Ochotniczych Straży Pożarnych,
na sprzedaż napojów alkoholowych dla przedsiębiorców, których działalność polega na organizacji przyjęć – wydawanego na okres do dwóch lat, a także
na wyprzedaż posiadanych zewidencjonowanych zapasów napojów alkoholowych – wydawanego określonej grupie przedsiębiorców na okres do sześciu miesięcy.
Zauważono również, że naruszeniem warunków sprzedaży napojów alkoholowych jest samo stworzenie możliwości nawiązywania umów sprzedaży za pośrednictwem Internetu. Akceptacja nawiązywania umów sprzedaży za pośrednictwem Internetu prowadziłaby do próby obejścia prawa, umożliwiając zaopatrywanie się w alkohol wbrew wprowadzonym przez ustawę przepisom. Wyżej wskazane zachowanie w polskim ustawodawstwie nie jest zatem akceptowalne.
Należy jednak zwrócić uwagę na nieprezycyjność i niejasność przepisów polskich ustaw. Z jednej strony istnieje generalny zakaz detalicznej sprzedaży napojów alkoholowych, który może zostać uchylony jedynie poprzez wydanie odpowiedniego zezwolenia na podstawie ustawy. Zaś z drugiej strony nowa ustawa o prawach konsumenta z dnia 30 maja 2014 r. wprowadza zapis, iż konsumentowi nie przysługuje prawo odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość w przypadku umów, w których przedmiotem świadczenia są napoje alkoholowe, których cena została uzgodniona przy zawarciu umowy sprzedaży, a których dostarczenie może nastąpić dopiero po upływie 30 dni i których wartość zależy od wahań na rynku, nad którymi przedsiębiorca nie ma kontroli. Powyższe zapisy niewątpliwie wymagają precyzyjnego wyjaśnienia.
Podsumowanie
Istnieje ogromna potrzeba doprecyzowania obowiązujących przepisów, ustawa regulująca tę kwestię pochodzi bowiem z czasów, gdy sprzedaż internetowa jeszcze nie istniała. Podmioty zajmujące się sprzedażą alkoholu podchodzą do tematu dwojako, albo wycofują się z takich prób albo też sprzedają alkohol w sieci ryzykując utratę zezwolenia. W tym celu nierzadko tworzą spółki zajmujące się tylko taką sprzedażą tak aby zminimalizować ryzyko utraty zezwolenia. Dodatkowo stosują różne metody “obejścia” interpretacji przepisów przez urzędników – przykładowo określając w regulaminie sprzedaży, że umowa zawierana jest w siedzibie sprzedającego.
Aktualizacja maj 2015 – nowe stanowisko Ministerstwa Gospodarki
Jak informuje „Gazeta Wyborcza” Ministerstwo Gospodarki chce się zgodzić na handel alkoholem przez internet – „MG stoi na stanowisku, że wskazane jest opracowanie takich propozycji zabezpieczeń w handlu alkoholem przez internet, które jednocześnie będą brały pod uwagę cele polityki zdrowotnej, jak i nie będą ograniczały swobody prowadzenia działalności gospodarczej” – pisze Danuta Ryszkowska-Grabowska.
Z powyższego nie należy wyciągać wniosków, że internetowa sprzedaż alkoholu już jest legalna, ale można oczekiwać, że nie w długim czasie zostaną przedstawione konkretne propozycje legislacyjne, które umożliwią na legalną sprzedaż alkoholu przez Internet. Będziemy się temu oczywiście przyglądać i informować Was na bieżąco.
W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących sprzedaży napojów alkoholowych przez Internet, prawnicy naszego serwisu są do Państwa dyspozycji.
Aktualizacja lipiec 2022 r. – Wyrok popierający stanowisko o możliwości sprzedaży alkoholu przez Internet
Choć wydawać by się mogło, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GSK 2566/14, zamyka problematykę sprzedaży alkoholu za pośrednictwem Internetu, w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiają się zdania odmienne.
W wyroku z dnia 8 sierpnia 2018 r. (sygn. III SA/Kr 493/18), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję organu o cofnięciu koncesji na sprzedaż alkoholu, ze względu na prowadzenie sprzedaży internetowej, obejmującej te produkty. Co istotne, stan faktyczny jest tożsamy z większością przypadków rozpatrywanych przez organy administracji, czyli mamy do czynienia z problematyką uznania sprzedaży za pośrednictwem sieci Internet, jako niezgodnej z wymogami udzielenia koncesji (sprzedaży wyłącznie w miejscu, którego dotyczy koncesja – sprzedaż lokalna).
W przedmiotowej sprawie, Prezydent Miasta, czyli organ odpowiedzialny za wydawanie koncesji, orzekł o cofnięciu zezwolenia w tym zakresie, zarzucając naruszenie warunków jego udzielenia, poprzez sprzedaż wina za pośrednictwem formularza zamówienia dostępnego na stronie sklepu internetowego. Organ podkreślał, że obowiązująca ustawa, pomimo jej uchwalenia w latach 90-tych ubiegłego wieku, poprzez reglamentację sprzedaży alkoholu, dąży w rzeczywistości do ścisłego ustalenia miejsca, gdzie tego typu wyroby mogą być sprzedawane.
Co bardzo istotne, w przedmiotowej sprawie, ciekawą argumentację podniósł podmiot, prowadzący sprzedaż wina za pośrednictwem sklepu internetowego, cytując:
„ (…) do chwili obecnej nie zapadł ani jeden prawomocny wyrok sądu administracyjnego utrzymujący w mocy decyzję o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wydaną w takim stanie faktycznym, jaki mamy w niniejszej sprawie.”
Co więcej, podkreślano, że w przypadku, w którym ustawa wprost nie wskazuje na zakaz sprzedaży alkoholu za pośrednictwem elektronicznych form komunikacji na odległość, nie możemy z jej treści wywodzić zakazu prowadzenia takiej formy handlu, działając na zasadzie wykładni rozszerzającej.
Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie przychyliło się argumentacji sprzedawcy i uchyliło decyzję organu administracji w zakresie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholi, poprzez prowadzenie handlu tymi produktami w Internecie.
Co najistotniejsze w rozstrzygnięciu, Sąd podkreślił, że jak
„Trafnie też zauważają skarżący, że swoboda działalności gospodarczej, wskazana w art. 22 Konstytucji RP jest wolna, ale z zachowaniem warunków wynikających z przepisów prawa. Skoro w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi brak jest wyraźnego zakazu sprzedaży przez Internet, to nie można go wyprowadzać z celów i zasad tej ustawy, bo nie wynika z nich, że właśnie owe cele w postaci ograniczenia dostępności do napojów alkoholowych obejmowały ten rodzaj sprzedaży. Ustawa ta jest zupełnie niedostosowana do obecnych realiów rynkowych, co powinno być postulatem de lege ferenda do jej zmian w tym zakresie.”
Jak podkreśla Sąd:
„sprzedaż przez Internet, lecz z określonego w zezwoleniu punktu sprzedaży, nie jest jeszcze jednym, dodatkowym miejscem sprzedaży, niewymienionym w art. 96 ustawy, lecz jest to dodatkowa forma komunikacji przedsiębiorcy z potencjalnymi klientami, a więc jednym ze sposobów sprzedaży funkcjonującym w dzisiejszych realiach.”
Co istotne, pomimo upływu już niemalże dwóch lat od wydania tego wyroku, który można w jakimś stopniu uznać za przełomowy, z perspektywy handlu alkoholem w Internecie, poprzez precedensową kontynuację cofania koncesji przez organy administracyjne, wskutek sprzedaży wyrobów alkoholowych w Internecie, jego wydźwięk zanikł.
Może mieć to poniekąd związek z nadal istniejącym przekonaniem o niemożliwości prowadzenia handlu tego typu produktami w Internecie, czego przejawem jest chociażby poselski projekt zmiany ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi mający na celu zakończenie sporów w tym zakresie i jednoznaczne ustalenie, iż handel alkoholem w Internecie jest w pełni legalny i dopuszczalny. Projekt ten co prawda wpłynął do Sejmu, ale prace nad nim zatrzymały się w 2020 r. po negatywnej ocenie środowiska lekarskiego (więcej o projekt można przeczytać tutaj)
Na ten moment jednak, musimy mieć na uwadze, że pomimo wyroków uchylających decyzje w zakresie cofnięcia zezwoleń, należy wziąć pod uwagę fakt, iż większość organów administracji nadal konsekwentnie cofa zezwolenia w tym zakresie. Jeśli chcemy więc sprzedawać alkohol w sieci, musimy wziąć pod uwagę ryzyko ewentualnego postępowania administracyjnego, w tym postępowania sądowo-administracyjnego i ryzyka, że w jakimś konkretnym przypadku, sąd postanowi jednak inaczej niż WSA w Krakowie, w przytaczanym wyroku.
Już wiadomo kiedy dokładnie wejdzie w życie nowa ustawa o prawach konsumenta. Ustawa konsumencka została w dniu dzisiejszym ogłoszona w Dzienniku Ustaw. O pracach nad ustawą pisaliśmy już wielokrotnie (m.in: Nowa ustawa o prawach konsumenta, czyli o czym sprzedawca internetowy wiedzieć powinien). Teraz możemy już wskazać dokładną datę wejścia w życie ustawy konsumenckiej.
25 grudnia 2014 roku – Sprzedawco pamiętaj o tej dacie!
Ustawa została ogłoszona dokładnie w dniu dzisiejszym w Dzienniku Ustaw pod pozycją 827. Zgodnie z art. 55 ustawy wejdzie ona w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. Oznacza to, że ustawa o prawach konsumenta wejdzie w życie dokładnie 25 grudnia 2014 r. Od tego dnia zarówno sprzedawcy, jak i konsumenci obowiązani będą do jej przestrzegania.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych terminy wejścia w życie aktu normatywnego określone w tygodniach, miesiącach lub latach kończą się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada dniu ogłoszenia, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca.
Wygląda na to, że szykują się pracowite Święta w tym roku. Jednak obiecujemy, że każdy przedsiębiorca szukający pomocy w tym zakresie bądź potrzebujący wyjaśnienia nie zostanie sam. Jesteśmy gotowi na nowe zmiany prawne i nasza linia telefoniczna jest otwarta na wszelkie zapytania. Zajmujemy się prawem konsumenckim o 2010 roku, dlatego też posiadamy wieloletnie doświadczenie w tym zakresie. Pomogliśmy już wielu przedsiębiorcom, którzy utknęli w przepisach prawnych. Już teraz zapraszamy Sprzedawców Internetowych do zapisu na przygotowany także przez naszych prawników bezpłatny kurs e-mailowy z nadchodzących zmian: PrawoEcommerce.pl
Zachęcamy wszystkich przedsiębiorców do poszerzania swojej wiedzy z zakresu prawa, aby ich przedsiębiorstwo było w pełni bezpieczne. Warto pogłębiać każdy aspekt prowadzenia firmy, może regulaminy i dokumentacje nie należą do najłatwiejszych, ale zapewniamy, że jest to przydatne.
Czy pomyłka w cenie towaru w sklepie internetowym obliguje sprzedawcę do realizacji takiego zamówienia? Nawet w sytuacji, gdy cena towaru została zaniżona stokrotnie? Nierzadko zgłaszają się do nas sprzedawcy z sytuacją, w której sam sprzedawca, pracownik lub nawet hurtownia, z którą współpracują, wprowadzając towar do sklepu internetowego popełnili błąd w cenie towaru – przykładowo towar który powinien kosztować 5500 zł, zostaje oznaczony ceną 55 zł.
Zachęcamy od razu do obejrzenia krótkiego filmu z Radcą Prawnym Prokonsumencki.pl, który dość szeroko omawia aspekt pomyłki w cenie towaru w sklepie internetowym i tego jak Sprzedawca może sobie z tym poradzić:
Jak zwykle nie ma prostej odpowiedzi
Do tej pory tego typu sprawy kończyły się zazwyczaj niekorzystnie dla sprzedawców internetowych. Jednak po kilku ostatnich orzeczeniach sądów pojawiło się światełko w tunelu dla sprzedawców. Jak wskazał Sąd Okręgowy w Gliwicach:
Ochrona praw konsumenta nie może odbywać się z rażącym naruszeniem praw przedsiębiorcy.
Pomyłka w cenie towaru na stronie sklepu internetowego
Ale zacznijmy od początku. W omawianej sprawie sprzedawca prowadził sklep internetowy, w którym sprzedawał elektryczne artykuły użytku domowego. Klient zakupił w sklepie internetowym fabrycznie nowy telewizor Samsung wart 5500 zł za cenę 55 zł z dostawą do domu za pośrednictwem kuriera za 50 zł. Łączna wartość sprzedaży wyniosła 105 zł. Sprzedawca następnie za pomocą automatycznej wiadomości potwierdził dokonanie zakupu, prosząc o dokonanie przelewu 105 zł na wskazany rachunek bankowy. Kupujący dokonał zapłaty. Po niecałych 15 minutach od zakupu sprzedawca odrzucił zamówienie kupującego z uwagi na niedostępność towaru. Sprzedawca zwrócił także kupującemu uiszczoną kwotę 105 zł.
Konsument ostatecznie domagał się wykonania umowy i wskazywał na zawodowy charakter działalności pozwanego sprzedawcy, zobowiązujący go do zachowania szczególnej staranności w sporządzaniu oferty sprzedaży kierowanej do konsumenta.
Twierdził też, że błąd sprzedawcy nie może odbywać się kosztem naruszenia jego interesu jako kupującego. W odpowiedzi na to wezwanie kupującego sprzedawca odmówił wydania telewizora, a następnie w skierowanym do kupującego piśmie złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli dotkniętego wadą w postaci błędu.
Sąd Rejonowy uznał roszczenie konsumenta za uzasadnione
Powyższe okoliczności doprowadziły Sąd Rejonowy do przekonania, że roszczenie konsumenta jest uzasadnione. Wskazał, że strony zawarły umowę sprzedaży przedmiotowego telewizora, a powód wykonał wszystkie ciążące na nim obowiązki. Odrzucenie zamówienia z uwagi na rzekomą niedostępność towaru Sąd ocenił jako czynność bezskuteczną (sprzedawca nadal oferował ten sam telewizor, tylko że w cenie 5500 zł, a nie 55 zł.) podkreślając, że konsekwencje zaoferowania do sprzedaży towaru aktualnie niedostępnego w sklepie winny obciążać sprzedawcę, zważywszy na zawodowy charakter jego działalności (art. 355 § 2 kodeksu cywilnego).
Ostatecznie Sąd Rejonowy stanął na stanowisku – jak w wielu podobnych sprawach – że w sprawie nie wykazano by zawarta przez strony umowa była nieskuteczna, a błąd sprzedawcy nie może odbywać się kosztem konsumenta. Sprawa mogła by już zostać zakończona na tym etapie, ale od orzeczenia Sądu Rejonowego została wniesiona apelacja.
Sąd Okręgowy: ochrona interesów konsumenta nie uzasadnia rażącego naruszenia praw sprzedających
Sąd Okręgowy wskazał, że tak znacząca różnica pomiędzy ceną oferowanego towaru a jego faktyczną wartością poddaje w wątpliwość zgodność oferty z intencjami oferenta.
Art.84 § 1 k.c. przewiduje, że w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd w cenie towaru zauważyć.
Zdaniem Sądu przedstawione wyżej okoliczności w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wskazują na błąd (zniekształcenie oświadczenia woli) i to na tyle oczywisty, że kupujący z łatwością mógł go zauważyć porównując ofertę złożoną przez sprzedawcę z ofertami innych sprzedających, a nawet bez dalszego sprawdzania kierując się jedynie zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Korzystał on bowiem uprzednio z tej formy zakupów i dysponował niezbędnym doświadczeniem, wobec czego nie mógł – oceniając sprawę racjonalnie – uznać za inną niż tylko obarczoną błędem cenę odpowiadającą setnej części wartości towaru nowego i luksusowego, jakim był przedmiotowy telewizor. Omawiane zniekształcenie miało także charakter istotny w rozumieniu art. 84 § 2 k.c. Według powszechnie przyjętego określenia obiektywna istotność błędu (tu: zniekształcenia) oznacza, iż błąd jest tego rodzaju, że żaden rozsądny człowiek, znający prawdziwy stan rzeczy, nie złożyłby oświadczenia woli tej treści. Oświadczenie woli w konfrontacji z rzeczywistością przedstawia się jako nieracjonalne, pozbawione uzasadnienia z punktu widzenia życiowego lub prawnego. Tak właśnie należy ocenić ofertę sprzedaży towaru za cenę odpowiadającą setnej części jego wartości.
Tym samym Sąd uznał, że uchylenie się od skutków oświadczenia woli złożone przez sprzedawcę było skuteczne. Podsumowując – w ocenie Sądu Okręgowego nie budzi żadnych wątpliwości, że w rozpoznawanym wypadku doszło do zamieszczenia na stronie internetowej sklepu sprzedawcy ceny przedmiotowego telewizora, która w istotny i łatwo zauważalny sposób nie odpowiadała faktycznej intencji sprzedawcy.W tych okolicznościach żądanie wydania telewizora wartego około 5.500 zł za cenę 55 zł należy ocenić jako nadużycie prawa. Ochrona interesów konsumenta, nie uzasadnia bowiem rażącego naruszenia praw sprzedających, do czego doprowadziłoby uwzględnienie żądania pozwu.
AKTUALIZACJA MARZEC 2018: Najnowszy wyrok sądowy potwierdza, że sprzedawca może powołać się na błąd
Prowadzona przez współpracująca z nami Kancelarię (https://kancelariabugajski.pl/) sprawa zakończyła się korzystnie dla sprzedawcy internetowego. Poniżej omawiamy najważniejsze szczegóły związane ze sprawą.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Fabrycznej rozpatrywał sprawę, w której klient sklepu internetowego kupił trzy lampy w cenie 1 zł za sztukę. Cena była wynikiem pomyłki systemu i powinna była wynosić 625 zł za sztukę. Na początku sprzedawca poinformował klienta, że w magazynie znajduje się tylko jedna z zakupionych przez niego lamp i to uszkodzona, oraz że czas oczekiwania na zamówienie wydłuży się w takim razie bezterminowo.
Klient postanowił czekać na realizację umów sprzedaży. Dopiero po tej wymianie wiadomości, po kilku dniach sprzedawca złożył oświadczenie się od skutków prawnych swojego oświadczenia woli na podstawie art. 84 k.c. Klient nie uznał jednak tego oświadczenia i wezwał sprzedawcę do wydania zakupionych produktów, a następnie wniósł do sądu pozew o wydanie. W pozwie wskazał, że sprzedawca dopiero po kilku dniach złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków złożonego oświadczenia woli z uwagi na błąd w cenie towaru.
Zdaniem klienta, oświadczenie było nieskuteczne ponieważ sprzedawca odmawiał realizacji zamówienia z innych przyczyn, tj. braku lamp na stanie sklepu, a następnie dopiero zdecydował się złożyć oświadczenie o uchyleniu się od skutków złożonego oświadczenia woli. Według klienta cena w wysokości 1 zł nie mogła stanowić pomyłki. Była działaniem marketingowym, polegającym na przyciąganiu klientów za pomocą niskich cen.
Sąd nie zgodził się z tymi argumentami. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku oddalającego powództwo:
„Artykuł 84 k.c. nie uzależnia sytuacji prawnej składającego oświadczenie woli od przyczyn powstania błędu, co uzasadnia twierdzenie, że okoliczność ta nie ma znaczenia i nawet rażące niedbalstwo nie wyklucza powołania się na błąd. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wyłania się wniosek, że każdy błądzący może powołać się na błąd, również przez siebie zawiniony.”
Warto podkreślić, że Sąd dostrzegł, iż obie strony w tej sytuacji miały argumenty na poparcie swoich racji. Klient mógł się poczuć zdezorientowany różnymi deklaracjami sprzedawcy do losów zakupionych przez siebie produktów. Mógł się także spodziewać, że skoro miał szczęście do wyjątkowej oferty, to nawet jeśli sprzedawca się pomylił, zrealizuje on zamówienie, trzymając się zadeklarowanej na stronie ceny. Z kolei sprzedawca nie powinien być zmuszony do realizacji skrajnie niekorzystnej dla siebie transakcji, spowodowanej błędem technicznym, który został wykorzystany przez klienta.
Tak więc Sąd musiał wziąć pod uwagę, zarówno prawa klienta, jak i uzasadnione interesy sprzedawcy. Ostatecznie uznał, że przesłanki do uchylenia się od skutków błędu zostały spełnione:
„W przedmiotowej sprawie niewątpliwie błąd pozwanej co do ceny był błędem istotnym. Trudno sobie bowiem wyobrazić, by przedsiębiorca zajmujący się sprzedażą detaliczną, oceniający sprawę rozsądnie, nie działając pod wpływem błędu, chciał sprzedać towar za 0,17 % wartości towaru, tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie doszło zakupu aż trzech sztuk lamp. W związku z czym strata pozwanej wynosiłaby 1737 zł.” Sąd zauważył, że „w takim stanie rzeczy, powódka z łatwością winna błąd pozwanej zauważyć, dochodząc do wniosku, iż cena towaru nie jest realna”, a także, że sytuacja powinna klientowi „nasunąć wątpliwości co do realnej chęci sprzedaży po tak zaniżonej cenie.”
Z powyższych powodów, Sąd uznał że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Analizując uzasadnienie w tej sprawie, trzeba stwierdzić, że Sąd oparł się na literalnej treści art. 84 k.c. i uznał, że jego zastosowanie w powstałej sytuacji jest niewątpliwe. Sąd nie analizował tutaj ewentualnych praw konsumenta, co wskazuje, że uznał samą interpretację przepisu ogólnego dotyczącego czynności prawnych za wystarczającą. Jest to wniosek korzystny dla sprzedawców. Nawet pomimo pewnych początkowych niejasności co do ewentualnej realizacji umowy, sprzedawca zachował prawo do uchylenia się od jej realizacji ze względu na rażący błąd w cenie towaru.
Podsumowanie: sprzedawca nie jest na straconej pozycji
Jak pokazują powyższe orzeczenia, zarówno konsumenci, jak i sprzedawcy powinni się kierować przede wszystkim rozsądkiem, zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Pozwoli to uniknąć tego rodzaju sporów. Sprzedawcy nie są jednak bezbronni wobec konsumentów za każdym razem, kiedy w wyniku błędu systemu lub nieuwagi wystawią produkt za rażąco niską cenę. Pamiętajmy, że w powyższych orzeczeniach mowa o jednostkowych sprawach i każda tego typu sytuacja powinna być badana indywidualnie i to najlepiej przez prawnika. Jeżeli masz tego typu problem napisz do nas.
Zaproszenie do bezpłatnego audytu regulaminu sklepu
Często w regulaminach sklepów internetowych możemy znaleźć zapisy, który mają „chronić” sprzedawcę przed opisaną wyżej sytuacją. Niestety, nierzadko kończy się to wytoczeniem przez UOKiK przeciwko sprzedawcy postępowania o uznanie takiego postanowienia za niedozwolone i wpisaniem go do rejestru klauzul niedozwolonych UOKiK – przykład poniżej:
Numer wpisu: 2499 Data wyroku: 2011-01-14 „Nailsworld” Sylwia Skurzyńska „Firma zastrzega sobie także prawo do odmowy realizacji zamówienia w szczególnych przypadkach np. gdy na stronie w opisie wkradł się błąd dotyczący pojemności lub ceny”
UOKiK może nakazać usunięcie takiego postanowienia i opublikowanie oświadczenia o zaprzestaniu stosowania niedozwolonego postanowienia. Jeżeli UOKiK stwierdzi, że postępowanie sprzedawcy narusza zbiorowe interesy konsumentów może dodatkowo m.in. nałożyć na niego karę finansową w wysokości do 10% przychodów całej firmy za poprzedni rok.
Aby uniknąć takich konsekwencji posiadania klauzul niedozwolonych w regulaminie sklepu specjalnie dla Sprzedawców Internetowych przygotowaliśmy propozycję darmowego sprawdzenia regulaminu sklepu internetowego pod kątem klauzul niedozwolonych – bezpłatny audyt regulaminu. Dzięki temu szybko dowiesz się, czy Twój regulamin je zawiera i unikniesz dotkliwych kar finansowych.
Tworzymy zespół doświadczonych prawników specjalizujących się w kwestiach prawnych związanych z prowadzeniem sklepu internetowego.
Pomagamy sprzedawcom sprawdzając i pisząc dla nich bezpieczny regulamin sklepu internetowego. Przeprowadzamy audyty stron sklepu pod kątem obowiązków informacyjnych oraz zapewniamy wsparcie przy reklamacjach i zwrotach.
W odpowiedzi Ministerstwo Zdrowia informuje, iż interpretacja przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w szczególności ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pozwala na stwierdzenie, że sprzedaż alkoholu przez Internet jest niezgodna z wyżej wymienioną ustawą.
