Zapoznaj się z naszą ofertą

Zbieranie opinii w sklepie, a GIODO – (obowiązki dotyczące danych osobowych w przypadku korzystania z systemów opinii

Z uwagi na fakt, że e-handel rozgrywa się w świecie wirtualnym, każdy szanujący się sprzedawca powinien zadbać o dobry wizerunek swojej firmy i poziom ochrony praw swoich klientów. Wszyscy wolimy kupować w cieszących się dobrą opinią i wysokim poziomem obsługi – sklepach niż np. na targowiskach od nieznanego sprzedawcy. Podobnie jest ze sklepem internetowym. Opinia innych kupujących o sprzedawcach, których nie widzimy jest dla klientów szczególnie cenna zanim podejmą decyzję o zakupie.

Z tego też względu sprzedawcy internetowi często decydują się na następujące rozwiązania:

  • opinie (recenzje) klientów umieszczone na stronach produktów,
  • opinie o sklepie zbierane za pośrednictwem serwisu Opineo czy w programie Zaufane Opinie Ceneo

Są to dość powszechnie rozwiązania stosowane zarówno przez mniejsze, jak i większe e-sklepy. Będąc sprzedawcą należy pamiętać, że korzystając z nich dane osobowe, a najczęściej  będzie to adres e-mail Klienta sklepu, będą przekazywane do Programu Opineo czy Zaufane Opinie Ceneo.

Wysyłam klientom ankiety za pomocą zewnętrznego serwisu – czy muszę mieć na to zgodę

W takiej sytuacji gdy e-sklep zamierza przekazywać dane osobowe innym podmiotom należy odebrać od konsumenta ZGODĘ. Zgoda klienta na przekazanie jego danych musi być fakultatywna, uzależniona jedynie od jego woli.

Dlaczego jest to takie ważne?

Proszę zauważyć, że klient po dokonaniu zakupu w e-sklepie może poczuć się co najmniej bardzo zaskoczony przez sklep internetowy gdy otrzyma wiadomość z serwisu, na którym konsumenci mogą zamieszczać opinie o dokonywanych zakupach, z prośbą o wystawienie oceny transakcji. Przecież on nigdy nie rejestrował się na takim portalu ani nie korzystał w żaden sposób z jego usług! Dlatego tak ważne by zgoda Klienta była w pełni świadoma i dobrowolna. Każdy z nas chce chronić swoją prywatność oraz dane osobowe. Sklepy internetowe nie mogą pomnażać zysków bazując na niewiedzy swoich klientów.

Samo w sobie zawarcie umowy zakupu towaru nie nakazuje klientowi przekazywania swoich danych innym podmiotom, niż ten, z którym zawieramy umowę i który posiada bezpośredni związek z wykonaniem umowy (np. Poczta Polska).

Przedsiębiorca nie może uzależniać zawarcia umowy od konieczności przekazania swoich danych innemu podmiotowi, nawet jeśli jego dane będą wprost wskazane we wzorcu. Konsument w żadnym przypadku nie może zostać pozbawiony możliwości wyrażenia sprzeciwu co do zakresu przetwarzania swoich danych.

Zgodnie ze stanowiskiem Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, orzecznictwem sądów administracyjnych oraz doktryną:

„Jeżeli osoba zbierająca, czy w inny sposób przetwarzająca dane osobowe zwraca się o zgodę, musi to zostać sformułowane w sposób jednoznaczny i wyróżniać się spośród innych pochodzących od tej osoby informacji i oświadczeń” (J. Barta, R. Markiewicz, Ochrona danych osobowych – komentarz, Zakamycze 2001, s. 311).

Zgodnie treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2001 r. (sygn. akt II SA 2748/00):

“Nie ulega wątpliwości, iż celem osoby zawierającej umowę jest chęć nabycia oferowanego produktu za ustaloną opłatą, a nie chęć pozbycia się swojego prawa do ochrony danych osobowych określonego w art. 1 ust. 1 ustawy. Tym samym uznać należy, że działanie osób dokonujących zamówienia jednego z oferowanych przez Spółkę produktów zmierzają do zawarcia stosownej umowy a nie wyrażenia zgody na przetwarzanie dotyczących ich danych osobowych.”

Wart przytoczenia jest również wyrok z dnia 19 listopada 2001 r. (sygn. akt II SA 2748/00), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż:

„Udostępnienie danych osobowych podmiotom trzecim powinno być odrębnym oświadczeniem woli, nie musi bowiem dana osoba godzić się na udostępnienie swoich danych osobom trzecim.”

W literaturze przedmiotu upowszechniony jest pogląd, iż:

„Jeśli oświadczenie woli o wyrażaniu zgody na przetwarzanie danych nie obejmowało możliwości udostępnienia danych innemu administratorowi, działanie takie jest niedopuszczalne, dla udostępnienia danych innym podmiotom konieczna jest dodatkowa zgoda osoby, której dane dotyczą” (Janusz Barta, Ryszard Markiewicz Ochrona danych osobowych Komentarz, Zakamycze 2002 s. 388, S. Grynhoffi P. Woźny “Ochrona Danych Osobowych w praktyce” pkt 2/2, s. 7-11).

Co to oznacza w praktyce

W praktyce oznacza to, że sklep internetowy chcąc korzystać z zewnętrznych serwisów zajmujących się zbieraniem opinii po zakupie od klientów e-sklepu powinien:

  1. zawrzeć umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych z tymi podmiotami, które świadczą usługi zbierania opinii od klientów e-sklepu
  2. każdorazowo pozyskiwać od swoich klientów zgodę na przetwarzanie takich danych poprzez np. zaznaczenie przez konsumenta checkboxa, w którym godzi się na określony zakres przetwarzania swoich danych.

UWAGA!

  • Klient musi wyrazić zgodę zanim jeszcze dokona zakupu w danym e-sklepie.
  • Checkbox z klauzulą zgody nie może być domyślnie zaznaczony.

Innymi słowy klient musi wyrazić ZGODĘ. A taką zgodą będzie kliknięcie w pusty checkbox. Jeżeli klient kliknie w już wcześniej zaznaczony checkbox, będzie zmuszony do wykonania aktu „NIEzgody”, klient będzie zmuszony oponować, protestować, podjąć czynność w obronie swojej niezależności.

Klient będzie musiał sprzeciwić się klauzuli zgody, którą Sprzedawca spróbuje mu narzucić. Klient powinien zatem móc wyrazić DOBROWOLNĄ a nie DOMNIEMANĄ zgodę poprzez wykonanie świadomej akcji – kliknięcie checkboxa – na znak wyrażenia swojej akceptacji pozytywnej. Wymuszanie na kliencie dokonywania akcji zaprzeczającej jest niedozwolone.

Należy wystrzegać się również odsyłania klientów do zapisów regulaminu sklepu internetowego, albowiem 25 października 2013 roku do rejestru UOKiK  wpisano poniższe postanowienie i tym samym uznano je za klauzulę niedozwoloną:

„Klient dokonujący zakupu wyraża zgodę na przekazanie swojego adresu e-mail do [nazwa podmiotu] z siedzibą we [miasto] oraz przetwarzanie przez sklep oraz [nazwa podmiotu] swoich danych osobowych w celu wypełnienia ankiety z opinią o dokonanej transakcji w sklepie zgodnie z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997 r.”

Jak powinna wyglądać przykładowa zgoda

Przykładowa treść takiego zapisu może wyglądać następująco:

„Wyrażam zgodę na wykorzystanie moich danych osobowych, w postaci adresu e-mail, do [dane podmiotu – tutaj nazwa firmy i adres] oraz przetwarzanie przez powyższy podmiot mojego adresu e-mail w celu zbadania opinii o poziomie zadowolenia z przeprowadzonego zakupu w sklepie internetowym [adres sklepu].(zgodnie z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997).”

Inne możliwe rozwiązania

W naszym artykule dość jednoznacznie opowiedzieliśmy się za konieczności uzyskania zgody na przetwarzanie danych w celu wyrażenia opinii o dokonanym zakupie. Naszym zdaniem jest to najbezpieczniejsze rozwiązanie, choć z wiadomych względów nie najbardziej lubiane przez sprzedawców, gdyż skutecznie zmniejsza ono liczbę uzyskiwanych opinii.

W praktyce można znaleźć jeszcze dwa inne rozwiązania, których stosowanie również próbuje się uzasadniać argumentami prawnymi – nie możemy ich jednoznacznie ocenić negatywnie, ale naszym zdaniem niosą one ryzyko kwestionowania ich przez właściwe organy dotyczące ochrony danych osobowych.

Wśród tych rozwiązań możemy spotkać:

  • przesyłanie prośby o ocenę w ramach celu realizacji umowy 
  • przesyłanie prośby o ocenę w ramach tzw. usprawiedliwionego celu realizowanego przez administratora danych

Pierwsza podstawa zgodnie z przepisami mówi o niezbędności przetwarzania danych w tym zakresie – należy zadać pytanie, czy ocena o zawartej umowie sprzedaży, która następuje po jej realizacji jest faktycznie niezbędna do jej realizacji.

Druga podstawa jest natomiast dość mocno ocenna i bez decyzji GIODO lub orzeczenia sądu trudno nam jednoznacznie ją ocenić.

Podsumowanie

Warto pamiętać, że największa ilość klientów zwraca uwagę właśnie na wiarygodność e-sklepu. Dlatego tym bardziej warto zadbać o zgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych swoich klientów. Powyżej przedstawiliśmy możliwe rozwiązania – ostatecznie jednak to sprzedawca decyduje w jaki sposób będzie przetwarzał dane swoich klientów i na jakiej podstawie.

Jeżeli masz pytania lub wątpliwości w tym temacie, to skontaktuj się z nami! 

 

Zbieranie opinii w sklepie, a GIODO – (obowiązki dotyczące danych osobowych w przypadku korzystania z systemów opinii
3 votes, 5.00 avg. rating (98% score)

Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Czy zamierzasz otworzyć sklep internetowy albo już sprzedajesz online?

Zapisz się teraz na newsletter prawny

otrzymasz za darmo poradniki i porady prawne!

Będziesz na bieżąco ze zmianami prawa doty. sprzedaży internetowej i zabezpieczysz lepiej interesy swojej firmy.

Przeczytaj poprzedni wpis:
Webinar – 14 dni reklamacyjnych, czyli najważniejszy termin, o którym musi wiedzieć każdy sprzedawca

Zapraszamy do obejrzenia webinaru od prawników Prokonsumencki.pl: 14 dni czyli najważniejszy termin reklamacyjny, o którym musi wiedzieć każdy sprzedawca W...

Zamknij