Zapoznaj się z naszą ofertą

Sprzedaż alkoholu przez Internet 2017 – NSA potwierdza zakaz sprzedaży

Zgodnie z art. 96 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, sprzedaż detaliczną alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży prowadzi się w: 1/ sklepach branżowych, 2/ wydzielonych stoiskach samoobsługowych w sklepach o powierzchni powyżej 200 m2, 3/ innych placówkach, w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż alkoholu. Wyliczenie to jest wyczerpujące, zatem w inny sposób i w innych miejscach prowadzić sprzedaży alkoholu nie wolno. 

– to jest sedno orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie zakazu prowadzenia sprzedaży alkoholu przez Internet (sprawa II GSK 2566/14 – Wyrok NSA z 2016-04-21).  Powyższy wyrok w zasadzie jednoznacznie ucina dotychczasowe wątpliwości i rozbieżności orzecznictwa dotyczące prowadzenia sprzedaży alkoholu przez Internet.

Poniżej omawiamy najważniejsze fragmenty uzasadnienia, którym kierował się NSA. Samo orzeczenia NSA stanowi także kolejną aktualizację naszego poprzedniego wpisu dotyczącego tej kwestii:

> Czy sprzedaż alkoholu przez Internet jest legalna?

Zakaz sprzedaży alkoholu przez Internet z punktu widzenia NSA

Sama sprawa jest o tyle ciekawa, że rozpoczęła się od prowokacji inspekcji handlowej. Pozorujący nabywcę inspektor WIIH złożył zamówienie i dokonał zakupu kontrolowanego przez Internet 2 napojów alkoholowych. Zgodnie ze złożonym zamówieniem alkohol dostarczono do siedziby Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, a kupujący otrzymał paragon fiskalny wydany w toku zakupu kontrolowanego. Wskutek tego prezydent miasta wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie stacjonarnym.

Wskutek odwołania przedsiębiorcy Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił jego argumentację, aczkolwiek ostatecznie na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej złożonej przez organ NSA zajął odmienne, niekorzystne dla przedsiębiorcy stanowisko.

W swoim uzasadnieniu NSA odwołał się w pierwszej kolejności do kwestii cywilistycznych związanych z prowadzeniem sprzedaży alkoholu przez Internet:

Zgodnie z art. 535 k.c. umowa sprzedaży jest umową wzajemną, zobowiązującą, mocą której sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy na kupującego i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się zapłacić cenę i odebrać rzecz. Zgodnie z art. 454 § 1 k.c. miejsce spełnienia świadczenia strony określają w umowie. Zgodnie z art.155 § 2 k.c., przy rzeczach oznaczonych co do gatunku, przeniesienie własności rzeczy, które stanowi rozporządzający skutek zobowiązującej umowy sprzedaży, następuje w chwili przeniesienia posiadania rzeczy, czyli jej wydania nabywcy. Z powyższego wynika, że co do zasady sprzedaż rzeczy oznaczonych co do gatunku realizuje się z chwilą wydania rzeczy nabywcy w miejscu oznaczonym w umowie.

Następnie NSA stwierdził, że

Przenosząc rozważania powyższe na grunt sprawy niniejszej, uznać trzeba, że w sytuacji, gdy na skutek złożenia zamówienia przez Internet, sprzedający dostarcza alkohol do miejsca wskazanego przez kupującego i tam następuje wydanie nabywcy rzeczy oznaczonej co do gatunku, to w tym właśnie miejscu dochodzi do przeniesienia własności rzeczy, co stanowi realizację zawartej umowy sprzedaży. Ponieważ miejsce wydania rzeczy (alkoholu) nie jest miejscem, w którym prowadzony jest sklep dysponujący zezwoleniem na sprzedaż alkoholu, dochodzi do zrealizowania skutku rozporządzającego umowy sprzedaży poza tym sklepem, w istocie rzeczy w dowolnym miejscu wskazanym przez nabywcę.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dla oceny zgodności opisanej sytuacji z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie ma żadnego znaczenia, że zamówienie na dostarczenie alkoholu do miejsca wskazanego przez nabywcę przyjął i zrealizował sklep posiadający zezwolenie na sprzedaż alkoholu, ani też fakt, że ten sklep wystawił paragon dokumentujący sprzedaż i z tego sklepu alkohol został dostarczony do miejsca wskazanego przez nabywcę. Posiadane zezwolenie nie obejmuje bowiem sprzedaży poza miejscem w nim wskazanym, w takim znaczeniu, że sprzedaż będzie zrealizowana poprzez wydanie rzeczy w miejscu innym niż określone w zezwoleniu.

Nie ulega więc wątpliwości, że niezależnie od tego, czy złożenie zamówienia przez Internet jest tylko złożeniem oferty kupna przez nabywcę, czy też jest zawarciem umowy na skutek ofert sprzedawcy, rozporządzający skutek umowy sprzedaży następuje poza sklepem dysponującym zezwoleniem na sprzedaż, co powoduje, że alkohol niezgodnie z zezwoleniem staje się dostępny w nieograniczonej liczbie miejsc. Zatem nazwanie działań skarżącej “sklepem internetowym”, czy też tylko punktem zbierania zamówień przez Internet, w świetle niespornych dalszych działań podejmowanych przez sklep po przyjęciu zamówienia, nie ma w istocie znaczenia, ponieważ prowadzi do zrealizowania rozporządzającego skutku sprzedaży poza sklepem, a to właśnie nie jest dozwolone.

NSA o celach ustawy o wychowaniu w trzeźwości

Dalej NSA podjął się przełożenia powyższego na cel ustawy o wychowaniu w trzeźwości.  W tym miejscu wskazał dwa przepisy:

  • Art. 1 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości nakłada na organy administracji rządowej i samorządowej obowiązki podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych. Ograniczenie spożycia alkoholu jest więc głównym celem ustawy określonym w samej ustawie. 
  • Z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika, że przeciwdziałanie alkoholizmowi realizuje się m.in. przez ograniczenie dostępności alkoholu.

Te dwa przepisy trzeba mieć na względzie wykładając i stosując wszystkie przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości, bowiem dalsze uregulowania zawarte w ustawie służą właśnie realizacji wyżej wskazanych celów. Sposobem na ograniczenie dostępu do alkoholu jest dopuszczalność jego sprzedaży tylko za stosownym zezwoleniem i tylko w miejscach ściśle określonych w tym zezwoleniu

Ostatecznie NSA stwierdził, że przy takich uregulowaniach ustawy całkowicie niedozwolone jest wszelkie “łagodzenie” przyjętych w niej ograniczeń dostępności alkoholu i stosowanie jakichkolwiek ułatwień w jego nabyciu, np. poprzez przyjmowanie zamówień na odległość i dowożenie alkoholu do miejsca wyznaczonego przez klienta. Uznanie dopuszczalności takich działań, przy obecnej treści ustawy, całkowicie zaprzecza jej celowi, jak i pozbawia sensu płynące z niej ograniczenia, bowiem daje sposób na proste i pełne ich obejście. Tymczasem celem ustawy było utrudnienie dostępności alkoholu, nie zaś uproszczenie jego dostarczenia klientowi.

Podsumowanie

Stanowisko NSA wydaje się być jasne i każdy sprzedawca, który decyduje się na uruchomienie kanału internetowego powinien mieć świadomość ryzyka z tym związanego. Wszelkie zabiegi prawne mogą ograniczyć to ryzyko, ale w obecnym stanie prawnym nigdy go do końca nie wyeliminują.

 

Sprzedaż alkoholu przez Internet 2017 – NSA potwierdza zakaz sprzedaży
10 votes, 4.70 avg. rating (94% score)

Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Czy zamierzasz otworzyć sklep internetowy albo już sprzedajesz online?

Zapisz się teraz na newsletter prawny

otrzymasz za darmo poradniki i porady prawne!

Będziesz na bieżąco ze zmianami prawa doty. sprzedaży internetowej i zabezpieczysz lepiej interesy swojej firmy.

Przeczytaj poprzedni wpis:
odstąpienie od umowy
[webinar] Prawo odstąpienia od umowy

Podczas kolejnego już webinaru przeprowadzonego przez prawników z serwisu Prokonsumencki.pl został poruszony temat dotyczący odstąpienia od umowy. Podczas prezentacji można było się...

Zamknij